Sri Ravana Virachita Shivatthandava Stotram Audio along with lyrics

 

Lyrics in Telugu PDF:

shiva stotram ravana virachitam.pdf

High resolution images of Lord Ganesh for desktop

 

High resolution images of Lord Ganesh for desktop and free download.: November 2011

ganesh wallpaper

TELUGUDEVOTIONALSWARANJALI: G. Balakrishna Prasad – Annamacharya Keerthanalu

Here is the list of the best of TTDs Naada Neerajanam sung by G Balakrishna Prasad.

TELUGUDEVOTIONALSWARANJALI: G. Balakrishna Prasad – Annamacharya Keerthanalu

Buy Vedas Books in Telugu Translated by Dr Dasarathi Rangacharya

Dr Dasarathi Rangacharya has translated the Chatur (four) Vedas, precious source of all Hindu literature, authored by Veda Vyasa maha muni.

 

These books are being published by VISALAANDHRA BOOK HOUSE.  It’s set of six books representing the four Vedas in Telugu.  The set is priced at Rs. 1650.

 

By directly buying them from VISALAANDHRA BOOK HOUSE, you’ll get a flat 20% discount, costing you the set at Rs. 1320.  In order to avail this discount facility you need to be member of VISALAANDHRA BOOK READERS CLUB.

 

This membership subscription is based on below tariff:

Years	Cost
1	15
2	25
5	50
10	100

 

Membership Benefits:

 

The VISALAANDHRA BOOK DEPOT is located at below address in HYD:

VISALAANDHRA BOOK HOUSE DEPOT

4-1-435,  Vignana Bhavan

Bank Street, Hyderabad – 500 001

Phone: 24744580

Fax: 040 – 24735905

శ్రీ వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం–Shri Venkateshwara Suprabhatam

శ్రీ వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం

Wikisource నుండి

ఇక్కడికి గెంతు: పేజీకి సంబంధించిన లింకులు, అన్వేషణ

విషయ సూచిక

[దాచు]

• 1 శ్రీ వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం
• 2 శ్రీ వేంకటేశ స్తోత్రం
• 3 శ్రీ వేంకటేశ ప్రపత్తిః
• 4 శ్రీ వేంకటేశ మంగళ స్తోత్రమ్‌
• 5 ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు] శ్రీ వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం

కౌసల్యా సుప్రజా రామ పూర్వా సంధ్యా ప్రవర్తతే

ఉత్తిష్ఠ నరశార్దూల కర్తవ్యం దైవమాహ్నికమ్‌ 1

తా. కౌసల్యాదేవికి సుపుత్రుడవగు ఓ రామా! పురుషోత్తమా! తూర్పు తెల్లవారుచున్నది. దైవ సంబంధములైన ఆహ్నికములను చేయవలసియున్నది. కావున లెమ్ము.

ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ గోవింద ఉత్తిష్ఠ గరుడధ్వజ

ఉత్తిష్ఠ కమలాకాన్త త్రైలోక్యం మంగళం కురు 2

తా. ఓ గోవిందా! లెమ్ము. గరుడధ్వజము కల ఓ దేవా! లెమ్ము. ఓ లక్ష్మీవల్లభా ! లెమ్ము. లేచి ముల్లోకములకును శుభములు కలిగింపుము.

మాతః సమస్త జగతాం మధుకైటభారే:

వక్షో విహారిణి మనోహర దివ్యమూర్తే

శ్రీస్వామిని శ్రితజనప్రియ దానశీలే

శ్రీ వేంకటేశ దయితే తవ సుప్రభాతమ్‌ 3

తా. సమస్త లోకములకును మాతృదేవతవును, విష్ణుదేవుని వక్షస్థలమందు విహరించుదానవును, మనస్సును ఆకర్షించు దివ్యసుందర స్వరూపము కలదానవును, జగదీశ్వరివిని, ఆశ్రితుల కోరికలను నెరవేర్చుదానవును, శ్రీ వేంకటేశ్వరుని సతీమణివి అగు ఓ లక్ష్మీదేవీ! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

తవ సుప్రభాత మరవిందలోచనే

భవతు ప్రసన్న ముఖచంద్రమండలే

విధిశంకరేన్ద్ర వనితాభిరర్చితే

వృషశైలనాథయితే దయానిధే. 4

తా. కమలములను పోలు కన్నులును, చంద్రబింబము వలె ప్రసన్నమైన ముఖమును గల ఓ లక్ష్మీదేవీ! నిన్ను సరస్వతి, పార్వతి, శచీదేవి పూజించుచుందురు. శ్రీవేంకటేశ్వరుని సతీమణివి, దయానిధివి అగు నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

అత్ర్యాధిసప్తఋషయస్య ముపాస్య సంధ్యాం

ఆకాశ సింధు కమలాని మనోహరాణి

ఆదాయ పాదయుగ మర్చయితుం ప్రసన్నాః

శేషాద్రి శేఖర విభో తవ సుప్రభాతమ్‌ 5

తా. అత్రి మున్నగు సప్తమహర్షులను తమ చక్కని సంధ్యావందనమును ముగించి, ఆకాశగంగ యందలి చక్కని కమలములను తెచ్చి నీ పాదములను చూజించుటకు వచ్చియున్నారు. ఓ వేంకటాచలపతీ! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

పంచాన నాబ్జభవ షణ్ముఖ వాసవాద్యా:

త్రైవిక్రమాది చరితం విబుధాః స్తువంతి

భాషాపతిః పఠతి వాసరశుద్ధిమారాత్‌

శేషాద్రి శేఖరవిభో తవ సుప్రభాతమ్‌ 6

తా. శివుడు, బ్రహ్మ, కుమారస్వామి, ఇంద్రుడు మున్నగు దేవతలు త్రివిక్రమావతారము మున్నగు నీ అద్భుత చరిత్రలను కొనియాడుచున్నారు. బృహస్పతి నీ దగ్గరగా ఉండి నేటి తిథివారాదుల ఫలములను చదువుచున్నాడు. ఓ వేంకటాచలపతీ! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

ఈషత్ర్పఫుల్ల సరసీరుహ నారికేళ

పూగద్రుమాది సుమనోహర పాళికానాం

ఆవాతి మందమనిల స్సహ దివ్యగంధైః

శేషాద్రి శేఖరవిభో తవ సుప్రభాతమ్‌ 7

తా. కొంచెం వికసించిన తామరపూల యొక్క, కొబ్బరి, పోక మున్నగు చెట్ల అందమైన మోవుల యొక్క సువాసనలతో మలయమారుతము మెల్లగా వీచుచున్నది. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

ఉన్మీల్యనేత్ర యుగముత్తమ పంజరస్థాః

పాత్రావశిష్ట కదలీఫల పాయసాని

భుక్త్వా సలీలమథ కేళిశుకాః పఠంతి

శేషాద్రి శేఖరవిభో తవ సుప్రభాతమ్‌ 8

తా. ఓ శేషశైలపతీ! చక్కని పంజరములలో వున్న పెంపుడు చిలుకలు తా మిదివరకు కొంత భక్షింపగా పాత్రలలో మిగిలియున్న అరటిపండ్లను, పాయసమును తిని వాలాసముగా పాడుచున్నవి. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక!

తంత్రీప్రకర్ష మధురస్వనయా విపంచ్యా

గాయన్త్యనంత చరితం తవ నారదో7పి

భాషాసమగ్ర మసకృత్కర చారురమ్యం

శేషాద్రి శేఖరవిభో తవ సుప్రభాతమ్‌ 9

తా. ఓ అనంతా! నారదుడు కూడ మధురముగా ధ్వనిచేయు తన వీణ తీగలను మీటుచు, పెక్కు సారులు రమ్యముగా హస్తాభినయముచేయుచు, చక్కని భాషతో నీ దివ్య చరిత్రమును గానము చేయుచున్నాడు. ఓ శేషశైలాధీశా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

భృంగావళీచ మకరంద రసానువిద్ధ

ఝంకారగీత నినదైః సహ సేవనాయ

నిర్యాత్యుపాంత సరసీకమలోదరేభ్యః

శేషాద్రి శేఖరవిభో తవ సుప్రభాతమ్‌ 10

తా. మకరందమును త్రాగి విజృంభించిన తుమ్మెదల గుంపు ఝంకార గీత ధ్వనులతో నిన్ను సేవించుటకై సమీప సరస్సులలోని కమలములనుండి బయలువెడలి వచ్చుచున్నవి. ఓ శేషాచలపతీ! నీకు సుప్రభాతమగు గా.

యోషాగణేన వరదధ్ని విమధ్యమానే

ఘోషాలయేషు దధిమంథన తీవ్ర ఘోషాః

రోషాత్కలిం విదధతే కకుభశ్చ కుంభాః

శేషాద్రి శేఖరవిభో తవ సుప్రభాతమ్‌ 11

తా. ఓ శేషాద్రినాధుడవగు ఓ వేంకటేశ్వరా! గొల్ల పల్లెలలోని గొల్లపడుచులు పెరుగు చిలుకుచుండగా ఆ చిలికిన ధ్వనికి దిక్కులు ప్రతిధ్వనించుచున్నవి. ఆ ధ్వని, ప్రతిధ్వనుల బట్టి పెరుగుకుండలు, దిక్కులు కలహించుచున్నవా? అన్నట్లు కానవచ్చుచున్నవి. ఓ దేవా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

పద్మేశమిత్ర శతపత్ర గతాళివర్గాః

హర్తుం శ్రియం కువలయస్య నిజాంగలక్ష్మ్యాః

భేరీనినాదమివ బిభ్రతి తీవ్రనాదం

శేషాద్రి శేఖరవిభో తవ సుప్రభాతమ్‌ 12

తా. సూర్యుని మిత్రములగు కమలములయందున్న తుమ్మెదలు, తమ దేహకాంతిచే కలువల నల్లని కాంతిని అపహరించుటకు బయలు వెడలి భేరీని వాయించునట్లు ధ్వని చేయుచున్నవి. ఓ శేషాచల ప్రభూ! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

శ్రీమన్నభీష్టవరదాఖిల లోకబంధో

శ్రీ శ్రీనివాస జగదేక దయైకసింధో

శ్రీ దేవతాగృహభుజాతంర దివ్యమూర్తే

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 13

తా. శ్రీమంతుడవైన ఓ దేవా! నీవు కోరిన వరములనిచ్చువాడవు. లోకములన్నింటికిని బంధువుడవు. ఓ శ్రీనివాసా! లోకములన్నింటను నీ వొక్కడవే దయాసముద్రుడవు. లక్ష్మీదేవికి నివాసమగు వక్షస్సు కలవాడవు. దివ్యస్వరూపుడవు. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

శ్రీ స్వామి పుష్కరిణికా ప్లవనిర్మలాంగాః

శ్రేయోర్థినో హరవిరించి సనందనాద్యాః

ద్వారే వసంతి వరవేత్రహతోత్తమాంగాః

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 14

తా. బ్రహ్మ, శివుడు, సనందనుడు మున్నగువారు స్వామి పుష్కరిణిలో స్నానముచేసి పరిశుద్ధులై తమ మేలునకై ద్వారముకడ బెత్తములవారు తలలపయి కొట్టుచున్నను లెక్కింపక కాచుకొనియున్నారు. ఓ వేంకటాచలపతీ! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

శ్రీ శేషశైల గరుడాచల వేంకటాద్రి

నారాయణాద్రి వృషభాద్రి వృషాద్రి ముఖ్యాం

ఆఖ్యాం త్వదయవసతే రనిశం వదంతి

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 15

తా. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీ నివాసమగు ఈ పర్వతమును అందరును శేషశైలము, గరుడాచలము, వేంకటాద్రి, నారాయణాద్రి, వృషభాద్రి, వృషాద్రి మున్నగు పేర్లతో నిత్యము పిలుచుచుందురు. ఓ దేవా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

సేవాపరాః శివసురేశ కృశానుధర్మ

రక్షోంబునాథ పవమాన ధనాధినాథాః

బద్ధాంజలి ప్రవిలసన్నిజశీర్ష దేశాః

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 16

తా. ఈశానుడు, ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, నిరృతి వరుణుడు, వాయువు, కుబేరుడు అను అష్టదిక్పతులును శిరస్సులపయి చేతులు మోడ్చి నీ సేవకయి కాచుకొనియున్నారు. ఓ వేంకటాచలపతీ! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

ధాటీషు తే విహగరాజ మృగాధిరాజ

నాగాధిరాజ గజరాజ హయాధిరాజాః

స్వస్వాధికార మహిమాధిక మర్థయంతే

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 17

తా. దేవా! గరుడుడు, మృగరాజు, ఆదిశేషుడు, గజేంద్రుడు, అశ్వరాజును దండయాత్రలయందు తమ తమ శక్తిని చూపుటకు నీ యనుమతిని వేడుచున్నారు. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీ­ు సుప్రభాతమగు గాక.

సూర్యేందు భౌమబుధవాక్పతి కావ్యసౌరి

స్వర్భాను కేతుదివి షత్సరిషత్ప్రధానాః

త్వద్దాస దాస చరమావధిదాస దాసాః

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 18

తా. సూర్యుడు, చంద్రుడు, అంగారకుడు, బుధుడు, బృహస్పతి, శుక్రుడు, శని, రాహువు, కేతువు అను నవగ్రహములును నీ దాస, దాసచరమావధి దాసులకు దాసులయి యున్నారు. ఓ వేంకటాచలపతీ! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

త్వత్పాదధూళి భరిత స్ఫురితోత్తమాంగాః

స్వర్గాపవర్గనిరపేక్ష నిజాంతరంగా

కల్పాగమా7కలనయా కులతాం లభంతే

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 19

తా. ఓ స్వామీ! నీ పాదధూళిచే శిరస్సు పవిత్రమైనవారు వేరే స్వర్గమోక్షములను మనస్సులో కూడ కోరరు. ఈ కల్పము అంతమైపోవునేమో అనియే కలత పడుచుందురు. ఓ వేంకటాచలపతీ! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

త్వద్గోపురాగ్రశిఖరాణి నిరీక్షమాణాః

స్వర్గాపవర్గ పదవీం పరమాశ్రయంతః

మర్త్యా మనుష్యభువనే మతిమాశ్రయన్తే

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 20

తా. స్వర్గ, మోక్షములకు పోవుచున్నవారు మార్గములో నీ గుడి గోపురముల శిఖరములను చూచి ఆనందపరవశులై మనుష్యులుగా భూలోకమునందే మిమ్ము దర్శించుచు ఉండవలెనని కోరుచుందురు. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

శ్రీ భూమినాయక దయాది గుణామృతాబ్ధే

దేవాధిదేవ జగదేక శరణ్యమూర్తే

శ్రీ మన్ననంత గరుడాదిభిరర్చితాంఘ్రే

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 21

తా. ఓ దేవాదిదేవా! నీవు శ్రీదేవికి, భూదేవికి భర్తవు. దయ మున్నగు గుణములకు పాలసముద్రము వంటివాడవు. లోకములకన్నింటికి శరణమిచ్చువాడవు నీవొక్కడవే. అనంతుడు, గరుడుడు నీ పాదములను సేవించుచుందురు. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

శ్రీ పద్మనాభ పురుషోత్తమ వాసుదేవ

వైకుంఠ మాధవ జనార్దన చక్రపాణే

శ్రీవత్స చిహ్న శరణాగత పారిజాత

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 22

తా. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీవు పద్మము నాభియందు కలవాడవు. పురుషోత్తముడవు. వాసుదేవుడవు. వైకుంఠుడవు. మాధవుడవు. జనులను రక్షించువాడవు. హస్తమున చక్రము కలవాడవు. శ్రీవత్స చిహ్నము కలవాడవు. శరణుజొచ్చినవారి పాలిట కల్పవృక్షమవు. నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

కందర్పదర్ప హరసుందర దివ్యమూర్తే

కాంతాకుచాంబురుహ కుట్మలలోలదృష్టే

కల్యాణనిర్మల గుణాకర దివ్యకీర్తే

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 23

తా. మన్మధుని గర్వము నణచు దివ్యసుందర శరీరము కల ఓ దేవా! నీ దృష్టి తామర మొగ్గలవంటి యువతి కుచములపయి పరిభ్రమించు చుండును. నీవు కీర్తి కలవాడవు. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీకు సుప్రభాత మగుగాక.

మీనాకృతే కమఠ కోల నృసింహ వర్ణిన్‌

స్వామిన్‌ పరశ్వథ తపోధన రామచంద్ర

శేషాంశరామ యదునందన కల్కిరూప

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 24

తా. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీవు మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నరసింహ, వామన, పరశురామ, శ్రీరామ, బలరామ, శ్రీకృష్ణ, కల్కిరూపములను ధరించితివి. ఓ దేవా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

ఏలాలవంగ ఘనసార సుగంధి తీర్థం

దివ్యం వియత్సరసిహేమఘటేషు పూర్ణం

ధృత్వాద్య వైదిక శిఖామణయః ప్రహృష్ఠాః

తిష్ఠంతి వేంకటపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 25

తా. ఓ దేవా! వైదికులగు భక్తులు, ఏలకులతోను, పచ్చకర్పూరముతోను పరిమళించు పవిత్రగంగా జలమును బంగారు కలశముల నిండుగా నింపి తెచ్చి సంతోషముతో నీ సేవకై యెదురు చూచుచున్నారు. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

భాస్వానుదేతి వికటాని సరోరుహాణి

సంపూరయంతి నినదైః కకుభో విహంగాః

శ్రీ వైష్ణవాః సతత మర్దిత మంగళాస్తే

ధామాశ్రయంతి తవ వేంకటసుప్రభాతమ్‌ 26

తా. ఓ దేవా! సూర్యుడు ఉదయించుచున్నాడు. కమలములు వికసించుచున్నవి. పక్షులు తమ కిలకిలరావములతో దిక్కులను నింపుచున్నవి. శ్రీవైష్ణవులు శుభములను కోరుచు నీ సన్నిధిలో వేచియున్నారు. ఓ వేంకటాచలపతీ! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

బ్రహ్మాదయస్సురవరాస్స మహర్షయస్తే

సంతస్సనందన ముఖాస్త్వథ యోగివర్యాః

ధామాంతికే తవ హి మంగళవస్తు హస్తాః

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 27

తా. ఓ దేవా! బ్రహ్మ మున్నగు దేవతలు, మహర్షులు, సనందనుడు మున్నగు సత్పురుషులు, యోగులును నీ పూజకు తగిన మంగళకర వస్తువులను హస్తములందు ధరించి, నీ సన్నిధికి వచ్చియున్నారు. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

లక్ష్మీనివాస నిరవద్యగుణైక సింధో

సంసారసాగర సముత్తరణైక సేతో

వేదాంతవేద్య నిజవైభవ భక్త భోగ్య

శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌ 28

తా. ఓ దేవా! నీవు లక్ష్మీదేవికి నివాసమైనవాడవు. సద్గుణ సముద్రుడవు. సంసార సాగరమును తరించుటకు అనువైన వారధివి. వేదాంతములచే తెలిసికొనదగిన వైభవమును కలవాడవు. భక్తులకు స్వాధీనుడవు. ఓ వేకటేశ్వరా! నీకు సుప్రభాతమగు గాక.

ఇత్థం వృషాచలపతే రిహ సుప్రభాతమ్‌ (ఇత్థం వృషాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్‌- కొన్ని పుస్తకాలలొ ఇల కూడ ఉన్ది)

యే మానవాః ప్రతిదినం పఠితుం ప్రవృత్తాః

తేషాం ప్రభాతసమయే స్మృతిరంగ భాజాం

ప్రజ్ఞాం పరార్థసులభాం పరమాం ప్రసూతే

తా. వృషాచలపతియగు శ్రీ వేంకటేశ్వరుని సుప్రభాతమును ఈ రీతిగా ప్రతిదినము ప్రభాత సమయమున పఠించువారికి ఈ స్మృతి మోక్షసాధనమగు ప్రజ్ఞ కలిగించు చుండును.

[మార్చు] శ్రీ వేంకటేశ స్తోత్రం

కమలాకుచ చూచుక కుంకుమతో

నియ తారుణి తాతుల నీలతనో

కమలాయత లోచన లోకపతే

విజయీ భవ వేంకటశైల పతే 1

తా. లక్ష్మీదేవి కుచాగ్రము నందలి కుంకుమచే ఎఱ్ఱనైన నీలదేహము కల ఓ వేంకటేశ్వరా! కమలదళములవలె విశాలములైన కన్నులు కలవాడా! లోకములకు ప్రభువైనవాడా! శేషశైలపతీ! నీకు జయము గలుగు గాక.

స చతుర్ముఖ షణ్ముఖ పంచముఖ

ప్రము ఖాఖిలదైవత మౌళిమణే

శరణాగత వత్సల సారనిధే

పరిపాలయ మాం వృషశైల పతే. 2

తా. ఓ దేవా! నీవు బ్రహ్మ, శివుడు, కుమారస్వామి మున్నగు సమస్త దేవతలకును నాయకుడవు. శరణాగత వత్సలుడవు. బలమునకు నిధివి. ఓ వృషశైలాధిపా! నన్ను పాలింపుము.

అతి వేలతయా తవ దుర్విషహై

రనువేలకృతై రపరాధ శతైః

భరితం త్వరితం వృషశైవ పతే

పరయా కృపయా పరిపాహి హరే. 3

తా. ఓ దేవా! హద్దులేనివియు, నీకును సహింప శక్యము కానివియు అగు అపరాధములను వందల కొలది ప్రతిదినము చేయుచున్నాను. ఇట్టి నన్ను గొప్ప దయతో వేగముగా రక్షింపుము.

అధి వేంకటశైల ముదారమతే

ర్జన తాభిమ తాధిక దాన రతాత్‌

పర దేవతయా కథితా న్నిగమైః

కమలా దయితా న్న పరం కలయే. 4

తా. జనసమూహము కోరిన దానికంటే అధికముగా ఇచ్చువాడు, వేంకటాచలమున నివసించు ఉదారబుద్ధి కలవాడు, వేదములచేత పరదేవతగా చెప్పబడినవాడు, లక్ష్మీదేవికి భర్తయు అగు వేంకటేశ్వరుని కంటె గొప్ప దైవము లేడు.

కలవేణు రవా వశ గోపవధూ

శతకోటి వృతా త్స్మరకోటి సమాత్‌

ప్రతిపల్ల వికాభిమతా త్సుఖదాత్‌

వసుదేవసుతాన్న పరం కలయే. 5

తా. మధురమైన వేణునాదము వలన పరవశత పొందిన కోట్లకొలది గోపికలచే చుట్టుకొనబడినవాడును, కోటి మన్మథుల చక్కదనము కలవాడును, గొల్లపడుచుల కందరికిని ఇష్టుడును, సుఖముల నిచ్చువాడును అగు వాసుదేవుని కంటె గొప్ప దైవము లేడు.

అభిరామ గుణాకర దాశరథే

జగదేక ధనుర్ధర ధీరమతే

రఘునాయక రామ రమేశ విభో

వరదో భవ దేవ దయాజలధే. 6

తా. ఓ రామా! రఘునాయకా! దాశరథీ! నీవు మనోహరములైన గుణములకు నిధివి, లోకమంతటికిని సాటిలేని ధనుర్ధురుడవు. ధీరుడవు. లక్ష్మికి భర్తవు. దేవుడవు. ఓ దయాసముద్రుడా! వరములొసగి నన్నుద్ధరింపుము.

అవనీ తనయా కమనీయకరం

రజనీకర చారు ముఖాంబురుహమ్‌

రజనీచర రాజ తమోమిహిరం

మహనీయ మహం రఘురామ మయే. 7

తా. ఓ దేవా! నీవు సీతాదేవికి ప్రియుడవు. చంద్రునివలె చక్కని ముఖము కలవాడవు. రాక్షస రాజగు రావణుడనెడి చీకటిని పోగొట్టు సూర్యుడవు. మహనీయుడవు. ఓ రామా! నన్ను రక్షింపుము.

సుముఖం సుహృదం సులభం సుఖదం

స్వనుజం చ సుఖాయ మమోఘ శరమ్‌

అసహాయ రఘూధ్వ మహన్య మహం

న కథంచన కంచన జాతు భజే. 8

తా. చక్కని ముఖము, మంచి మనస్సు, శరీరము కలవాడును, సులభుడును, సుఖముల నిచ్చువాడును, అనుకూల సోదరులు కలవాడును అగు శ్రీ రామచంద్రుని విడచి, నేను ఒకప్పుడును, ఎట్టి స్థితిలోను వేరొక దేవుని సేవింపను.

వినా వేంకటేశం న నాథో న నాథః

సదా వేంకటేశం స్మరామి స్మరామి

హరే వేంకటేశ ప్రసీద ప్రసీద

ప్రియం వేంకటేశ ప్రయచ్ఛ ప్రయచ్ఛ. 9

తా. వేంకటేశ్వరుడు తప్ప వేరొక దిక్కు లేనేలేదు. నే నెల్లప్పుడును వేంకటేశ్వరునే స్మరించుచుందును. ఓ హరీ! వేంకటేశ్వరా! అనుగ్రహింపుము. ఓ వేంకటేశ్వరా! నాకు ప్రియమును తప్పక కలుగజేయుము.

అహం దూరతస్తే పదాంభోజ యుగ్మ

ప్రణామేచ్ఛయా గత్య సేవాం కరోమి

సకృత్సేవయా నిత్య సేవాఫలం త్వం

ప్రయచ్ఛ ప్రయచ్ఛ ప్రభో వేంకటేశ. 10

తా. ప్రభుడవైన ఓ వేంకటేశ్వరా! నీ పాద పద్మములకు నమస్కరించవలెనను కోరికతో నేనెంతో దూరము నుండి వచ్చి సేవించుచున్నాను. ఒక్కసారి చేసిన సేవకు, నిత్యసేవ చేయుటవలన కలుగు ఫలములను తప్పక అనుగ్రహింపుము.

అజ్ఞానినా మయా దోషా

నశేషా న్విహితాన్‌ హరే

క్షమస్వ త్వం క్షమస్వ త్వం

శేషశైల శిఖామణే. 11

తా. ఓ శేషశైలవాసియగు హరీ! నేను మూఢుడనై చేసిన లెక్కలేని తప్పులను తప్పక క్షమించి నన్ను రక్షింపుము.

[మార్చు] శ్రీ వేంకటేశ ప్రపత్తిః

ఈశానం జగతోస్య వేంకటపతే ర్విష్ణోః పరాం ప్రేయసీమ్

తద్వక్షస్థ్సల నిత్యవాసర సికాం తత్‌ క్షాంతి సంవర్థనీమ్‌

పద్మాలంకృత పాణిపల్లవ యుగాం పద్మాసనస్థాం శ్రియం

వాత్సల్యాది గుణోజ్జ్వలాం భగవతీం వందే జగన్మాతరమ్‌. 1

తా. ఈ లోకములకు ఆధారమైనదియు, శ్రీ వేంకటేశ్వరునికి మిక్కిలి ఇష్టురాలును, అతని వక్షస్థలమందు నిత్యము నివసించుటచే ఆనందించునదియును, అతని యోరిమిని వృద్ధి చేయునదియును, రెండు హస్తములందును కమలములను ధరించునదియును పద్మాసనమున ఉండునదియును, వాత్సల్యము మున్నగు గుణములచే ప్రకాశించునదియు, భగవతియు, లోకములకు తల్లియు అగు లక్ష్మీదేవికి నమస్కార మొనర్తును.

శ్రీమన్‌ కృపాజలనిధే కృతసర్వలోక

సర్వజ్ఞ శక్త నతవత్సల సర్వశేషిన్‌

స్వామిన్‌ సుశీల సులభాశ్రిత పారిజాత

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 2

తా. శ్రీమంతుడవగు వేంకటేశ్వరా! నీవు దయాసముద్రుడవు. సమస్త లోకములకు సృష్టికర్తవు. సర్వజ్ఞుడవు. సర్వశక్తుడవు. సేవించువారి యెడల వాత్సల్యము కలవాడవు. సర్వస్వతంత్రుడవు. ప్రభువైనవాడవు. సుగుణములు కలవాడవు. ఆశ్రితులకు సులభముగా లభించు కల్పవృక్షమవు. నీ పాదములనే శరణుజొచ్చెదను.

ఆనూపు రార్చిత సుజాత సుగంధి పుష్ప

సౌరభ్య సౌరభకరౌ సమసన్నివేశౌ

సౌమ్యౌ సదానుభవనే పి నవానుభావ్యౌ

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 3

తా. అందెలవరకును వ్యాపించిన మేలిరకపు పూల సువాసనచే పరిమళించునవియు, పొందికగా ఉన్నవియు, అందమైనవియు, నిత్యము చూచుచునే యున్నాను. క్రొత్తగా నుండి మనస్సును ఆకర్షించునవియు అగు శ్రీ వేంకటేశ్వరుని పాదములనే శరణు జొచ్చెదను.

సద్యో వికాసి సముదిత్త్వర సాంద్రరాగ

సౌరభ్య నిర్భర సరోరుహ సామ్యవార్తామ్‌

సమ్యక్షు సాహస పదేషు విలేలయంతౌ

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 4

తా. అప్పుడే వికసించి, మనోహరముగా నుండి, ఎక్కువ పరిమళముతో నిండియున్న కమలముల పోలికలను సత్యముగా సాహసమే అని వెల్లడించుచున్న శ్రీ వేంకటేశవ్రుని పాదములనే శరణు పొందెదను.

రేఖామయ ధ్వజ సుధా కలశాత పత్ర

వజ్రాంకుశాంబురహ కల్పక శంఖ చక్రైః

భవ్యై రలంకృత తలౌ పరతత్త్వ చిహ్నైః

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 5

తా. పరాత్పరుని చిహ్నములైన ధ్వజము, అమృతకలశము, ఛత్రము, అంకుశము, పద్మము, కల్పవృక్షము, శంఖము, చక్రము అను శుభకరములైన రేఖలతో కూడియున్న శ్రీ వేంకటేశ్వరుని పాదములనే శరణు పొందెదను.

తామ్రోదరద్యుతి పరాజిత పద్మరాగౌ

బాహ్మై ర్మహోభి రభిభూత మహేంద్రనీలౌ

ఉద్య న్నఖాంశుభి రుదస్త శశాంకభాసౌ

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 6

తా. పద్మరాగములను మించిన అరపాదములును, ఇంద్రనీలములను అతిక్రమించిన కాంతిగల మీగాళ్లును, చంద్రుని కాంతిని మించిన కాంతి గల గోళ్ళును కల శ్రీ వేంకటేశ్వరుని పాదములనే శరణు పొందెదను.

స ప్రేమ భీతి కమలాకర పల్లవాభ్యాం

సంవాహనేపి సపది క్లమ మాదధానౌ

కాంతావవాఙ్మనసగోచర సౌకుమార్యౌ

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 7

తా. లక్ష్మీదేవి మిక్కిలి ప్రేమతోను, భయముతోను తన మృదువైన చిగురు హస్తములతో భద్రముగా ఒత్తుచున్నా శ్రీ వేంకటేశ్వరుని పాదములు కందిపోవును. అవి మిక్కిలి సుందరములై చెప్పుటకుగాని, ఊహించుటకు గాని సాధ్యపడని సౌకుమార్యము కలిగియుండును. అట్టి పాదములనే శరణు పొందెదను.

లక్ష్మీ మహీ తదనురూప నిజానుభావ

నీలాది దివ్య మహిషీ కరపల్లవానామ్‌

ఆరుణ్య సంక్రమణతః కిల సాంద్రరాగౌ

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 8

తా. శ్రీదేవి, భూదేవి వారితో సమానులగు నీలాదేవి మున్నగు భార్యల పాదపల్లవముల ఎఱ్ఱని కాంతి సంక్రమించుటచేతనో యనునట్లుగా మిక్కిలి ఎఱ్ఱగా వున్న శ్రీ వేంకటేశ్వరుని పాదములను శరణుజొచ్చెదను.

నిత్యా నమద్విధి శివాది కిరీటకోటి

ప్రత్యుప్త దీప్త నవరత్న మహః ప్రరోహైః

నీరాజనా విధి ముదార ముపాదధానౌ

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 9

తా. ప్రతిదినము నమస్కరించుచున్న శివుడు మున్నగు దేవతల కిరీటముల అగ్రభాగమునందు ఉన్నట్టివియు, మిక్కిలి ప్రకాశించునట్టివియు అగు నవరత్నములకాంతి సమూహమువలన నీరాజనమును పొందుచున్నవేమో అనునట్లు శ్రీ వేంకటేశ్వరుని పాదములను శరణు వేడెదను.

"విష్ణోః పదే పరమ" ఇత్యుదిత ప్రశంసౌ

యౌ ‘మధ్వఉత్స’ ఇతి భోగ్యతయా 7ప్యుపాత్తౌ

భూయ స్తథేతి తవ పాణితలౌ ప్రతిష్ఠౌ

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 10

తా. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీ పాదములు ‘విష్ణోః పదే పరమ’ అని ఋగ్వేదమున స్తుతింపబడినది. ‘మద్య ఉత్స’ అని తేనెయూటలుగా, అను భవయోగ్యములుగా చెప్పబడినది. ‘ఆ మాట వాస్తవము’ అని తిరిగి నీవే నీ హస్త సంజ్ఞతో తెలుపుచున్నావు. అట్టి నీ పాదములనే నేను శరణు వేడెదను.

పార్థాయ తత్సదృశ సారథినా త్వయైవ

యౌ దర్శితౌ స్వచరణౌ శరణం వ్రజేతి

భూయోపి మహ్య మిహ తౌ కరదర్శితౌ తే

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 11

తా. ఓ వేంకటేశ్వరా! అర్జునునకు తగిన సారథివైన నీవు అతనికి ‘నా పాదములనే శరణు పొందుము’ అని హితమును ఉపదేశించితివి. ఆ పాదములనే ఇప్పుడు నాకును ‘శరణు పొందుము’ అని హస్తములతో చూపుచున్నావు. అట్టి నీ చరణములనే శరణు పొందెదను.

మున్మూర్ధ్ని కాళియఫణే వికటాటవీషు

శ్రీ వేంకటాద్రి శిఖరే శిరిసి శ్రుతీనామ్‌

చిత్తే ప్యనన్య మనసాం సమమాహితౌ తే

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 12

తా. ఓ వేంకటేశ్వరా! నా తలపైని, కాళీయుని పడగపైని, దుర్గమారణ్యములందును, శ్రీ వేంకటాచలము యొక్క శిఖరముపైని, ఉపనిషత్తుల యందును, వేఱే ఆలోచన లేక నిన్నే స్మరించువారి మనస్సునందున, నీ పాదములు భేదములేక సమానముగనే ఉండును. అట్టి నీ పాదములనే శరణు వేడెదను.

ఆవ్లూన హృష్య దవనీతల కీర్ణ పుష్పౌ

శ్రీ వేంకటాద్రి శిఖరా భరణాయమానౌ

ఆనంది తాఖిల మనోనయనౌ తవైతౌ

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 15

తా. ఓ వేంకటేశ్వరా! భూమిపైని, అంతటను చల్లబడిన వికసిత పరిమళ పుష్పములు కలవియు, శ్రీ వేంకటాచల శిఖరమునకు అలంకారమైనవియు, జనులందరి మనస్సులకు, నేత్రములకు ఆనందమును కల్గించునట్టివియు అగు నీ పాదములనే శరణు వేడెదను.

ప్రాయః ప్రసన్న జనతా ప్రథమావగాహ్యౌ

మాతుః స్తనావివ శిశో రమృతాయమాణౌ

ప్రాప్తౌ పరస్పర తులా మతులాంతరౌ తే

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 16

తా. ఓ వేంకటేశ్వరా! ఆర్తులగు జనులకు సదా తొట్టతొలుత సేవింపదగినవియు, బిడ్డకు తల్లి యొక్క స్తనములవలె జనుల కమృతము వంటివియు, పరస్పరము పోలిక కలవియు, వేరొక వస్తువుతో పోలిక లేనివియు అగు నీ చరణములనే శరణువేడెదను.

సత్త్వోత్తరై స్సతత సేవ్యపదాంబుజేన

సంసార తారక దయార్ద్ర దృగంచలేన

సౌమ్యోపయంతృ మునినా మమ దర్శితౌ తే

శ్రీ వేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే. 17

తా. ఓ వేంకటేశ్వరా! సాత్త్వికగుణము గల వారిచే సేవింపబడువాడును, సంసారమును తరింపజేయు దయామయమగు కడకంటి చూపు కలవాడును అగు మణవాళ మహాముని చేత నే నీ పాదములు నాకు చూపబడినవి. అట్టి నీ పాదముల నే నేను శరణువేడెదను.

శ్రీశ శ్రియా ఘటికయా త్వదుపాయభావే

ప్రాప్యే త్వయి స్వయముపే యతయా స్ఫురంత్యా

నిత్యాశ్రితాయ నిరవద్య గుణాయ తుభ్యం

స్యాం కింకరో వృషగిరీశ నజాతు మహ్యమ్‌. 18

తా. ఓ వృషశైవాధిపతీ! లక్ష్మీపతీ! మోక్ష మార్గమునకు నీవే ఉపాయభూతుడవు, నీవే ప్రాప్యుడవు. లక్ష్మీ దేవి నిన్నెల్లప్పుడును ఆశ్రయించి యుండుటవలన, ఆమెయును ఉపాయభూతురాలనును, ప్రాప్యురాలును అగుచున్నది. దోషరహితములైన గుణములు కల నీకే నేను సేవకుడనగుచున్నాను.

[మార్చు] శ్రీ వేంకటేశ మంగళ స్తోత్రమ్‌

శ్రియఃకాంతాయ కళ్యాణ నిధయే నిధయేర్థినామ్‌

శ్రీ వేంకట నివాసాయ శ్రీనివాసాయ మంగళమ్‌.

తా. లక్ష్మీదేవి భర్తయును, కళ్యాణ గుణములకు నిధియును, శరణార్థులకు రక్షకుడును, వేంకటాచలనివాసియు నగు శ్రీనివాసునకు మంగళ మగును గాక.

లక్ష్మీ సవిభ్రమాలోక సభ్రూ విభ్రమ చక్షుషే

చక్షుషే సర్వలోకానాం వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. లక్ష్మీదేవిని విలాసముగా చూచునట్టియు, చక్కని కనుబొమలు కల్గినట్టి నేత్రములు కలవాడును, సమస్త లోకములకును కన్నువంటివాడును అగు వేంకటేశ్వరునకు మంగళమగు గాక.

శ్రీ వేంకటాద్రి శృంగాగ్ర మంగళాభర ణాంఘ్రయే

మంగళానాం నివాసాయ శ్రీనివాసాయ‍ మంగళమ్.

తా. శ్రీ వేంకటాచల శిఖరాగ్రమునకు చక్కని యాభరణమైన పాదములు కలవాడును, సమస్త మంగళములకు నిలయమైనవాడును అగు శ్రీ వేంకటేశవ్రునకు మంగళమగు గాక.

సర్వావయవ సౌందర్య సంపదే సర్వచేతసాం

సదా సమ్మోహనా యాస్తు వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. సర్వావయవముల యొక్క సౌందర్య సంపదచే సమస్త ప్రాణులకును సమ్మోహమును కల్గించునట్టి శ్రీ వేంకటేశ్వరునికి మంగళమగు గాక.

నిత్యాయ నిరవద్యాయ సత్యానంద చిదాత్మనే

సర్వాంతరాత్మనే శ్రీమద్వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. నిత్యుడు, దోషములు లేనివాడు, సత్య స్వరూపుడు, చిదానందరూపుడు, సర్వాంతర్యామియు అగు శ్రీవేంకటేశ్వరునికి మంగళమగు గాక.

స్వత స్సర్వ విదే సర్వశక్తయే సర్వ శేషిణే

సులభాయ సుశీలాయ వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. స్వభావము చేతనే సమస్తము ఎరిగినవాడు, సర్వసమర్థుడు, సర్వమునకు నియంతయైనవాడు, సులభుడు,

సుస్వభావము కలవాడు నగు శ్రీ వేంకటేశ్వరునకు మంగళమగు గాక.

పరస్మై బ్రహ్మణే పూర్ణకామాయ పరమాత్మనే

ప్రయుంజే పరతత్త్వాయ వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. పరబ్రహ్మస్వరూపుడు, నిండిన కోరికలు కలవాడు, పరమాత్మయు అగు శ్రీ వేంకటేశ్వరునకు మంగళమగు గాక.

అకాల తత్త్వ విశ్రాంత మాత్మనా మనుపశ్యతామ్‌

అతృప్త్యమృత రూపాయ వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. కాలతత్త్వమును గమనింపక, ఎల్లపుడును తన్ను చూచుచున్న జీవాత్మలకు తనివితీరని అమృతస్వరూపుడగు శ్రీ వేంకటేశ్వరునకు మంగళమగు గాక.

ప్రాయః స్వ చరణౌ పుంసాం శరణ్య త్వేన పాణినా

కృపయా దృశ్యతే శ్రీమద్వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. పురుషులందరికిని తన పాదములే శరణమని వారియెడల గల దయచే తఱచుగా తన హస్తముతో చూపుచున్న శ్రీ వేంకటేశ్వరునకు మంగళమగు గాక.

దయామృత తరంగిణ్యా స్తరంగై రివ శీతలైః

ఆపాంగై స్సించతే విశ్వం వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. దయ యనెడి అమృత ప్రవాహము నందలి అలల వలె చల్లనైన తన కటాక్షములను వ్యాపింపజేసి జీవలోకమును చల్లపరచుచున్న శ్రీ వేంకటేశ్వరునకు మంగళమగు గాక.

స్ర గ్భూషాంబర హేతీనాం సుష మావహ మూర్తయే

సర్వార్తి శమనాయాస్తు వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. తాను ధరించిన పూలమాలలవలనను, నగల వలనను, వస్త్రములవలనను, ఆయుధములవలనను, ప్రకాశించు సుందర విగ్రహము కలవాడును, సమస్త బాధలను పోగొట్టువాడును అగు శ్రీ వేంకటేశ్వరునకు మంగళమగు గాక.

శ్రీ వైకుంఠ విరక్తాయ స్వామిపుష్కరిణీ తటే

రమయా రమమాణాయ వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. శ్రీ వైకుంఠ నివాసమున విరక్తిని పొంది, స్వామి పుష్కరిణీ తీరమునకు వచ్చి, అచట లక్ష్మీదేవితో కూడ వినోదించుచున్న శ్రీ వేంకటేశ్వరునకు మంగళమగు గాక.

శ్రీమత్సుదరజామాతృ మునిమానస వాసినే

సర్వలోక నివాసాయ శ్రీనివాసాయ మంగళమ్‌.

తా. శ్రీమణవాళ మహర్షి యొక్క మనసునందును, సమస్త జీవరాసులయందును నివసించునట్టి శ్రీ వేంకటేశ్వరునకు మంగళమగు గాక!

నమ శ్శ్రీవేంకటేశాయ శుద్ధజ్ఞాన స్వరూపిణే

వాసుదేవాయ శాంతాయ వేంకటేశాయ మంగళమ్‌.

తా. శుద్ధజ్ఞాన స్వరూపుడు, శాంతుడు, వాసుదేవుడు శ్రీ కి నివాసస్థానమైన శ్రీ వేంకటేశ్వరునికి మంగళమగు గాక.

మంగళా శాసన పరై ర్మదాచార్య పురోగమైః

సర్వైశ్చ పూర్వై రాచార్యై స్సత్కృపాయాస్తు మంగళమ్‌.

తా. మంగళాశాసనమును చేయుచున్న మా గురువును, సమస్త పూర్వాచార్యులును ఆరాధించు శ్రీనివాసునకు మంగళమగు గాక.

---

వివరణకై వికీపీడియాని సంప్రదించండి.

[మార్చు] ఇవి కూడా చూడండి

వెంకటేశ్వర సుప్రభాతం

"http://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B1%80_%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%82%E0%B0%95%E0%B0%9F%E0%B1%87%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%B0_%E0%B0%B8%E0%B1%81%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%AD%E0%B0%BE%E0%B0%A4%E0%B0%82" నుండి వెలికితీశారు

వర్గం: సుప్రభాతములు

వ్యక్తిగత పనిముట్లు

• లోనికి ప్రవేశించండి / ఖాతాని సృష్టించుకోండి

నేంస్పేసులు

• పేజీ
• చర్చ

వైవిధ్యాలు

పేజీ లింకులు

• చదువు
• సవరించు
• చరిత్రని చూడండి

చర్యలు

అన్వేషణ

మార్గదర్శకం

• మొదటి పేజీ
• సముదాయ పందిరి
• రచ్చబండ
• ఇటీవలి మార్పులు
• యాధృచ్ఛిక పేజీ
• సహాయం
• విరాళములు

ముద్రించండి/ఎగుమతి చేయండి

• ఓ పుస్తకాన్ని సృష్టించండి
• PDF క్రింద దిగుమతి చేసుకోండి
• ముద్రించుకోదగ్గ కూర్పు

పరికరాలపెట్టె

• ఇక్కడికి లంకెలున్న పుటలు
• సంబంధిత మార్పులు
• ప్రత్యేక పేజీలు
• శాశ్వత లింకు
• ఈ వ్యాసాన్ని ఉదహరించండి

• ఈ పేజీకి 15:04, 24 ఫిబ్రవరి 2011న చివరి మార్పు జరిగినది.
• పాఠ్యం క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్/షేర్-అలైక్ లైసెన్సు క్రింద లభ్యం; అదనపు షరతులు వర్తించవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు వాడుక నియమాలను చూడండి.

• గోప్యతా విధానం
• Wikisource గురించి
• అస్వీకారములు

• 
• 

వేమన శతకము–Vemana Shatakam

వేమన శతకము

Wikisource నుండి

ఇక్కడికి గెంతు: పేజీకి సంబంధించిన లింకులు, అన్వేషణ

వేమన పద్యాలు

అ | ఆ | ఇ | ఈ | ఉ | ఊ | ఋ | ౠ | ఎ | ఏ | ఐ | ఒ | ఓ | ఔ | అం | అః | క | ఖ | గ | ఘ | ఙ | చ | ఛ | జ | ఝ | ఞ | ట | ఠ | డ | ఢ | ణ | త | థ | ద | ధ | న | ప | ఫ | బ | భ | మ | య | ర | ల | వ | శ | ష | స | హ | ళ | క్ష | ఱ

వేమన సూక్తి ముక్తావళి

అగ్నిచేతబట్టి యా పరమేశుని
నిందచేసి నరులు నీరుకారె?
దక్షు క్రతవులోని తల్లడమెఱుగరా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

అంతరంగమందు నపరాధములు చేసి
మంచివానివలెనె మనుజుడుండు
ఇతరు లెఱుగకున్న నీశ్వరుడెఱుగడా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

అంతరాత్మగనక యల్పబుధ్ధులతోడ
మెలగెడు జనులెల్ల మేదినిపయి
యముని నరకమునకు నరుగంగ సాక్ష్యము
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

అధికుడైన రా జొకల్పుని జేపట్ట
వానిమాట చెల్లు వసుధలోన
గణకు లొప్పియున్న గవ్వలు చెల్లవా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

అన్నిజాడలుడిగి ఆనందకాముడై
నిన్ను నమ్మజాలు నిష్ఠతోడ
నిన్ను నమ్మముక్తి నిక్కంబు నీయాన
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఇనుము విఱిగెనేని యినుమాఱు ముమ్మాఱు
కాచి యతుకనేర్చు గమ్మరీడు
మనసు విఱిగినేని మఱియంట నేర్చునా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఎంత సేవచేసి యేపాటు పడినను
రాచమూక నమ్మరాదురన్న
పాముతోడిపొందు పదివేలకైనను
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఎద్దుకన్న దున్న యేలాగు తక్కువ?
వివరమెఱిగి చూడు వ్రుత్తియందు
నేర్పులేనివాని నెఱయోధుడందురా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఒకరి నోరుకొట్టి యొకరు భక్షించిన
వాని నోరు మిత్తి వరుసగొట్టు
చేపపిండు బెద్ద చేపలు చంపును
చేపలన్ని జనుడు చంపు వేమ.
కల్ల నిజముజేసి కపటభావముజేంది
ప్రల్లదంబులాడు భక్తిలేక
మాయలాడుఖలుడు మహితాత్ముసాటియా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

గుఱ్ఱమునకు దగిన గుఱుతైన రౌతున్న
గుఱ్ఱములు నడచు గుఱుతుగాను
గుర్తు దుర్జనులకు గుణము లిట్లుండురా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఎడ్డెవానికి గురుతోర్చి చెప్పినగాని
తెలియబడునె యాత్మ దెలివిలేక
చెడ్డ కొడుకు తండ్రి చెప్పిన వినడయా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కండ చక్కెఱయును గలియ బాల్పోసిన
తఱిమి పాము తన్నుదాకుగాదె
కపటమున్నవాని గంపెట్టవలె సుమీ
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కలియుగంబునందు ఘనతకు నైచ్యము
ఘనత నైచ్యమునకు గలుగుచుండు
శ్రధ్ధ భక్తులుడిగి జనులుంద్రు కావున
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

కల్లుకుండకెన్ని ఘనభూషణము లిడ్డ
అందులోని కంపు చిందులిడదె?
తులవ పదవిగొన్న దొలి గుణమేమగు?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కానివానితోడగలసి మెలంగిన
హానివచ్చు నెంతవానికైన
కాకిగూడి హంస కష్టంబు పొందదా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కూళ కూళ్ళుమేయు గుణమంత చెడనాడి
నెట్టివారు మెచ్చరట్టివాని
కొయ్యదూలమునకు గుదురునా ఞానంబు?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కైపుమీఱువేళ గడకుజేరగరాదు
అనువుదప్పి మాటలాడరాదు
సమయమెఱుగనతడు సరసుండుకాడయా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కొండగుహలనున్న గోవెలందున్న
మెండుగాను బూది మెత్తియున్న
దుష్టబుధ్ధులకును దుర్బుధ్ధి మానునా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కోతిబట్టి తెచ్చి క్రొత్తపుట్టముగట్టి
కొండమ్రుచ్చులెల్ల గొలిచినట్లు
నీతిహీనునొద్ద నిర్భాగ్యులుందురు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

గంగపాఱుచుండ గదలని గతితోడ
ముఱికివాగు పాఱు మ్రోతతోడ
అధికుడొర్చునట్టు లధముడోర్వగలేడు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

చదువులన్ని చదివి చాలవివేకియై
కలుషచిత్తుడైన ఖలుని గుణము
దాలిగుంటగుక్క తలచిన చందమౌ
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

చంపగూడ దెట్టి జంతువునైనను
చంపవలయు లోకశత్రుగుణము
తేలుకొండిగొట్ట దేలేమిచేయురా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఛర్ధి పుట్టినప్డు సాపడసైపదు
నాతిగన్న యప్డు నీతి తగదు
చేటు మూడినపుడు మాటలు తోచవు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

టక్కరులను గూడి యొక్క సక్కెములాడ
నిక్కమైన ఘనుని నీతిచెడును
ఉల్లితోట బెరుగు మల్లెమొక్కకరణి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

డెందమందు దలచు దెప్పరమెప్పుడు
నోర్వలేనిహీను డొరునికట్టె
తనకు మూడుసుమ్మి తప్పదెప్పటికైన
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

తనకుగలుగు పెక్కు తప్పులటుండగా
పరులనేరుచుండు నరుడు తెలియ
డొడలెఱుంగ డనుచు నొత్తి చెప్పంగవచ్చు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

తనర న్రుపతితోడ దగ దుర్జనునితోడ
అగ్నితోడ బరుని యాలితోడ
హాస్యమాడుటెల్ల నగును ప్రాణాంతము
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

తేలుకుండును తెలియగొండి విషంబు
ఫణికినుండు విషము పండ్లయందు
తెలివిలేని వాండ్ర దేహమెల్ల విషంబు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

దాసరయ్య తప్పు దండంబుతో సరి
మోసమేది తన్ను ముంచుకున్న?
నీచుడై చెడునటు నీచుల నమ్మిన
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

దుండగీడు కొడుకు కొండీడు చెలికాడు
బండరాజునకును బడుగుమంత్రి
కొండముచ్చునకును కోతియె సరియగు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

దుష్టజనులు మీఱి తుంటరిపనులను
శిష్టకార్యములుగ జేయుచుంద్రు
కూడదనెడువారి గూడ నిందింతురు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

దూరద్రుష్టిగనరు తూగిదనుకను
బారుపట్టెఱుగౌ పడినదనుక
దండసాధ్యులరయ ధర్మసాధ్యులుకారు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

నేరని జనులకును నేరముల్ నేర్పుచు
చక్కచేయరిల నసాధులెపుడు
ఒప్పు దుర్జనములు తప్పగనెంతురు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

నొసలు బత్తుడయ్యె నోరు తోడేలయ్యె
మనసు భూతమువలె మలయగాను
శివుని గాంతు ననుచు సిగ్గేలగాదురా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

పరులు చదువజూచి నిరసనబుధ్ధితో
వట్టిమాటలాడు వదరుబోతు
అట్టి ఖలుని జాడలరయుట దోసము
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

పాలు పంచదార పాపరపండ్లలో
చాలబోసి వండ జవికిరావు
కుటిలమానవులకు గుణమేల కల్గురా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

బిడియ మింతలేక పెద్దను నేనంచు
బొంకములను బల్కు సంకఠునకు
ఎచ్చు కలుగదిచట జచ్చిన రాదట
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

మాటలాడు టొకటి మనసులో నొక్కటి
ఒడలిగుణ మదొకటి నడత యొకటి
ఎట్లుకలుగు ముక్తి యిట్టులుండగ తాను
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ముష్టి వేపచెట్టు మొదలుగా బ్రజలకు
పరగ మూలికలకు బనికివచ్చు
నిర్దయుండు ఖలుడు నీచుడెందులకగు?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

రేగుపుచ్చకాయ రేయెల్ల దన్నిన
మురగ దంతకంత పెరుగుగాని
ఒరులు ఛీయన్నను నోగు సిగ్గెఱుగునా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

వంపుకఱ్ఱగాచి వంపు తీర్చగవచ్చు
కొండలన్ని పిండిగొట్టవచ్చు
కఠినచిత్తు మనసు కరగింపరాదు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

వాక్కు శుధ్ధిలేని వైనదండాలు
ప్రేమ కలిగినట్టు పెట్టనేల?
నొసట బత్తిజూపు నోరు తోడేలయా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఎంత చదువు చదివి యెన్ని నేర్చినగాని
హీనుడవగుణంబు మానలేడు
బొగ్గు పాలగడుగ బోవునా మలినంబు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

వేము బాలుపోసి వేయేండ్లు పెంచిన
జేదు విడిచి తీపి జెందబోదు
ఓగు గుణము విడిచి యుచితఞుడగు నెట్లు?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

వేఱు పురుగుచేరి వ్రుక్షంబు జెఱుచును
చీడపురుగుచేరి చెట్టుజెఱుచు
కుచ్చితుండు చేరి గుణవంతు జెరుచురా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

సారవిద్యలందు సరణి దెలియలేక
దూరమందు జేరు దుర్జనుండు
పరముదెలియ నతడు భావఞుడెట్లగు?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

అభిజాత్యముననె యాయువున్నంతకు
దిరుగుచుండ్రు భ్రమల దెలియలేక
మురికి భాండమునను ముసరునీగలరీతి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఇహమునందుబుట్టి ఇంగిత మెఱుగని
జనుల నెంచి చూడ స్థావరములు
జంగమాదులనుట జగతిని పాపంబు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఎడ్డెదెల్పవచ్చు నేడాదికైనను
మౌనిదెల్పవచ్చు మాసముననె
మొప్పెదెల్పరాదు ముప్పదేండ్లకునైన
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఎలుగుతోలు తెచ్చి యెన్నాళ్ళు నుదికిన
నలుపు నలుపేకాని తెలుపు కాదు
కొయ్యబొమ్మదెచ్చి కొట్టిన పలుకునా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఔనటంచు నొక్కడాడిన మాటకు
కాదటంచు బలుక క్షణము పట్టు
దాని నిలువదీయ దాతలు దిగివచ్చు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఔర! యెంతవార లల్లరి మానవుల్
ప్రభువైన గేలిపఱతు రెన్న
దా దెగించువాడు దండియౌ భువిలోన
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కన్నులందు మదము కప్పి కానరుగాని
నిరుడు ముందటేడు నిన్న మొన్న
దగ్ధులైనవారు తమకంటె తక్కువా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కర్మగుణములన్ని కడబెట్టి నడువమి
దత్త్వమెట్లు తన్ను దగులుకొనును?
నూనె లేక దివ్వె నూవుల వెల్గునా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కసరు తినును గాదె పసరంబు లెప్పుడు
చెప్పినట్లు వినుచుజేయు బనులు
వానిసాటియైన మానవుడొప్పడా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కసవును దినువాడు ఘనఫలంబుల రుచి
గానలేడుగాదె వానియట్లు
చిన్నచదువులకును మిన్నఞానమురాదు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఖరముపాలు తెచ్చి కాచి చక్కెఱవేయు
భక్ష్యమగునె యెన్న భ్రష్టుడట్లె
యెంత చెప్పి చివరనెసగిన బొసగునే?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

గాడ్దెమేనుమీద గంఢంబు పూసిన
బూదిలోన బడచుబొరలు మరల
మోటువాని సొగసు మోస్తరియ్యది సుమీ
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

గ్రుడ్డువచ్చి పిల్ల గోరడాలాడిన
విధముగా నెఱుగక వెఋఱిజనులు
ఞానులైనవారి గర్హింతు రూరక
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

చెఱకు తీపిలేమి జెత్తనాబడునట్లు
పరగ గుణములేని పండితుండు
దూఱపడునుగాదె దోషమటుండగ
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

చదివి చదివి కొంత చదువంగ చదువంగ
చదువుచదివి యింకజదువు చదివి
చదువుమర్మములను చదువలేడయ్యెను
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

తగదు తగదటంచు తగువారు చెప్పిన
వినడు మొఱకు చెడును గొనకు నిజము,
మునులు చెప్పు ధర్మముల మీర్నింతెకా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

తన్నుజూచి యొరులు తగమెచ్చవలెనని
సొమ్ములెఱవుదెచ్చి నెమ్మిమీఱ
నొరులకొరకుతానె యుబ్బుచునుండును
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

తల్లి యున్నయపుడె తనదు గారాబము
లామె పోవ దన్ను నరయ రెవరు
మంచికాలమపుడె మర్యాద నార్జింపు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

తుమ్మచెట్టు ముండ్లు తోడనేపుట్టును
విత్తులోననుండి వెడలునట్లు
మూర్ఖునకును బుధ్ధి ముందుగాబుట్టును
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

నీటిలోని వ్రాత నిలువకయున్నట్లు
పాటిజగతిలేదు పరములేదు
మాటిమాటికెల్ల మాఱును మూర్ఖుండు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

పాముకన్న లేదు పాపిష్టి యగు జీవి
యట్టి పాము చెప్పినట్టు వినును
ఇలను మూర్ఖుజెప్ప నెవ్వరి తరమయా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

పొట్లకాయ రాయి పొదుగ ద్రాటను గట్ట
లీలతోడ వంక లేక పెరుగు
కుక్కతోకగట్ట గుదురునా చక్కగా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

మంచివారు లేరు మహిమీద వెదకిన
కష్టులెందఋఐన గలరు భువిని
పసిడి లేదుగాని పదడెంత లేదయా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

మ్రాను దిద్దవచ్చు మఱి వంకలేకుండ
దిద్దవచ్చు రాయి తిన్నగాను
మనసు దిద్దరాదు మహిమీద నెవరికి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

అంతరంగ మెఱుగ హరుడౌను గురుడౌను
అంతరంగ మెఱుగ నార్యుడగును
అంతరంగ మెఱిగి నతడెపో శివయోగి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

అనల మించుకైన గనలి మండునుగాని
చనువుగాని యొఱుక మనికి నిడదు
తనువు మఱచువాడె తత్త్వఞుడగునయా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

చదువులన్ని చదివి చాల వివేకియౌ
కపటికెన్నడైన గలదెముక్తి?
నిర్మలాత్మకునకె నిశ్చలంపు సమాధి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

జక్కి నెక్కి వీధిజక్కగా వెలువడ
గుక్క విన్నివెంట కూయదొడగు
ఘనున కోర్వలేని కాపురుషులు నిట్లె
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

నేరనన్నవాడు నెఱజాణ మహిలోన
నేర్తునన్నవాడు వార్తకాడు
ఊరకున్నవాడె యుత్తమోత్తముడయా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఆత్మ తనలోన గమనించి యనుదినంబు
నిర్గుణాత్మార్చనముజేసి నిత్యమమ్ర
ప్రత్యగాత్మను లోనెంచి ప్రబల్యోగి
సచ్చిదానంద పదమందు సతము వేమ.
ఇంటిలోని జ్యోతి యెంతయు వెలుగగా
బొరుగువారి యగ్గి కరుగరెపుడు
తాను దైవమాయె, దైవము గొలుచునా?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కస్తరి నటు చూడ గాంతి నల్లగ నుండు
పరిమళించు దాని పరిమళంబు
గురువులైన వారి గుణము లీలాగురా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కలుష మానసులకు గాంపింప గారాదు
అడుసు లోన భాను డడగినట్లు
తేట నీరు పుణ్య దేహ మట్లుండురా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

మాటలాడవచ్చు మనసు దెల్పగలేడు
తెలుప వచ్చు దన్ను తెలియలేడు
సురియబట్టవచ్చు శూరుడు కాలేడు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఊగియూగి లాగి యున్నది కనగోరు
సాగలాగి పట్టు సాక్షిగాను
యోగమమర ముక్తి నొందును ప్రాఞుండు.
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

కనగ సొమ్ము లెన్నొ కనకంబ దొక్కటి
పసుల వన్నె లెన్నొ పాలొకటియె
పుష్పజాతులెన్నొ పూజ యొక్కటె సుమీ.
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

కల్ల గురుడు గట్టు కర్మచయంబులు
మధ్య గురుడు గట్టు మంత్రచయము
ఉత్తముండు గట్టు యోగ సామ్రాజ్యంబు.
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

చెఱకు తోటలోన జెత్త కుప్పుండిన
కొంచమైన దాని గుణము చెడదు
ఎఱుక గలుగు చోట నెడ్డె వాడున్నట్లు.
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

వెఋఱివాని మిగుల విసిగింపగా రాదు
వెఋఱివాని మాట వినగ రాదు
వెఋఱి కుక్క బట్టి వేటాడగా రాదు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

అల్పబుధ్ధివాని కధికారమిచ్చిన
దొడ్డవారినెల్ల తొలగగొట్టు
చెప్పుతినెడికుక్క చెఱకు తీపెఱుగున?
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

అలమెఱుగు యోధు డల్పుని జేరిన
మార్పుచేత బుధ్ధి మరిగి తిరుగు
మ్రానుమ్రాను తిరుగు మర్కట రీతిని
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కండ చక్కెఱయును గలియ బాల్పోసిన
తఱిమి పాము తన్నుదాకుగాదె
కపటమున్నవాని గంపట్టవలె సుమీ
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కసినిగల్గి పాపకర్ముల బీడింతు
రల్ల ప్రభులు యముని యల్లభటులు
వ్రుశ్చికంబుగన్న విడుతురే చంపక
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కులములో నొకడు గుణహీనుడుండిన
(నెట్లో బుర్ర చెడినవాడు నోటికొచ్చింట్లు ఫేలిన
కులముచెడును వాని గుణమువలన
(నెట్ చెడును వాని దుర్గుణమువలన
ఎలమి చెఱకునందు నెన్ను పుట్టినయల్లు
(చెడ్డవాని నోటికి విరేచనములు పట్టీన, మంచివారి
నోరులు మూయబడును.
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

కుళ్ళుబోతునొద్ద గూడి మాటాడిన
గొప్ప మ్ర్మములను చెప్పరాదు
పేరు తీరుదెల్ప నూరెల్ల ముట్టించు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కొండముచ్చు పెండ్లి కోతిపేరంటాలు
మొండివాని హితుడు బండవాడు
దుండగీడునకును కొండెడు దళవాయి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

కొండెగాడు చావ గొంపవాకిటికిని
వచ్చిపోదురింతె వగపులేదు
దూడ వగచునె భువిదోడేలు చచ్చిన
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

గాడ్దెయేమెఱుంగు గంధపువాసన
కుక్కయేమెఱుంగు గొప్పకొద్ది
అల్పుడేమెఱుంగు హరుని గొల్చు విరక్తి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

చంద్రునంతవాడె శాపంబు చేతను
కళల హైన్యమంద గలిగె గదర!
పుడమి జనులకెల్ల బుధ్ధు లిట్లుండురా.
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

వాదమాడడెపుడు వరుస నెవ్వరితోడ
జేరరాడు తాను చేటుదేడు
ఞాని యగుచు బుధుడుఘనత బొందగజూచు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

వలపు గలిగెనేని వనజాక్షి యధరంబు
పంచదారకుప్ప పాలకోవ
చూత ఫలరసంబు జున్నుసమానము
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

వలపు తీరెనేని వనజాక్షి యధరంబు
ములక పంటి గిజరు ముష్టిరసము
చింత పోంత యగును జీడి సమానమౌ
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

రూపులేని వనిత రూఢి పతివ్రత
నీటు లేనివాడు పోటు బంటు
తెలుపవచ్చు నెట్లు దేవరభంటుం
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

మొగము జూచినపుడె మోహంబు ఘనమౌను
ధనము జూచినపుడె తగులు మనసు
కూలి నష్టమైన గొరునే కొఱగామి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

పచ్చదనము చూచి ఇచ్చను కాముకుల్
చిచ్చులో బడుదురు క్షితితలమున
ఇచ్చ కలుగజేయు హెచ్చుగా మోహంబు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

పంకజాక్షి గన్న బంగరు బొడగన్న
దిమ్మపట్టియుండు తెలివియొప్పు
మనుజులకును తత్త్వ మహిమెట్లు కల్గురా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

చక్కెఱ కలిపి తినంగా
ముక్కిన తవుడైన లెస్స మోహము కదుర
న్వెక్కుడు బానిసయైనన్
మక్కువ గను దివ్యభామ మహిలో వేమా
కన్నెల నవలోకింపగ
జన్నులపై ద్రుష్టి పాఱు సహజం బిలలో
కన్నుల కింపగు ద్రుష్టిని
తన్నెఱుగుట ముక్తికిరవు తగునిది వేమా
ఆలు రంభయైన నతిశీలవతియైన
జారపురుషుడేల జాడమాను
మాలవాడకుక్క మఱగిన విడుచునా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

వారకాంతలెల్ల వలపించి వత్తురు
బుధ్ధులెల్ల తొలగబుచ్చు కొఱకు
మాట రూఢిగాగ మగలెల్ల వత్తురు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

రాజసంబు చెంది రమణుల పొందాస
పడెడువాడు గురుని ప్రాపెఱుగునె
విటుల మరుగు యువతి విభుభక్తి యెఱుగునా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

పడుచు నూఱకేల బాఱచూచెదరొక్కొ
ఎంత వారలైన భ్రాంతి చెంది
లోన మీఱు కాము లొంగజేయగలేక
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

పడతి మోసె నొకడు పడతి మేసె నొకండు
పడతి సురము జేర్చి బ్రతికె నొకడు
పడతి కొఱకె పెక్కు పాట్లను బడిరయా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

చదివి నతని కన్న చాకలియే మేలు
కులము వేల్పు కన్న కుక్క మేలు
సకల సురల కన్న జారభామిని మేలు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

జంత్ర మంత్ర మహిమ జాతవేదుడెఱుంగు
మంత్రవాది యెఱుగు దంత్ర మహిమ
తంత్రిణీక మహిమ దినువాడెఱుంగును
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

తగిన కులజుడైన తన యెత్తు ధనమైన
పరపురుషుని నేల పట్ట వచ్చు?
పరమ సాధ్వి చూడ నొరుల నంటదు సుమా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఝషము నీరు వెడల జచ్చుటే సిద్ధము
నీట నుండె నేని నిక్కి పడును
అండ తలగు నెడల నందఱి పని యట్లె
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

జన్మములను మఱియు జన్నియల ననేక
ముల నొనర్చియున్న ఫలము కాన
రాక యుండు నీతి లేకున్న మాత్రాన
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

డీకొనంగ దగదు డెంద మెఱుంగక
యడుగ వచ్చి కొంత యనిన వాని
చెప్పునంత నినియు మెప్పుగా బలుకుమీ
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

తగవు తీర్చువేళ ధర్మంబు దప్పిన
మానవుండు ముక్తి మానియుండు
ధర్మమునె పలికిన దైవంబు తోడగు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

ఇచ్చకము భువి నవశ్యము
కుచ్చిత మిహిలోక నింద కోవిదునకు నీ
తచ్చననె హాని వచ్చును
మచ్చరమే తన్ను చెఱచు మహిలో వేమా.
నిజము లాడు వాని నిందించు జగమెల్ల
నిజము బల్కరాదు నీచుల కడ
నిజ మహాత్ము గూడ నిజమాడ వలయురా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

నీతి జ్యోతిలేక నిర్మలంబగు నేది
ఎట్లు కలగు బర మదెంతయైన
ధనము గలిగియున్న దైవంబు గలుగదు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

పతక మందు నొప్పు పలు రత్నముల పెంపు
బంగరమందు కూర్ప బరువు గనును
గాని ఇతరలోహమైన హీనము గాదె!
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

పదుగురాడు మాట పాటియై ధరజెల్లు
నొక్కడాడు మాట యొక్క దెందు
ఊఱకుండు వాని కూరెల్లు నోపదు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ

మాల మాల కాడు మహి మీద నేప్రొద్దు
మాట తిరుగు వాడె మాల గాక
వాని మాల యున్న వాడె పో పెనుమాల
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

మాటలాడవచ్చు మనసు నిల్పగలేడు
తెలుపవచ్చు దన్ను తెలియలేడు
సురియ బట్టవచ్చు శూరుడు కాలేడు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

ఏది కులము నీకు? నేది స్థలంబురా?
పాదుకొనుము మదిని పక్వమెఱిగి
యాదరించు దాని నవలీల ముట్టరా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తన కులగోత్రము లాకౄతి
తన సంపద కలిమి బలిమి తనకేలనయా?
తన వెంట రావు నిజమిది
తన సత్యమె తోడవచ్చు దనతో వేమా.
నరకులమున దా బుట్టియు
నరకులమున దాను పెరిగి నరుడయ్యును దా
నరకులమును ఛీ ఛీ యని
హరకులమున దిరుగునేని హరుడౌ వేమా.
శూద్రతనము పోయె శూద్రుడుగానని
ద్విజుడనుకొనుటెల్ల దెలివిలేమి
ఇత్తడెసగు పసిడి కీడనవచ్చునా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

శూద్ర యువతి కొడుకు శుధ్ధాంతరంగుడై
వేద వేద్యమైన పాదు దెలిసి
బ్రహ్మపదవి గన్న బ్రాహ్మణుడే గదా!
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

శూద్రులనుచు భువిని శూద్రుల భోనాడు
మాలకన్నదుడుకు మహిని లేడు
నరకమునకు నేగు నష్టమైన వెనుక
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

మాల మాల కాడు మహి మీద నేప్రొద్దు
మాట తిరుగు వాడె మాల గాక
వాని మాల యన్న వాడె పో పెనుమాల
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

కులము కలుగువారు గోత్రంబు కలవారు
విద్యచేత విఱ్ఱవీగువారు
పసిడికల్గువాని బానిసకొడుకులు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

కులము లేనివాడు కలిమిచే వెలయును
కలిమిలేనివాని కులము దిగును
కులము కన్న నెన్న గలిమి ప్రధానంబు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

అంటుముట్టునెంచి యదలించి పడవైచి
దూరమందు జేరి దూఱుచుంద్రు
పుట్టి చచ్చు జనులు పూర్ణంబు నెఱుగరు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

జాతి నీతి వేఱు జన్మం బదొక్కటి
రయ దిండ్లు వేఋఎ యౌను గాక
దర్శనములు వేఱు దైవమౌ నొక్కటి
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

ఇన్ని జాతులందు నేజాతి ముఖ్యమన్
ఎఱుక గల్గువారె హెచ్చువారు
ఎఱుక లేనివార లేజాతినున్నను
హీనజాతియంచు నెఱుగు వేమ.

శతకములు
శతకము

శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకము | వేమన శతకము | సుమతీ శతకము | దాశరథీ శతకము | భాస్కర శతకము | భర్తృహరి శతకములు | నారాయణ శతకము | కృష్ణ శతకము | ఆంధ్ర నాయక శతకము | నరసింహ శతకము | రామలింగేశ శతకము | వృషాధిప శతకము | మారుతి శతకము | దేవకీనందన శతకము | గువ్వలచెన్న శతకము | కుమార శతకము | కుమారీ శతకము | వేంకటేశ శతకము | సూర్య శతకము | సర్వేశ్వర శతకము | శ్రీ (అలమేలుమంగా) వేంకటేశ్వర శతకము | ధూర్తమానవా శతకము | కుప్పుసామి శతకము | శతకము

"http://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8_%E0%B0%B6%E0%B0%A4%E0%B0%95%E0%B0%AE%E0%B1%81" నుండి వెలికితీశారు

వర్గాలు: వేమన పద్యాలు | శతకములు

వ్యక్తిగత పనిముట్లు

• లోనికి ప్రవేశించండి / ఖాతాని సృష్టించుకోండి

నేంస్పేసులు

• పుట
• చర్చ

వైవిధ్యాలు

పేజీ లింకులు

• చదువు
• మార్చు
• చరిత్రని చూడండి

చర్యలు

అన్వేషణ

మార్గదర్శకం

• మొదటి పేజీ
• సముదాయ పందిరి
• రచ్చబండ
• ఇటీవలి మార్పులు
• యాధృచ్ఛిక పేజీ
• సహాయం
• విరాళములు

ముద్రించండి/ఎగుమతి చేయండి

• ఓ పుస్తకాన్ని సృష్టించండి
• PDF క్రింద దిగుమతి చేసుకోండి
• ముద్రించుకోదగ్గ కూర్పు

పరికరాలపెట్టె

• ఇక్కడికి లంకెలున్న పుటలు
• సంబంధిత మార్పులు
• ప్రత్యేక పుటలు
• శాశ్వత లింకు
• ఈ వ్యాసాన్ని ఉదహరించండి

• ఈ పేజీకి 17:27, 24 అక్టోబరు 2007న చివరి మార్పు జరిగినది.
• పాఠ్యం క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్/షేర్-అలైక్ లైసెన్సు క్రింద లభ్యం; అదనపు షరతులు వర్తించవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు వాడుక నియమాలను చూడండి.

• గోప్యతా విధానం
• Wikisource గురించి
• అస్వీకారములు

• 
• 

కుమారీ శతకము–Kumari Shatakam

కుమారీ శతకము

Wikisource నుండి

ఇక్కడికి గెంతు: పేజీకి సంబంధించిన లింకులు, అన్వేషణ

కుమారీ శతకము
శ్రీ పక్కి వేంకట నరశింహ కవీంద్ర
కుమారీ శతకం 51వ పద్యం నుండి

1. శ్రీ భూ నీళా హైమవ
       తీ భారతు లతుల శుభవ తిగ నెన్ను చు స 
       త్సౌభాగ్యము నీ కొసగంగ
       లో భావించెదరు ధర్మ లోల కుమారీ! 

ధర్మపరురాలైన ఓ కుమారీ! శ్రీదేవియు, భూదేవియు,నీళాదేవియు,పార్వతీదేవియు,సరస్వతీదేవియు, నిన్ను మిక్కిలి సుగుణవంతురాలిగా ఎన్నుకొని మంచి ముత్తైదవతనమును, మనస్సులందు తమ తమ ఆశీర్వచనములను నీకు ఇచ్చెదరు గాక.

2. చెప్పెడి బుద్ధులలోపల
       దప్పకు మొక టైన సర్వ ధర్మములందున్
       మెప్పొంది యిహపరంబులన్
       దప్పింతయు లేక మెలగ దగును కుమారీ! 

ఓ కుమారీ! నేను చెప్పునట్టి మంచి గుణములనొక్కటినైనను వదలక ఆచరింపుము. ధర్మయుక్తముగా మెప్పు పొంది ఇహపర దోషమిసుమంతైననూ లేకుండా మసలుకొనుము. నీకు శుభములు కలుగును.

3. ఆటల బాటలలోనే
       మాటయు రాకుండన్ దండ్రి మందిరమందున్
       బాటిల్లు గాపురములో
       వాట మెఱిగి బాల! తిరుగ వలయున్ గుమారీ! 

ఓ కుమారీ! ఆటపాటలయందు ఏ విధమైన పరుష వాక్యములు పలుకక, మాటపడక, పుట్తింట్లో ఉండేటపుడు తల్లిదండ్రులకు మంచి పేరు తెచ్చే విధంగా నడచుకొనుము.

4. మగనికి నత్తకు మామకున్
       దగ సేవ యొనర్చుచోటన్ దత్పరిచర్యన్
       మిగుల నుతి బొందుచుండుట
       మగువలకున్ బాడి తెలిసి మసలు కుమారీ! 

ఓ కుమారీ! మెట్టినింట్లో మగనికి అత్తమామలకు సపర్యలు జేయుచు, వారిచే మెప్పు పొందునట్లు స్త్రీలు నడుచుకోవాలి. ఈ విషయము మదినందుంచుకొని మెలగుము.

5. పెనిమిటి వలదని చెప్పిన
       పని యెన్నడును జేయరాదు బావల కెదుటన్
       కనబడగ రాదు కోపము
       మనమున నిడుకొనక యెపుడు మసలు కుమారీ! 

ఓ కుమారీ! భర్త చెప్పిన మాట జవదాటరాదు. ఆయన వద్దని జెప్పిన పనిని ఎన్నడునూ చేయరాదు. బావలకెదురుగా కనబడరాదు. మనస్సునందు, కోపము ఉంచుకొనరాదు. ఎల్లపుడు అట్లే మెలగుము.

6. పరపురుషు లన్న దమ్ములు
       వరుదే దైవంబు, తోడి పడుచులు వదినెల్
       మఱదండ్రు నత్తమామలు 
       ధరన్ దల్లియు దండ్రియును దలంపు కుమారీ!

ఓ కుమారీ! అన్యులను అన్నదమ్ములుగా భావింపుము. పతియే ప్రత్యక్షదైవమని, తోడికోడళ్ళు, మఱదళ్ళు, అత్తమామలు వీరంతా తల్లిదండ్రులని తలంపుము.

7. పదములపై జెయివేయక
       మదవతి పతిచెంత నిద్ర మరగినన్ జేతుల్
       గదలంగనీక కట్టుచు
       గదంగొని శిక్షించు యముండు కాక్ష గుమారీ!

ఓ కుమారీ! పతికి సేవచేయక, ఆయన కాళ్ళు వత్తక, యాతని వద్ద నిద్రించే పత్నుల చేతులను యముడు గట్టింగా కట్తి, గదతో మోటుగా శిక్షిస్తాడు.

8. తెచ్చినన్ దేకుండిన నీ
       కిచ్చిన నీకున్న మగని నెగ్గాడకు మీ
       యొచ్చెము నీపై దేలును
       రచ్చల కామాట లెక్కు రవ్వ కుమారీ!

ఓ కుమారీ! నీమగడు నీకు బెట్తినను, పెట్టకపోయిననూ, తెచ్చిననూ, తేకున్ననూ, అతనిని దూషించుట మిక్కిలి తప్పు. మగని దిట్టుట మగువకు మంచిది కాదు. ఐదవతనము హరించును. అందరిలో అపహాస్యం పాలు కాక దప్పదు. కావున మగని దిట్టక చరించుట మగువల విధి.

9.మఱదండ్రు వదినె లత్తలు
     మఱదులు బావల కొమాళ్ళు మఱి పెద్దలు రా
     నురవడిన్ బీటలు మంచము
     లరుగులు దిగుచుండవలయు నమ్మ కుమారీ!

కుమారీ! ఇంటికి మఱదళ్ళు, వదినెలు, అత్తమామలు, మఱదులు, బావల పిల్లలు, పెద్దలు వచ్చినట్లైన గౌరవముతో దిగ్గున మంచము పైనుండి లేవవలెను సుమీ!

10. నోరెత్తి మాటలాడకు
         మాఱాడకు కోపపడిన మర్యాదలలో
         గోరంత తప్పి తిరుగక
         మీఱకుమీ యత్తపనుల మెలగు కుమారీ!

ఓ కుమారీ! సలక్షణ యువతి నోరెత్తి మాట్లాడరాదు. కోఫము వచ్చిననూ బదులు పలుకరాదు. మర్యాదలను అతిక్రమింపరాదు. అత్తగారు చెప్పు పనులు నిర్వర్తించుట మిక్కిలి శ్రేయస్కరము. కావున నట్లే చరింపుము.

11.పతి పర కాంతలతో సం
       గతి జేసిన నాదు పుణ్య గతి యిట్లనుచున్
       మతి దలపవలయు లేదా
       బతిమాలగవలయు గలహ పడక కుమారీ!

ఓ కుమారీ! నీ పతి పరస్త్రీలతో తిరుగుచున్నపుడు తెలివితేటలతో సౌమ్యముగా నీ దారికి తెచ్చుకొనుట నీ విధి. అంతే గాని కొట్లాడరాదు. "నా పుణ్యఫలమిట్టిది" అని మనసున దలంచి ఓర్పు వహించాలి.

12. తిట్టిన దిట్టక, కొట్టిన 
         గొట్టక, కోపించెనేని గోపింపక, నీ
         పుట్టిన యింటికి, బాదము
         పెట్టిన యింటికిని వన్నె పెట్టు కుమారీ!

ఓ కుమారీ! నీ భర్త నిన్ను తిట్టినచో నీవు మరల తిట్టకూడదు. కొట్టినచో ఎదురు తిరిగి కొట్టగూడదు. ఒక వేళ నీపై కోపించిన నీవు తిరిగి కోపపడకుము కుమారీ ! పుట్టింటికి, నీ అత్తవారింటికి కీర్తీ వచ్చునట్లు నడచుకో

13. పతి పాపపు బనిజెప్పిన
        బతిమాలి మరల్చవలయు బతి వినకున్నన్
        హిత మనుచు నాచరింపుము
        మతి లోపల సంశయంబు మాని కుమారీ!

ఓ కుమారీ! నీ మగడు చెపిన చెడు పనులను వలదని నెమ్మదిగా ప్రార్ధించి, వారించి, ఆ పని మానునట్లు చేయుము. నీ పతి వినకున్నచో అంతా మన మంచికేననుకొని సందేహములను వదలి పనిని నిర్వర్తించుము.

14. దబ్బరలాడకు కదిమిన
         బొబ్బలు పెట్టకుము మంచి బుద్ధి గలిగి యెం
         దెబ్బెఱికము బూనక కడు
         గొబ్బున జిత్తమున వాని గూర్పు కుమారీ!

ఓ కుమారీ! అబద్ధములు చెప్పకు. నీ భర్త కొట్టబోయినచో కేకలు పెట్టి అల్లరి పాలు కావలదు. ఏ పనినైనా అసహ్యించుకొనక మంచి బుద్ధితో వెంటనే ఆయా పనులను నెరవేర్పుము.

15. పతి భుజియించిన పాత్రను
         మెతు కొక్కటియైన భార్య మెసంగుటికై తా
          హిత మూనకున్న నది యొక
          సతియే ? కడు బాప జాతి జగతి కుమారీ!

ఓ కుమారీ! భర్త భుజించిన పాత్రలో అతడు వదలిన ఒక్క మెతుకైననూ భార్య దినుట పతివ్రతా లక్షణమనబడును దీనినే భర్త చేసుకొన్న పుణ్యములలో భాగమును గ్రహించుటయని అర్ధము. భార్య దినిన పాత్రలో భర్త దినుటయనే ప్రశ్న లేదు గావున భార్య చేసుకొన్న పుణ్యములలో భాగమునకు భర్త రాడు. భార్య చేసికొన్న పుణ్యములు ఆమేకే చెందునని భావము. పతివ్రతా స్త్రీలు ఈ విధంగా నడచుకొనవలెను. అట్లు చేయని ఆడది ప్రపంచములో చెడ్డజాతి స్త్రీలతో చేరును. అనగా పాపిష్టురాలగును.

16. జపములు, గంగా యాత్రలు
         దపములు, నోములును, దాన ఢర్మంబులు, పు
         ణ్య పురాణము పతిభక్తికి
         నుపమింపను సాటి రాక యుందు కుమారీ!

ఓ కుమారీ! పత్నికి పతియే ప్రత్యక్ష దైవము కావున జపతపాలు, గంగా తీర్థ యాత్రలు, నోములు, దానధర్మాలు, పుణ్యపురాణ కథా శ్రవణములు, మొదలగు పుణ్యకార్యములన్నియు నీ పతి తర్వాతనేయని తెలుసుకొనుము. కారణం నీ మగని పుణ్యములలో కొంత భాగమును నీవు అర్హురాలవయినావు కావున జ్ఞాన మెరిగి మసలుకొనుము. పతిభక్తి గొప్పదని తెలిసికొనుము.

17. ఇరుగు పొరుగిండ్లు కైనను
         వరుండో, కాకత్తగారో, వదినెయో, మామో
         మఱదియో సెలవిడకుండంగ
         దరుణి స్వతంత్రించి పోవన్ దగదు కుమారీ!  

ఓ కుమారీ! యవ్వనవతీ! నీ భర్త, వదినె, మామ, మరుదులు, వెళ్ళమని జెప్పింతే దప్ప పొరబాటున నైననూ పొరుగిండ్లకు పోవద్దు. ఎవరి ఆజ్ఞలేకుండా నీకు నీవై పొరుగిండ్లకు పోవుట పాతివ్రత్య లక్షణము కాదు.

18. కూతురు చెడుగై యుండిన
         మాతది తప్పన్నమాట మది నెఱుగుదుగా
         నీ తల్లిదండ్రులకు నప
         ఖ్యాతులు రానీయ గూడ దమ్మ కుమారీ! 

ఓ కుమారీ! కూతురు తప్పు చేయుట తల్లి దప్పుయని నీకు తెలుసు కదా! కవున నీ కన్న తల్లిదండ్రులకు అపఖ్యాతి తీసుకురావద్దు.

19. అమ్మకు రెండబ్బకు రెం
        డిమ్మహిం డిట్టంచు కూతురెందుకు ధర నా
        ద్రిమ్మరి పుట్టకపోయిన 
        నిమ్మళమని యండ్రు జనులు నిజము కుమారీ! 

ఓ కుమారీ! తల్లిదండ్రులను రెండేసిమారులు తిట్టించు కూతురెందులకు? అపఖ్యాతి తెచ్చు మాతాపితరులను అపహాస్యం పాలు జేసే కూతురు పుట్టకబోయిననూ సంతోషమేయని ప్రజలనుట సత్యము.

20. తన బావల పిల్లల యెడన్ 
         దన మఱదుల పిల్లలందు దనపిల్లల కం
         టెను మక్కువ యుండవలెన్
         వనితల కటువైన వన్నె వచ్చున్ కుమారీ! 

ఓ కుమారీ! తన బావల, మరుదుల పిల్లలను తమ కన్నబిడ్డలకంటే ఎక్కువగా చూచుకున్న ఆడదానికి కీర్తి వచ్చుననుటలో సందేహము లేదు.

21. ధనహీనుడైన గడు దు
         ర్జనుండైనన్ గురూపియైన జారుండైనన్
         విను పాపియైన నెప్పుడు
         దన పతియే తనకు దైవతంబు కుమారీ ! 

ఓ కుమారీ! భర్త భాగ్యవంతుడు కానివాడైనూ (పేదవాడైననూ) మిక్కిలి చెడ్డవాడైననూ (దుర్మార్గుడైననూ (కురూపి) వ్యభిచారుడైననూ, పాపిష్టుడైననూ, తన మగడే తనకు దేవుడను తెలుసుకొమ్ము.

22. ధనవంతుడైన యప్పుడు
         పెనిమిటి చిత్తం బెఱింగి పెండ్లాము మెలం
         గును లేమి మెలంగ నేర్చిన
         వనితకు లోకమున వన్నె వచ్చు కుమారీ !  

ఓ కుమారీ ! భర్త భాగ్యవంతుడైనపుడు యాతని మనస్సు నెరింగి నడుచుకోవలెను. ఒక వేళ భాగ్యహీనుడైనచో (డబ్బులేనివాడు ) ఆతని చిత్తము నెరింగి నడుచుకొన్న స్త్రీ ఇహపరలోకములలో కీర్తి గడించును.

23. కడుపారన్ గూడు గూరలు
         దొడవులు వస్త్రములు మిగుల దొరకవనుచుం దా
         వడితనమునన్ బెనిమిటితో 
         నెడన్ బాసి చరింపన్ గూడ దెపుడు కుమారీ ! 

ఓ కుమారీ! మగని వద్ద దన కోరికలు దీరవని, ఆతని వద్ద పంచభక్ష్య పరమాన్నములతో కడుపు నిండదని,కావలసిన రంగురంగుల వస్త్రములు లభింపవని గూడు దొరకదని అనుకొని తొందరపడి యాతనిని వదలివేసి జీవించుట మగువకు మర్యాద కాదు. సమాజములో చిన్న చూపుతో చూడబడతారు.

24. తలిడండ్రులన్న దమ్ములు
         తుల దూగంగ నిమ్ము పసిడి తోనైనను వా
         రల యింట  సతత ముండుట
         వెలదికి మర్యాద గాదు వినవె కుమారీ !

ఓ కుమారీ! తల్లిదండ్రులు, అన్నదమ్ములుగాని ఎంతటి భాగ్యవంతులైననూ వారి ఇంటా ఎల్లప్పుడు ఉండుటా ఆడువారికి మర్యాద గాదు.

25. పిల్లల గనుగొనన్ దలచిన
         యిల్లాలు గతాగతంబు లెఱుంగక ఱాగైన్
         యల్లరిన్ బెట్టినన్ జెడున్ దా
         నుల్లసముల బడును, గీడు నొందున్ గుమారీ ! 

ఓ కుమారీ ! బిడ్డలను కనవలెననే యాడుది, మంచి చెడ్డల దెలుసుకొనక, మర్యాద దప్పి అల్లరి బెట్టినచో దానే జెడిపోవును అవమానముల పాలై కష్టాములు పొందును.

26. పతి కత్తకు మామకు స
         మ్మతిగాని ప్రయోజనంబు మానగవలయున్
         హిత మాచరింపవలయును
         బ్రతుకున కొక వంక లేక పరంగు గుమారీ !  

ఓ కుమారీ ! భర్తకు,అత్తమామలకు ఇష్టాములేని పనిని చేయకుము. వారికిష్టమైన మంచి పనులు చేసి మెప్పుబడయవలెను. నీజీవితంలో మచ్చలేకుండా మసలుకొనుము.

27. పోకిళ్ళు పోక పొందిక
         నాకులలో బిందెరీతి నడఁకువగా నెం
         తో కలసిమెలసి యుండిన
         లోకములోపలను దా వెలుంగుఁ గుమారీ ! 

ఓ కుమారీ ! వ్యర్ధ ప్రసంగములకు పోవద్దు.అతిగా వాగకూడదు. ఆకుల మధ్యనుండే పిందెవలె ఒదిగియుండి వినయముతో కలసి మెలసి నడుచుకొనవలెను. అప్పుడే ఆ స్త్రీకి సమాజములో పేరు ప్రఖ్యాతులు, గౌరవమర్యాదలు లభిస్తాయి.

28. అత్తపయిన్ మఱదలిపయి
         నెత్తిన కోపమున బిడ్డ నేడ్పించుటకై
         మొత్తినఁ దనకే కీడగుఁ
          జిత్తములో దీనిఁజింత సేయు కుమారీ !  

ఓ కుమారీ ! అత్త, మరదళ్ళపై వచ్చిన కోపమును బిడ్డలపై జూపించినచో నష్టపోయేది తానేయని మరువకుము. మనస్సునందొక్కసారి దీనిని గురించి ఆలోచింపుము.

29. మృతియైనను బ్రతుకైనం
         బతితోడనె సతికి జెల్లుఁ బతిబాసిన యా
         బ్రతుకొక బ్రతుకా? జీవ 
         స్మృతిగాక వధూటి కెన్న నిదియుఁ గుమారీ! 

ఓ కుమారీ! పతివ్రతయైన పడతికి తన పతితోడనే జీవితము తెలుసుకొమ్ము. చావైననూ, బతుకైననూ తన భర్తతోనే భర్త విడిచిన ఆడుదాని బ్రతుకొక బ్రతుకేనా! ఆ బ్రతుకు బ్రతికిననూ చచ్చినదానితో సమానమే.

30. మగని ప్రియ మబ్బె ననుచును
         దెగ నీలిగి  యింటివారి దిగంద్రొక్కుచు దుం
         డగురాలై తిరిగిన సరి
         మగువలలో నిదియె తప్పు మాట కుమారీ!

ఓ కుమారీ ! తన భర్త తన మాట జవదాటడని తలంచి గర్వముతో, తన యింటివారిని నీచముగా చూచుట మగువకు తగదు. అటువంటి స్త్రీ తోటి స్త్రీలయందు అవమానములపాలగును.

31. జీవములు భర్తపద రా
         జీవములని చిత్తమందుఁ జింతించిన ల
         క్ష్మీవల్లభు చరణంబుల
          సేవ లతాంగులకు నెమ్మిఁ జేయు గుమారీ!  

ఓ కుమారీ! భర్త పాదముల వద్దే తన జీవితమని తలంచిన పతివ్రతలకు తన పాద సేవా భాగ్యములను ఆ విష్ణుమూర్తి ప్రెమతో కలుగజేయును.

32. కడు బుద్ధి గలిగి మెలంగినఁ
         బడంతుక పుట్టింటివారు పదివేల వరా
         లిడుకంటే గీర్తి యగు ద
         మ్మిడి లేకుండినను నేర్చి మెలగు కుమారీ ! 

ఓ కుమారీ ! మిక్కిలి చాతుర్యముతో మెలగిన ఆడాదానికి పుట్టింటి వారు పదివేల వరాలనిచ్చుటకంటెను మిక్కిలి గొప్పది. కీర్తిగలదగును. ఆడువారు భోగభాగ్యములున్నను, లేకున్నను ఈ సూక్ష్మమునెరింగి నడచుకొనవలెను.

33. కడుఁబెద్దమూటా దెచ్చినఁ 
         జెడుగై వర్తించు నేనిఁ జిరతర చింతం
         బడుదురు తల్లిదండ్రులు తోఁ
         బడుచులు సోదరులు నిందఁ బడుచు గుమారీ!

ఓ కుమారీ! అత్తవారింటికి నీవెంత పెద్ద మూటతో వచ్చిననూ దుష్టురాలై ప్రవర్తించినచో నీ తల్లిదండ్రుల, అన్నదమ్ముల నిందా శాపములతో నిరంతరము నశించిపోవుదువు.

34. పుట్టింటి వారి నీచతఁ
         బెట్టకు మత్తింటివారు పెట్టెడి బాధల్
         పుట్టింట దెలియనీయకు
         రట్టడి చెలియందు రదియె రవ్వ కుమారీ! 

ఓ కుమారీ! పుట్టింటి వారిని నీచముగా జూడకు. అత్తింటి కష్టమును పుట్టింట వెల్లడించరాదు. ఈ విధమైన అల్లరి చేయుట వల్ల అలుసైపోవుదువు.

35. తనకెంత మేలు చేసిన
         మనమున కింపైన పనులుఁ మసలిన దాసీ
         వనితల కెన్నటికైనం
         జనవిచ్చి మెలంగరాదు జగతి గుమారీ!

ఓ కుమారీ! నీ యింటి పనివారు నీకెంత మేలు చేసిననూ, నీ మెప్పు పొందాలని నీకెంత ఇష్టమైన పనులు చేసి పెట్టిననూ వారితో ఒకింత జాగరూకరరో మెలుగుము. వారితో అత్యంత స్నేహముజేసి అమితముగా మోసపోవద్దు.

36. కులదేవతలకు బెట్టిన
         పొలుపునం దన యింటియాఁడు బొట్టెల కెల్లం
         గలమాత్ర మొసంగకుండిన
         గలఁత పొడము దాన మేలు గాదు కుమారీ!

ఓ కుమారీ! ప్రేమతో నీ ఇష్టదేవతలకు బెట్టినట్లు దన ఇంటి ఆడపడుచులకు ఉన్నంతలో బెట్టక పోయినచో, కలహము వచ్చి, వారి శాపానుగ్రహములకు పాత్రురాలవుతావు. వారిని నీ కులదేవతలవలె నెరుంగుము.

37. బద్దకము సంజనిద్దుర
         వద్దు సుమీ దద్దిరంబు వచ్చును దానన్
         గద్దింతురింటివారలు
         మొద్దందురు తోడివారు ముద్దు కుమారీ!

ఓ యవ్వనవతీ! బద్ధకముతో సాయంకాలము నిద్రించినచో మొద్దువని నిందింతురు. ఇంటివారు తూలనాడేదరు

 38. ఇంటఁ గల గుట్టు నీ పొరు
         గింట రవంతైనం దెలుప నేఁగకు దానం
         గంటనపడి నీవారలు
         గెంటించెద రిల్లు వెడలఁ గినుక గుమారీ!

ఓ కుమారీ! నీ ఇంటి రహస్యములను పొరుగింటికి తెల్పినచో పలు అనర్ధములు వచ్చును. సొంతవారే ఏవగించుకొంటారు. విరోధములు వస్తాయి. కోపముతో నీవారే నిన్ను ఇంటినుండి వెడలగొట్టెదరు. కావున గుట్టును రట్టు చేయకుము.

39. వేకువజామున మేల్కని
          పైకి వెడలి వచ్చి ప్రాచి పని దీర్పవలెన్
          లేకున్నం దెల్లవాఱిన
          లోకులు నవ్వుదురు సభల లోనం గుమారీ!

ఓ కుమరీ! తెల్లవాఱుజాముననే ఇంటి ముంగిట పాచి పనులు చేయుట మంచిది. బారెడు పొద్దెక్కిన తర్వాత నలుగురి ఎదుట పాచిపని చేసినచో నవ్వులపాలవుతావు.

40. ఇక్కడి దక్కడం నక్కడి
         దిక్కడ జెప్పినను వారి కిద్దఱికిఁ బగల్
         పొక్కినఁ గల చేడియ ల
         మ్మక్కా! యిడుముళ్ళమారి యండ్రు కుమార

ఓ కుమారీ! అక్కడ మాటలిక్కడ, ఇక్కడ మాటలక్కడ చెప్పి నలుగురిలో నవ్వులపాలుగాకు. కలహాలరిమారియని నిన్నాడిపోసుకుంటారు.

41. తలవాకిట నెల్లప్పుడు
         నిలువఁగ రా దెప్పు డెంత నిద్దురయైనన్
         మెలఁకువ విడరాదు సుమీ 
         తల నడచుచు విప్పికొనుట తగదు కుమారీ!

ఓ కుమారీ! ఇంటి ముంగింట్లో అలంకరిచుకుని నిలబడరాదు. మొద్దు నిద్ర పనికి రాదు. నిద్రలో కూడా కొంచెం మగతగా మెలకువ కలిగి యుండవలెను. నడుస్తున్నప్పుడు(జుట్టుముడి) తల వెంట్రుకలు విప్పరాదు. (నిత్యము తల విప్పుకొని ఉండరాదని భావము)

42. వారికి వీరికి గలిగెను
         గోరిన వస్తువులు మాకుఁ గొదవాయె నటం
         చూరక గుటకలు మ్రింగుట
         నేరముగాఁ దలఁవలయు నెలఁత కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! వారికి వీరికి ఉందని, తనకు లేదని చింత పడరాదు. ఇరుగుపొరుగువారి యొక్క భాగ్యమును జూసి ఈర్ష్యపడరాదు. సంతృప్తినలవర్చుకొనవలెను. తనకున్న దానితో తృప్తి పడుట మిక్కిలి యుత్తమము. కోరికలతో చింతపడుట మిక్కిలి తప్పు.

43.కొన్నాళ్ళు సుఖము కష్టము
       కొన్నాళ్ళు భుజింపకున్న గొఱగాదు సుమీ 
       పున్నమ దినముల వెన్నెల
       యెన్నంగ సమాసలందు నిరులు కుమారీ!

ఓ కుమారీ! కష్టసుఖాలను, రెండింటినీ అనుభవిస్తేనే జీవితం విలువ తెలియును.పున్నమినాడు వెన్నెలయు, అమావాస్యనాడు చీకటి ఉండుట సహజము కదా!

44.  పొంతఁ బని సేయ కెన్నఁడు
           పంతంబులు పలుకఁబోకు ప్రాజ్ముఖముగ నీ
           దంతంబులు దోమకు మే
           కాంతంబులు బయలుపఱుప కమ్మ! కుమారీ! 

ఓ కుమారీ! ఎవ్వరితోను కలిసి మెలసి పని చేయక,ఊరికెనే పరుషమైన మాటలు మాట్లాడరాదు. తూర్పు దిశగా పండ్లు తోముకోవద్దు. రహస్యాలు వెల్లడించవద్దు.

45. నడకలలో నడుగుల చ
         ప్పుడు వినబడకుండవలయును భువి గుంటలు క
         కంపడరాదు మడమ నొక్కులఁ
         బడఁతుల మర్యాద లెఱిఁగి బ్రతుకు కుమారీ!

ఓ కుమారీ! నీ అడుగుల చప్పుడు వినబడకుండునట్లు నడువవలెను. నీ కాలి మడమలు గుర్తులు పడకుండ నడవవలెను. స్త్రీల సద్గుణములు తెలుసుకొని జీవింపుమమ్మా!

46. నవంగ రాదు పలుమఱు
         నవ్వినఁ జిఱునవ్వుగాని నగరా దెపుడున్
         గవ్వలవలె దంతంబులు
         జవ్వునఁ గానంగఁ బడెడి జాడ గుమారీ! 

ఓ చినదానా! ఇంటి ఇల్లాలు అనవసరంగా ఇకిలించరాదు(నవ్వరాదు). చిరునవ్వు చింతలను బారద్రోలును. పండ్లు కనబడునట్లు పకపకా నవ్వరాదు. నవ్వు నాలుగు విధాలా చేటుయని మరువకుము.

47. తొడవులు మిక్కిలి గలిగినఁ
         గడుఁ ప్రేమన్ మగఁడు మిగుల గారా మిడినన్
         పడఁతుక పసుపుం గుంకుమ
         గడియైనన్ విడువ రాదు గాదె కుమారీ!

ఓ కుమారీ! ఎంత భాగ్యవంతురాలివైనను, మగడెంత బ్రీతితో నిన్ను జూచుకున్నచో ఆడది పసుపు కుంకుమలను నిమిషమైనను వీడరాదు సుమా!

48. చెదుఁగులతో లంజెలతో 
         గుడిసేటులతోడు బొత్తు కూడదు మది నె
         ప్పుడు మ్నిల నుత్తమ కాంతల
         యడుగులకు న్మడుగులొత్తు మమ్మ కుమారీ!

ఓ సౌభాగ్యవతీ! చెడ్డవాతి(పోకిరి స్త్రీలు) స్నేహమును చేయరాదు.సౌశీలురు, మంచివారునైన స్త్రీలకు సేవ చేయుట వలన నీకు మంచి జరుగును.

49. విసువకు పని తగిలిన యెడఁ
         గసరకు సేవకుల మిగులఁ గాంతునితోడన్
         రొసరొస పూనకు మాడకు
         మసత్యవచనంబు లెన్నఁడైన గుమారీ!

ఓ చినదానా! మిక్కిలిగా పని ఒత్తిడి కలదని విసుగు చెందరాదు. పనివాండ్రను నెక్కువగా కసరుకొనరాదు. భర్తను ఈసడించరాదు. అసత్యం చెప్పరాదు.

50. వేళాకోళంబులు గ
         య్యాళితనంబులును జగడ మాడుతలును గం
         గాళీపోకలుఁ గొందెము
         లాలోచించుటయుఁ గూడదమ్మ కుమారీ!

ఓ కుమారీ! అనవసరపు వేళాకోళములు, గయ్యాళితనములు,కొట్లాటలు, చిన్న పెద్ద తారతమ్యము అరయక మాట్లాడుటలు, ఫిర్యాదులు చేయుటయు తప్పుయని తెలుసుకొనుమమ్మా!

 

కుమారీ శతకం 51వ పద్యం నుండి

Wikisource నుండి

ఇక్కడికి గెంతు: పేజీకి సంబంధించిన లింకులు, అన్వేషణ

1వ పద్యం నుండి 50వ పద్యం వరకు

కుమారీ శతకము

శ్రీ పక్కి వేంకట నరశింహ కవీంద్ర

51. బంతులను బక్షపాత మొ
         కింతైనను జేయరాదు హీన దశుల సా 
         మంతుల నొక భంగి నిరీ
         క్షింతురు బుధులెల్ల సంత సిల్లం గుమారీ!

ఓ సుగుణవతి! వడ్డనయందు పక్షపాతము ఛూపరాదు.(అందరినీ సమానంగా చూడాలి) భాగ్యవంతులు, పండితులు, ఎల్లరు సంతోషించునట్లు ఒకే విధముగా మసలుకొనుము.

52. మాసిన తల మాసిన యిల్లు
         మాసిన వలువలు దరిద్ర మార్గంబులు నెం
         తేసి ధనవంతులైనను
         గాసిల్లుదు రల్పదశల గ్రాంగి కుమారీ!

ఓ చినదానా! మాసిన ఇల్లు, మాసిన గుడ్డలు, మాసిన తల దరిద్రమునకు కారణములని తెలుసుకో! ఎంతటి ధనవంతుల వారైనను నీచముగా బ్రతికినచో కష్టనష్టములు బొందుదురు.

53. సన్నెకలుం బొత్రమ్మును
         తన్నుకపోరాదు కాలఁ దగిలిన యెడలన్
         గన్నుల నద్దుకొన న్వలె
         గ్రన్నన సిరి యందు నిలుచు గాదె కుమారీ!

ఓ చినదానా! సన్నెకల్లును , రోకళ్ళు పొత్రములను, ఆకులును కాలికి తగిలినచో తన్నుకుంటూ పోరాదు. అవి లక్ష్మీవాసములు కావున వాటిని కన్నుకద్దుకుని ప్రక్కన పెట్టాలి.

54. దీపము వెలిగింత చెడిచోఁ
         జీపురుపుడ కుంచవలయుఁ జేతుల నేతం
         బాపము పాలౌదువు మది
         లోపల నిది తలఁపవలయు రూఢిం గుమారీ! 

ఓ సుకుమారీ! దీపమును వెలిగించునపుడు చీపురుపుల్లను ఉపయోగింపుము. చేతులతో వెలిగించినచో ఎంత నూనె చేతికి అంటుకున్నదో అంత పాపమును మూట కట్టుకుంటావు. ఈ సంగతి మనస్సులో నుంచుకొని మసలుకొనుము

55. సరకులయెడ జాగ్రత్తయుఁ
        జుఱుకు పనులయందు భక్తి సుజనులయందున్
        గరుణ యనాధుల యెడలం
        దరుణికిఁ జెలువారవలయు ధరణిఁ గుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! వస్తువులయందు జాగ్రత్త వహింపుము. పనులలో చురుకుదనము వహింపుము. మంచివారిని ఆదరించు. వారియెడల భక్తిభావముతో నుండవలెను. దిక్కులేనివారికి నీవే దిక్కువై మసలుకొనుము.

56. చెప్పినఁ జెప్పక యుండినఁ
          దప్పక సేయంగవలయుఁ దనపనులెల్లన్
          మెప్పొదవఁగాను లేదా
          ముప్పొదవును గాదె యెందు ముద్దు కుమారీ! 

ఓ సుకుమారీ! చేయవలసిన పనులను చెప్పినను, చెప్పకపోయిననూ పరిశుభ్రముగా జనులు మెచ్చుకొనునట్లు చేయుమమ్మా. అట్లు నడుచుకొనకపోతే నష్టము వాటిల్లును.

57. ఎంగిలి పరులకుఁ బెట్టకు
         క్రంగున మ్రోయంగనీకు కాల్మెట్టియలన్
          బంగరు లాభముండిన 
          దొంగతనము సేయబుద్ధి దొలఁచు కుమారీ! 

ఓ కుమారీ! ఇతరులకు ఎంగిలి పెట్టరాదు. నీ కాలి మట్టెలు కంగుమని శబ్దము వచ్చునట్లు చరించరాదు. బంగారము దొరుకుతున్నను దొంగతనము చేయరాదు.అటువంటి బుద్ధి మానుకొనుము.

58. ఆపదల కోర్చి సంపద
         లాపయి భోగించు ననెడి హర్షోక్తుల నీ
         లోపల దలచుచు లాంతరు
         దీపము చందమున వెలుఁగ దివురు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! కష్టసుఖాలన్నారుగాని సుఖకష్టాలనలేదమ్మా! కావున మొదట కష్టాములనుభవించిన తర్వాతే సుఖము, ఐశ్వర్యము ప్రాప్తించునని తెలియుము. లాంతరు దీపము మాదిరిగా ప్రకాశింపుము. (లాంతరు తనలోని నూనెను ఖర్చు చేస్తూ లోకానికి అంతటికి వెలుగును ప్రసాదించుటలేదా?) అట్లే నీవు గూడ మసలుకొని మహిలో మహోన్నతురాలివై మసలుకొనుమమ్మా!

59. తనకడుపు కట్టుకొని యై
         నను జుట్టమ్మునకు బెట్టి నను గీర్తి వహిం
         చును భుక్తి ముక్లులబ్బును
         దన కెవ్వరు సాటిరారు ధరణి గుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! తను పస్తులున్నను ( తను తినకుండా ఉండుట) బంధువులకు పెట్టవలెను. అపుడే నీకు కీర్తి కలుగును .భోగమోక్షములు సిద్ధించును. అట్లు చేసిన యెడల నీకెవ్వరును సరిరారు.

60. వడి దనిపించుకొనుటకున్
         గడె యైనను బట్టకుండుఁ గాంతలలో నె
         క్కుడు గుణవతి యనిపించెడి
         నడవడి నేర్చుటయె కడు ఘనంబు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! శౌర్యవంతురాలనిపించు కొనుటకు నిమిషమైనను పట్టదు. కాని సాధు సద్గుణవతి స్త్రీలలో మిక్కిలి గుణవంతురాలనెడు గుణములను అలవరుచుకొనుటయే మిక్కిలి గొప్పది.

61. చెప్పకు చేసినమేలు నొ
         కప్పుడుయినఁ గాని దాని హర్షింపరుగా
         గొప్పలు చెప్పిన నదియును
         దప్పే యని చిత్తమందు దలఁపు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! నీవు చేసిన మేలు ఎన్నడైననూ పరులకు జెప్పకు. అట్లు చెప్పిన నెవ్వరునూ సంతోషింపరు. గొప్పలు చెపుకొనుట కూడా మంచిదికదు. దానివల్ల సంపాదించిన పుణ్యము ఖర్చగును.

62. ఎంతటి యాఁకలి కలిగిన 
         బంతిని గూర్చుండి ముందు భక్షింపకు స
         మంతులు బంధుబులును నిసు
         మంతైనను జెల్ల దందు రమ్మ కుమారీ!

ఓ శీలవతీ! బంతిలో కూర్చున్నపుడు ఎంతటి ఆకలితో నున్నను ముందు తినగూడదు. అందరితో సమానముగా దినుట నలవర్చుకొనుము. పెద్దలందరూ అట్లు చేయుట తప్పని నిందింతురు. కాదని ఎదిరించి తిన్నచో మూర్ఖురాలివగుదువు.

63. అధికారము లేని పనుల
         కధికారము సేయఁబోకు మందునఁ గోపం
         బధికం బగు నీవారికి
         బుధు లది విని హర్ష మొంద బోరు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! కాని పనులలో తల దూర్చకుము. దానివలన ఎల్లరునూ నీపై కోపగింతురు. పెద్దలు కూడా సంతోషించరు సుమీ!

64. తా నమ్ముడువడి యైనం
         దీనుండగు ధవుని యార్తిఁ దీర్చుగ సతికిన్
         మానము చంద్రమతీ జల
         జాననఁ దలపోయవలయు నాత్మ గుమారీ!

ఓ కుమారీ! మగడు భాగ్యహీనుడైనచో(డబ్బులేనివాడు) తానమ్ముడు బోయియైననూ యాతని కష్టాముల బాపుట పతివ్రతా శిరోమణుల లక్షణము. దానివలన మర్యాద గౌరవము హెచ్చును.హరిష్చంద్రుని భార్యయైన చంద్రమతి శీలమును మదినందిడుకొని మసలుకొనుము.

65. తనకంటె బేదరాండ్రం
         గని యంతకుఁ దనకు మేలుగ్ గా యనవలయున్
         దనకంటె భాగ్యవంతులఁ
         గని గుటకలు మ్రింగ మేలు గాదె కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! తన కంటే క్రిందనున్నవారిని జూచి తృప్తి పడవలెనుగాని, తనకన్న ఐశ్వర్యవంతులను జూచి ఈర్ష్యపడరాదు..

66. విఱుగఁబడి నడువఁ గూడదు
         పరుల నడక లెన్ని తప్పు బట్టాఁజనదు ని
         ష్టురములు వచింపంగూడదు
         కఱపఁగవలె మేలు మేలు గలదు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! ఒద్దికగా నడవటం మంచిదిగాని, నిటారుగా మగానివలె నడుచుట మగువకు చేతు. ఇతరులను దప్పు బట్టరాదు. ఇతరూల్ మనస్సును నొప్పించే మాటలాడరాదు. మంచితనము నలవరచుకొనుము. మూర్ఖత్వమును విడనాడాలి. దీనివలన మేలు కలుగును.

67. కోపమును నప్పుడాద ని
         రూపించిన మాత గొన్ని రోజులు చనినం 
         జూపెట్టుదు నని శాంతము
         లోపలఁ గొనవలయు ధర్మ లోల కుమారీ!

ఓ కుమారీ! కోపము వచ్చినప్పుడు నిగ్రహము చూపవలెను. కోపములో అనబోవు మాట తర్వాత తెలియజెప్పుదునని మనస్సును శాంతపరచుకొనవలెను.

68. కలహపడునింట నిలువదు
         కలుముల జవరాలు కానఁ గలకాలం భే
         కలహములు లేక సమ్మతి
         మెలఁగంగా నేర్చెనేని మేలు కుమారీ!

ఓ కుమారీ! కలహించు చోట కలిమి నిలువదు. కావున కొట్లాటలు లేని ఇంట నివశించుట శ్రేయస్కరము. ఎల్లప్పుడు ఎవరితోనూ కలహించక సామరస్యభావముతో నడచుకొనుమమ్మా కుమారీ!

69. గురుశుక్రవరముల మం
         దిర గేహళులందు లక్ష్మీ తిరముగ నిలుచుం
         గరగరిక నలకి మ్రుగ్గిడి
         గురుభక్తి మెలంగఁ బాయు గొదువ కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! గురు, శుక్రవారములందు లక్ష్మీదేవీ, ఇంటి గడపలయందు స్థిరముగ నిల్చును గాన గడపల నెప్పటికప్పుడు పసుపు కుంకుమలతో అలికి ముగ్గులు పెట్టి శోభాయమానముగా నుంచుము. పెద్దలయెడ మర్యాద భక్తిభావముతో మెలగినచో ఆ ఇంట సిరిసంపదలు తులతూగుతాయి.

70. అపకీర్తి బొందుట క 
         ష్టపుఁబని దొక్క గడియ చాలును గీర్తిన్ 
         నిపుణత వహింపవలయును
         జపగుణములెల్లఁ బాసి చనఁగఁ గుమారీ!

ఓ కుమారీ! అపకీర్తి బొందుట కష్టము కాదు. దానికొక్క నిమిషము చాలును. కాని కీర్తిని సంపాదించవలెనన్న చెడ్డ బుద్ధులను వదలి సుగుణములతో భాసిల్ల వలెను.

71. సరకులు బట్టలు వన్నెల 
         కెరపులు తేదగదు తెచ్చె నేని సరకు ల
         క్కఱఁ దీర్చుకొనుచు వెంటానె
         మరలింపకయున్న దప్పు మాట కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! సరకులనుగాని, సామాగ్రినిగాని, చేబదుళ్ళుగాని, పైన వస్త్రమును కప్పి తీసుకొని రావలయును. అంతేగాని అందరకు కనబడు విధముగ దీసికొనరాగూడదు. అప్పులు చేయదగదు. అరువు సరకును ఉపయోగించిన తర్వాత మన అవసరము దీరిన వెంటనే ఇచ్చివేయవలెను. ఏమియు అనుకోరులే యను భావమును విడనాడవలెను.

72. గొప్పదశ వచ్చెననుచు నొ
         కప్పుడయిన గర్వపడకు మదిఁ దొలఁగినచో
         జప్పట్లు చరతు రందఱు
         దప్పని దండించు దణ్డధరుఁడు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! దశ తిరిగిందని, మంచి స్థితి వచ్చిందని విర్రవీగకుము. గర్వపడకుము. ఎపుడేలా ఉంటుందో ఎవరికెరుక? అది తొలగిన నాడు అందరు నిన్ను జూచి తప్పట్లు కొట్టి ఎగతాళి చేస్తారు. యముడు కూడా నిన్నే తప్పు బట్టి శిక్షిస్తాడు.

73. సుమతియును జంద్రమతియును
         దమయంతియు జానకియును ద్రౌఅప్దియును బ
         న్నములం బడి పతిభక్తిం
         గ్రమమున నడుపుటలు తలఁప గాదె కుమారీ!

ఓ సుశీలాకుమారీ! సుమతి, చంద్రమతి, దమయంతి, సీత,ద్రౌపది మొదలగువారందరు పలు కష్టములు పడిననూ పతిభక్తి విడువలేదని మరువకుము. వారి నెల్లపుడు మనస్సున తలంచుకొనుము.

74. సుమతి అను రమణి పతికై 
         శ్రమనొందుట నీచసేవ సలు పుటయు వియ
         ద్గమననిరోధము భానున
         కమరించుటయుం దలంపు మాత్మఁ గుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! సుమతి తన భర్త కొఱకు పడరాని పాట్లు పడి నీచులను గొలిచి, చివరకు తన భర్త ప్రాణము కాపాడుటకై గగన మార్గమున పోవుచున్న సూర్యభగవానుని గమనమును గూడ తన పాత్రివ్రత్య మహిమతో నిరోధించిన విషయం విడువకుమమ్మా!

75. వాణియు శర్వాణియు హరి
         రాణియు వాక్కునను మైను రంబున నుంటల్
         రాణఁ దిలకించి మదిలో
         బాణీగ్రాహియెడ నిల్పు భక్తి గుమారీ!

ఓ చినదానా! సరస్వతీ,పార్వతి,లక్ష్మిదేవులు తమదమ భర్తల నశ్రయించుకొనియుండుట తెలుసుకొని నీ భర్తయందు గూడా అంతే భీతితో మెలగుము. (సరస్వతీదేవి తన భర్తయైన బ్రహ్మముఖమునందు,పార్వతీదేవి తన భర్త ఈశ్వరుని శరీరమందునూ(అర్ధనారీశ్వరుడు),లక్ష్మీదేవి తన భర్తయైన విష్ణుమూర్తి వక్షస్థలమందునూ స్థిరనివాసమేర్పర్చుకొనుట ఎల్లరకూ విదితమే గదా!

76. వడ్డించునపుడు తాఁ గను
         బిడ్డనికిం దల్లి భంగిం బ్రేమ దలిర్పన్
         వడ్డింపవలయు భర్తకు
         నెడ్డెతనము మానవలయు నెందు కుమారీ! 

ఓ సౌశీల్యవతీ! కన్నతల్లి తన బిడ్డకు ప్రేమతో నెట్లు వడ్డించునో అట్లే నీవు నీ భర్తకు గూడా ప్రీతితో వడ్డింపవలెను. ఎచ్చటనైననూ రోత పుట్టునట్లు నడుచుకొనరాదు.(భోజ్యేషు మాతాః భర్తకు వడ్డించేటపుడు తల్లిగా)

77. పవళించునపుడు రంభా 
         కువలయదళనేత్రభంగి గోరిన రీతిన్
         ధవుని కొనఁగూర్పవలయును
         దివి భువి నుతి బొందునట్టి తెఱవ కుమారీ!

ఓ కుమారీ! మగని కోరిక దీర్చుటే మగువకు పుణ్యమని ఎరిగి అతని మనస్సును దెలుసుకొని రంభవలె నలంకరించుకొని, ఆతడి కోరికను ప్రియముతో నెరవేర్చవలెను. అట్లు చేసిన ఆడది ఇహపరలోకములందు ముక్తిని పొందును (శయనేషు రంభ)

78. ఆలోచన యొనరించెడి
         వేళలలో మంత్రిభంగి వివరింపవలెన్
         కాలోచిత కృత్యంబుల
         భూలోకమునందు గీర్తిఁ బొందు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! మంత్రివలె మగనికి మంచి స్పూర్థినిచ్చెడి ఆలోచనా తోడ్పాటు నందివ్వవలెను. మంచిపనులను మగనికి దెల్పి, మంచి ఆలోచనలను అందివ్వవలెను. అట్లు చేసిన యాడుది లోకమునందు కీర్తిని బొందును.(కరణేషు మంత్రి)

79. పనిసేయునపుడు దాసీ
         వనితవిధంబునను మేను వంపగవలయున్
         ధనవంతుల సుత యైనను
         ఘనత గలుగు దానివలన గాదె కుమారీ! 

ఓ సుకుమారీ! తన ఇంట దాసీదానివలె శరీరమును వంచి పనిచేయవలెను. ఎంతటి ధనవంతుల కూతురైనను భర్తకిట్టి సపర్యలు జేసినచో మహితాత్మురాలగును.(కార్యేషు దాసి)

80.  దానములు ధర్మకార్యము
           లూనంగాఁ గలిగినంత యుక్తక్రియలన్
           మానవతుల కిది ధర్మము
           గా నెఱిఁగి యొనర్పవలయు గాదె కుమారీ!

ఓ కుమారీ! దానధర్మములు కలిగినంతమేరకే తగిన విధముగా జేయవలెను. అదియే స్త్రీలకు పరమధర్మమని తెలుసుకొనవలెను.

81. శ్రమ యెంత సంభవించిన
         క్షమ మఱువగ రాదు ధరణి చందంబున స
         త్యమున బ్రవర్తించిన యా
         రమణియే లోకంబునందు రమణి కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! స్త్రీలు భూదేవి వలె ఓర్పును కలిగి ఉండాలి. ఎంత కష్టము కలిగిననూ ఓర్పు వీడరాదు. సత్యప్రవర్తనగల ఆడుది లోకమున కీర్తింపబడును .ఆమెయే అసలైన ఆడుది.

82. ఈ రీతి దిరుగ నేర్చిన 
         నారీమణి కీర్తిఁ బొందు నరలోకమునన్
         దూఱులు తొలంగి పోవును
         ఘోరదురితసంఘ మెల్ల గుందు గుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! ఈ విధముగా ఉండనేర్చునట్టి స్త్రీ ఎల్లెడల గౌరవ మర్యాదలనందు కొనును. కీర్తిని బొందును. నిందలు నాశనమగును. ఆమె పాపములన్నియు హరించును.

83. కామము సంకల్పంబున
         బామొందెడు దొలంగు దేహ భావము దెలియన్
         వేమఱు నిది పరికించుట
         క్షేమం బగు ముక్తి గని సు ఖింపు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! తలంచినంతనే కోరికలు పుట్టుచున్నవి. దానివలన పాపము పుడుతుంది. శరీరము అశాశ్వతమని ఎఱింగి మసలుకొనుము.మంచి మోక్షము సిద్ధించును. మంచిమార్గమున నడచుకొని మోక్షమునంది సుఖింపుము.

84. పరజనము లాచరించెడి
         దురితంబునఁ గ్రోధగుణము దోచెడి నధిక   
         స్ఫురణన్ క్షమ గైకొనినం
         దఱుగు నది యెఱింగి మెలంగ దగును గుమారీ!

ఓ కుమారీ! ఇతరుల చెడ్డగుణములు కోపమును కలుగజేయును,కాని జ్ఞానమెరిగి శాంతమును అలవర్చుకొనుము. శాంతమువలన కోపము నశించును. ఇది తెలిసికొని ప్రవర్తించుము.

85. దృశ్యపదార్ధము లెల్లను
         నశ్యము లని తలపకుండి నను లోపంబౌ
         దృశ్యంబున నస్థిరత న
         వశ్యము చిత్తమున దలప వలదె కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! కనిపించే ప్రతీ వస్తువూ నశించేదని తెలుసుకొనినచో వాని పట్ల వ్యామోహం తగ్గును. కనిపించునవి నిలకడలేనివని (అశాశ్వతములని) మనస్సునందు తెలుసుకొనుము.

86. జనియించెడు నజ్ఞానం
         బున మోహగుణంబు, ధర్మమున బరికింపం
         దునుమాడ బడును దీనిం
         గనుఁగొని మెలఁగంగ వలయుఁ గాదె కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! అజ్ఞానంధకారములో పుట్టే కామగుణము, ధర్మ గుణముచే నశింపబడును. ఈ సంగతి నెఱింగి మెలగవలయును. ధర్మము నాచరింపుము.

87. కులమున విత్తంవున వి
         ద్యలను మదం బుద్భవించు నాయా పెంపుల్
         తలపోయ మరలు నిది హృ 
         జ్జలజంబునఁ దలఁపవలయు సతము గుమారీ!  

ఓ కుమారీ! కులమువల్లను, ధనమువల్లను, చదువువల్లను, గర్వము జనిచును. కుల,ధన,విద్యల గొప్పతనమును తెలిసికొన్న ఆ గర్వము నశించును. కుల,ధన,విద్యలెప్పుడూ గర్వమును నేర్పవు. ఇది మనసునందు దెలిసికొని మసలుకొనుము.

88. మాత్సర్య మొదవు సత్యము
         హృత్సరసీజమున లేమి నెల్లప్పుడుఁ దా
         సత్సేవయందుఁ దిరిగి
         మాత్సర్య మణంగు దెలిసి మనుము కుమారీ! 

ఓ సుకుమారీ! సత్యగుణము లేకపోవుటచే మనస్సునందు ద్వేషభావము పుట్టుతున్నది. ఎల్లపుడు మంచి గుణములయందు మసలుకున్నచో ద్వేషభావము నశించునని తెలిసికొని జీవింపుము.

89. బహుకష్టములం బొందక  
         మహిలో సమకూడబోదు మానవజన్మం
          బహహా! యీ జన్మబున 
          నిహపరములఁ గొనెడుజాడ లెఱుగు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! ఈ మానవజన్మ సర్వోత్కృష్టమైనది. దీనికై పలుకష్టములు బడయవలెను. ఎన్నో కష్టనష్టములు తర్వాతగాని ఈ మానవజన్మ ప్రాప్తించదు. కావున ఇహలోక, పరలోక సౌఖ్యములను ఈ జన్మమందు బొందు మార్గమన్వేషింపుము.

90. ఎన్నాళ్ళు బ్రతుకఁ బోదురు 
         కొన్నాళ్ళకు మరణదశలఁ గ్రుంగుట జగమం
         దున్నట్టివారి కందఱి
         కిన్నిహితము సతము మంచి కీర్తి కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! చావు పుట్టుకలు సహజములని ఎఱుగుము. లోకమందలి ప్రజలందరూ ఎన్నాళ్ళో బ్రతకరు. పుట్టిన ప్రతిజీవి గిట్టుట తప్పదు. ఈ సత్యమునెఱిగి శాశ్వతమైన కీర్తిని బొందు సద్గుణముల నలవర్చుకొని చరింపుము.

91. పెనిమిటికన్న బతివ్రత
         మునుపే మృతి బొందెనేని బురుషాగమనం
         బున కెదురు చూచు వచ్చిన
         గనుగొని యనురాగ మేనయ గలయు కుమారీ!

ఓ చినదానా! పతివ్రతయైన స్త్రీ, పుణ్యస్త్రిగా మరణీంచును. అనగా భర్తకంటే తానే ముందు మరణించి, ఆ తరువాత తన భర్తరాకకై స్వర్గలోకమున వేచియుండి అతనిని ప్రీతితో స్వర్గలోకమున కాహ్వానించును.

92. మును నాధుడు దరలినచో
         వెనువెంటనె పోయి యెల్ల వేల్పులు పొగడం
         గని యెందు నిందు నందును
         ఘనకీర్తుల బొందుచుండు గాదె కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! ఒక వేళ తన మగడె ముందు మరణించినచో దేవతలెల్లరు పొగడగా వెంటనే బోయి అతనిని కలుసుకొనును. ఇది పతివ్రతా లక్షణము. ఇటువంటి ఆడుది (పతివ్రత) భూలోకములోనూ,స్వర్గలోకములోనూ కీర్తిని బొందును.

93. మఱవవలె గీడు నెన్నడు
         మఱవంగారాదు మేలు మర్యాదలలో
         దిరుగవలె సర్వజనములు
         దరిఁ బ్రేమ మెలంగవలయు దరుణి కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! మేలును (మంచిని) మఱువరాదు. కీడు(చెడుని) విడువవలెను. ఆడవారందరితో మర్యాదగా నడుచుకొనవలెను. వారందరిపట్ల ప్రేమపూర్వకముగా నుండవలయును.

94. ఆకు లొకిన్నియు జేకొని
         పోఁక నమిలి సున్న మడుగఁ బోయిన గని యీ 
         లోకులు నవ్వుదురు సుమీ!
    కైకొనవలె మంచి నడత ఘనత గుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! ఆడువారు సద్గుణముల నలవర్చుకొనవలెను. మంచి పద్ధతులను, నడవడికలను అలవర్చుకొనాలి. ఆకు,వక్క,నమలుతూ సున్నమడుగుట అజ్ఞానము. అట్టివారిని జూచి జనులు నవ్వుదురు.(ఆకులకు సున్నం రాసుకొని వక్కలను జోడించి నమలుట మంచి పద్ధతి) కావున స్త్రీలు మంచి పద్ధతులను అవలంభించవలెను.

95. నేలన్ వ్రాలిన పత్రము
         లోలిం జోడించి, మడచు చుండిన యవియున్
         బోలఁగ సున్నపుటాకులు
         దూలించు దరిద్రదశల దోఁచ గుమారీ! 

ఓ చినదానా! నేలపై పడిన ఆకులనేరుకొని, మూడు నాలుగు ఆకులను క్రమముగ జోడించి మడతబెట్టి, సున్నమునుంచి తినునట్టి ఆకులును ,దరిద్రమనుభవించు విధమున కదలును.

96. ఇద్దఱు గూడుక యొక చో 
         నొద్దిక మాటాడుచుండ నొదిగి యొదిగి యా
         యొద్దకు జనగూడదు తన
         పెద్దతనంబెల్ల నణఁగ బెట్టు గుమారీ!

ఓ కుమారీ! ఇద్దరు మాట్లాడుకొనునపుడు మధ్యలో దూరి కల్పించుకొనరాదు. అట్టి స్థలమునకు బోగూడదు. వెళ్ళినచో తన గొప్పదమనెల్ల జెడిపోవును.

97. తుడుపుదుమారమ్మును జెరు
         గుడుధూళియు మేషరజముఁ గూడ దెపుడు మైఁ
         బడ నెఱిఁగి తిరుగ నేర్చిన
         బడఁతుల మర్యాద లెఱింగి బ్రతుకు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! తుడిచిన దుమ్ము, చేటదుమ్ము,మెకల దుమ్ము శరీరముపై పడరాదు. అట్లు పడినచో అది అనర్ధహేతువు. ఆడువారు ఈ పద్ధతులనెఱింగి నడుచుకొనవలెను.

98. దీపములనీడ మానవ
         రూపంబులనీడ శని తరులనీడ సుఖ
         ట్వాపాదిత మగు నీడ
         నేపట్టున నిలువగూడ దెపుడు కుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! దీపముల యొక్క నీడలందును, మనిషి యొక్క నీడలందును, తాటి చెట్లయొక్క నీడలయందును, మంచము నీడల యందును, ఎన్నడును చరింపరాదు. ఆ నీడలు పడకుండ చూసుకొనవలెను. లేనిచో దరిద్రమబ్బును.

99. కొనగోళ్ళ వ్రేలు వెండ్రుక
         లను జాఱెడు నీళ్ళు కుండ లన్ ముంతల వా
         డిన వెన్క మిగులునీళ్ళును 
         జన దండ్రు దరిద్ర మొందు జగతి గుమారీ!

ఓ సుకుమారీ! కొనగోళ్ళనుండి జాలువారిన నీరును, వెంట్రుక చివరలనుండి జారిపడే నీరును, కుండలలోనూ, ముంతలలోనూ ఉపయోగింపగా మిగిలిన నీరును పనికిరావని పెద్దలు చెప్పుదురు. వాని వలన మన అదృష్టము చేజారును. శని పడుతుంది.

100. ధరఁ బక్కికులుఁడు వేంకట
           నరసింహకవీంద్రు డిట్టి నడతలు ధరపైఁ
           దెఱవల తెరువు లటంచును
           జిరతర సత్కీర్తి వెలయఁ జెప్పె గుమారీ! 

ఓ సుకుమారీ! ఇటువంటి సద్గుణములు భూమియందు ఆడవారికి ధర్మమార్గములనియు, శాశ్వత కీర్తిని సంపాదించి పెట్టుననియు పక్కి వేంకట నరశింహ కవీంద్రుడు చెప్పుచున్నాడు.

1వ పద్యం నుండి 50వ పద్యం వరకు

కుమారీ శతకము

శ్రీ పక్కి వేంకట నరశింహ కవీంద్ర

శతకములు

శతకము

శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకము | వేమన శతకము | సుమతీ శతకము | దాశరథీ శతకము | భాస్కర శతకము | భర్తృహరి శతకములు | నారాయణ శతకము | కృష్ణ శతకము | ఆంధ్ర నాయక శతకము | నరసింహ శతకము | రామలింగేశ శతకము | వృషాధిప శతకము | మారుతి శతకము | దేవకీనందన శతకము | గువ్వలచెన్న శతకము | కుమార శతకము | కుమారీ శతకము | వేంకటేశ శతకము | సూర్య శతకము | సర్వేశ్వర శతకము | శ్రీ (అలమేలుమంగా) వేంకటేశ్వర శతకము | ధూర్తమానవా శతకము | కుప్పుసామి శతకము | శతకము

"http://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%80_%E0%B0%B6%E0%B0%A4%E0%B0%95%E0%B0%82_51%E0%B0%B5_%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%82_%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%BF" నుండి వెలికితీశారు

వర్గం: శతకములు

వ్యక్తిగత పనిముట్లు

• లోనికి ప్రవేశించండి / ఖాతాని సృష్టించుకోండి

నేంస్పేసులు

• పేజీ
• చర్చ

వైవిధ్యాలు

పేజీ లింకులు

• చదువు
• సవరించు
• చరిత్రని చూడండి

చర్యలు

అన్వేషణ

మార్గదర్శకం

• మొదటి పేజీ
• సముదాయ పందిరి
• రచ్చబండ
• ఇటీవలి మార్పులు
• యాధృచ్ఛిక పేజీ
• సహాయం
• విరాళములు

ముద్రించండి/ఎగుమతి చేయండి

• ఓ పుస్తకాన్ని సృష్టించండి
• PDF క్రింద దిగుమతి చేసుకోండి
• ముద్రించుకోదగ్గ కూర్పు

పరికరాలపెట్టె

• ఇక్కడికి లంకెలున్న పుటలు
• సంబంధిత మార్పులు
• ప్రత్యేక పేజీలు
• శాశ్వత లింకు
• ఈ వ్యాసాన్ని ఉదహరించండి

• ఈ పేజీకి 18:54, 13 ఆగష్టు 2007న చివరి మార్పు జరిగినది.
• పాఠ్యం క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్/షేర్-అలైక్ లైసెన్సు క్రింద లభ్యం; అదనపు షరతులు వర్తించవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు వాడుక నియమాలను చూడండి.

• గోప్యతా విధానం
• Wikisource గురించి
• అస్వీకారములు

• 
• 

కుమార శతకము–Kumara Shatakam

కుమార శతకము

శ్రీ పక్కి వేంకట నరశింహ కవీంద్ర
కుమార శతకం 51వ పద్యం నుండి

1. శ్రీ భామినీ మనొహరు
   సౌభాగ్య తయా స్వభావు సారసనాభున్
   లోఁ భావించెద; నీకున్
   వైభవము లొసగుచుండ, వసుధఁ గుమారా

ఓ కుమారా!సిరి సంపదలకు నిలయమైన లక్ష్మీదేవి మనసును ఆకర్షించినవాడును, ఐశ్వర్య భోగభాగ్యములను దయతో ఇచ్చు స్వభావము కలవాడును, నాభియందు పద్మము కలవాడును, అయిన విష్ణుమూర్తి, సంపదలనిచ్చే శ్రీ హరిని ప్రార్ధించుచున్నాను.

2. పెద్దలు వద్దని చెప్పిన 
   పద్దుల బోవంగరాదు పరకాంతల నే
   పొద్దే నెద బరికించుట
   కుపదేశింపగఁ గూడ దుర్విఁ గుమారా!

ఓ కుమారా! పెద్దలు వద్దని చెప్పిన పనులను పంతములకు పోయి చేయరాదు. ఇతర స్త్రీలను ఎన్నడునూ మనసులో తలంచుట మంచిది కాదు. ఈ విషయములను మనసులో నుంచుకొని భూమిపై మెలగుము.

3. అతి బాల్యములో నైనను
   బ్రతికూలపు మార్గములఁ బ్రవర్తింపక స
   ద్గతి మీర మెలగ నేర్పిన
   నతనికి లోకమున సౌఖ్యమగును గుమారా!

ఓ కుమారా! మిక్కిలి చిన్నతనములో కూడా చెడు మార్గములయందు నడువరాదు. మంచిమార్గములో నడచిన వానికి లోకమందు సుఖమే ప్రాప్తించును.

4. తనపై దయ నుల్కొనఁ గన్
   గొన నేతెంచినను శీల గురుమతులను వమ్
   దనముగఁ భజింపందగు
   మనమలరగ నిదియ విబుధ మతము కుమారా!

ఓ కుమారా! దయతో తనకు మంచి చేయ బూనిన వారిని గౌరవించి, నమస్కరింపుము. వారి మనస్సు సంతోషపడునట్లు చేయుటయే నీవు వారి పట్ల చూపించదగు మర్యాద. పెద్దలనుసరించే మంచి పద్ధతి యిదియే.

5. ఉన్నను లేకున్నను పై
   కెన్నడుమర్మంబుఁ దెలుప నేగకుమీ నీ
   కన్న తల్లిదండ్రుల యశం
   బెన్నఁబడెడు మాడ్కిందిరుగు మెలమిఁ గుమారా!

ఓ కుమారా! నీకు ఉన్నా లేకపోయినా నీ కుటుంబ రహస్యాలను ఇతరులకు తెలియనీయకుము. నిన్ను కన్నవారికి పేరు ప్రఖ్యాతులు వచ్చునట్లు. నలుగురు గొప్పగా పొగిడే విధంగా సంతోషముతో మసలుకొనుము.

6. పెద్దలు విచ్చేసినచొ
   బద్ధకముననైన దుష్ట పద్ధతి నైనన్
   హద్దెరిగి లేవకున్నన్
   మొద్దువలెం జూతు రతని ముద్దు కుమారా!

ఓ కుమారా! మన ఇంటికి పెద్దలు వచ్చినచో మర్యాదగా లేచి నిలబడవలెను. బద్ధకమువలనగాని, పొగరుతనంతోగాని, పెద్ద చిన్న భేదములు గ్రహింపక మొండిగా లేవకున్నచో, నిన్నందరూ మూర్ఖునిగా పరిగణిస్తారు.

7. పనులెన్ని కలిగి యున్నను
   దినదినమున విద్య పెంపు ధీయుక్తుడవై
   వినగోరుము సత్కథలను;
   కాని విబుధులు సంతసించు గతినిఁ గుమారా!

ఓ కుమారా! నీకెంత తీరికలేకున్ననూ, ఎన్ని పనులున్ననూ, మంచి బుద్ధిగలవాడివై ప్రతీ రోజు జ్ఞానమునిచ్చే మంచి కథలను వినవలెను. నీవట్లు చేసినచో నీ ప్రజ్ఞ పెరిగి, నిన్ను బుద్ధిమంతులందరూ సంతోషముతో మెచ్చుకొంటారు.

8. కల్లలగు మాట లాడకు
   మెల్లజనంబులకు వేగ హృదయము కడు రం
   జిల్లగఁ బల్కుము నీ కది
   తెల్లము రహి గీర్తిఁగాంచు దెరగు కుమారాఁ!

ఓ కుమారా ! అసత్యములాడరాదు. మనుషులందరూ మెచ్చుకొనేటట్లు వారి మనస్సులు సంతోషపడునట్లు మాట్లాడుము. మహిలో నీకది ఆనందమును కీర్తిని ప్రసాదించును.

9. ఏనాడైనను వినయము
   మానకుమీ మత్సరమున మనుజేశులతోఁ 
   బూనకు మసమ్మతయు బహు
   మానమునను బొందు మిదియె మతము కుమారా!

ఓ కుమారా! ఎన్నడునూ వినయ స్వభావమును వీడరాదు. ఈర్ష్యా అసూయలతో తమ కంటే పెద్దవారితో కలహించుట పనికిరాదు. పేదవారి కోపం పెదవికి చేటు అనే నానుడిని మనస్సునందుంచుకొని మెలగుము.అట్లు చేసినచో నీకు సంఘంలో గౌరవ మర్యాదలబ్బును. సన్మానాలు జరుగును.

10. తనకు విద్యాభ్యాసం
     బును జేసినవానికన్న బొలుపుగఁ బదిరె
     ట్లను దూగు దండ్రి వానికి
     జననియుఁ బదిరెట్లుఁ దూగు జగతిఁ గుమారా!

ఓ కుమారా! ఈ లోకమందు విద్యాభ్యాసము నేర్పి తీర్చిదిద్దిన గురువు కంటే కన్నతండ్రి పదిరెట్లు ఎక్కువ. కన్నతండ్రి కంటే కన్నతల్లి పదిరెట్లు ఎక్కువ. ఈ సత్యమును తెలుసుకొని మసలుకొనుము

11. తమ్ములు తమయన్న యెడ భ
    యమ్మును భక్తియును గలిగి యారాధింపన్
    దమ్ముల నన్నయు సమ్మో
    దమ్మునఁ బ్రేమింపఁ గీర్తి దనరుఁ కుమారా!

ఓ కుమారా! పిన్నవారు పెద్దవారిపట్ల భయభక్తులను కలిగి యుండాలి. తమ్ముళ్ళూ అన్నపట్ల గౌరవమర్యాదలను ప్రదర్శించాలి. అన్నకూడా తమ్ముళ్ళను అదే భావముతో చూడాలి. ఇటువంటి అన్నదమ్ములు, లోకమున పేరు ప్రఖ్యాతులు పొందగలరు.

12. తనయుడు చెడుగై యుండిన
     జనకుని తప్పన్నమాట సతమెఱుగుదు గా
     వున నీ జననీ జనకుల
     కు నపఖ్యాతి యగురీతి గొనకు కుమారా!

ఓ కుమారా! కొడుకు చెడ్డవాడైన తండ్రి తప్ప. ఇది అందరకు తెలిసినదే. గావున ఈ సత్యమును గుర్తెరింగి నీ తల్లిదండ్రులకు చెడ్డపేరు రాకుండునట్లు నడుచుకొనుము

13. మర్మము పరులకు దెలుపకు
    దుర్మార్గుల చెంత నెపుడు దూఱకు మిల దు
    ష్కర్మముల జేయ నొల్లకు ;
   నిర్మల మతినుంట లెస్స నిజము కుమారా!

ఓ కుమారా! నీ రహస్యములెన్నడును ఇతరులకు తెలియజేయవద్దు. దుర్మార్గులతో స్నేహము చేయవద్దు. ఈ భూమియందు చెడ్డపనులను చేయుట మానుకో. స్వచ్చమైన మంచి బుద్ధితో ఉండుటయే మంచిదని తెలుసుకో.

14. తల్లిని దండ్రిని సహజల
     నల్లరి బెట్టినను వారలలుగుచు నీపై
     నుల్ల మున రోయు చుందురు
     కల్లరి వీడనుచుఁ గీర్తిఁ గందం గుమారా!

ఓ కుమారా! కన్న తల్లిదండ్రులను తోడబుట్టిన వారిని అల్లరి పెట్టరాదు. అట్లు చేసినచో వారు నీపై కోపించి నిన్ను అబద్ధములాడువానిగా చిత్రించి మనస్సునందు కోపపడుదురు. దానివలన నీకు అపకీర్తి వచ్చును. కావున అట్లు చేయరాదు.

15. అపం దన తల్లిగ మే
     లొప్పంగని జరుపవలయు నుర్వీస్థలి జి
     న్నప్పుడు చన్నిడి మనిసిన 
     యప్పడతియు మాతృతుల్యయండ్రు కుమారా!

ఓ కుమారా! తన అక్కను తల్లివలె భావించాలి. అమ్మ తరువాత అక్కయ్యే మనకు తల్లి.కావున అక్కను తల్లిగా పూజించాలి. ఆమె మనసును బాధింపకు. ఆమె దీవెనలే మనకు సోపానమార్గాలు. అట్లే తనను ఎత్తుకొని పోషించినవారిని (దాదితో సహా) కూడా తల్లితో సమానంగా గౌరవించాలి.

16. ఆకులత బడకు మాపద
     నేకతమునఁ జనకు త్రోవ నింతికి దగు నం
     తేకాని చన వొసంగకు
     లోకులు నిన్నెన్న సుగుణలోల! కుమారా!

సుగుణాశక్తి గల కుమారా! ఆపదసమయమందు ఆందోళన పడరాదు. తోడులేనిదే ఒంటరిగా పోరాదు. భార్యకు తగినంత చనువును మాత్రమే ఇయ్యవలయును. ఎక్కువ ఇచ్చినచో నిన్ను తక్కువ చేయును . ఈ విషయములన్నింటిని తెలిసికొని మసలుము.

17. తనుజులనుం గురు వృద్ధుల 
     జననీ జనకులను సాధుజనుల నెవడు దా
     ఘను డయ్యు బ్రోవడో యా
     జనుడే జీవన్మృతుండు జగతి కుమారా!

ఓ కుమారా! మనిషి తానెంత గొప్పవాడైనను తన ఆలుబిడ్డలను, తల్లితండ్రులను, గురువులను, పెద్ద్దలను, మంచివారిని ఆదరించాలి. అట్లు చేయనివాడు బ్రతికి యుండినను చనిపోయిన వానితో సమానము.

18. దుర్జనుల నైనఁ దిట్టకు
     వర్జింపకు సుజన గోష్టి; పరులను నెల్లన్
     నిర్జింతుననుచుఁ ద్రుళ్ళకు;
   దుర్జనుడండ్రు నిను నింద దోప కుమారా!

ఓ కుమారా! చెడ్డవారిని కూడా దూషింపరాదు. మంచివారున్న చోటును వదలరాదు. మంచివారున్న చోటును వదలరాదు. శత్రువులను చంపుతానని విర్రవీగరాదు. అట్లు చేసినచో నిన్ను చెడ్డవాడని అంటారు. నిందలు వేస్తారు. నీకు చెడ్డ పేరు వస్తుంది.

19. సంపద గల వారిని మో
     దింపుచు జుట్టుకొని యందు రెల్లప్పుడు న
     త్సంపద తొలంగిన నుపే
     క్షింపుడు రవివేక జనులు క్శితిని కుమారా!

ఓ కుమారా! లోకమందు ధనమే నిత్యమని తెలివి లేనివారు భావిస్తారు. డబ్బున్నవారినే ఆశ్రయించి తమ పబ్బము గడుపుకొంటారు.సంపదలు పోయిన వెంటనే మరల వారినే దూషిస్తారు. ఎంత అవివేకులు ఈ జనులు.

20. సద్గోష్ఠి సిరియు నొసగును
     సద్గోష్ఠ్యె కీర్తి బెంచు సంతుష్టిని నా
     సద్గోష్ఠియె యొనగూర్చును
     సద్గోష్ఠియె పాపములను జంపు కుమారా!

ఓ కుమారా! సజ్జనులు, సత్ఫురుషుల సభలయందే మంచి జ్ఞానమును సంపదింతురు. దానివలన సిరి సిద్ధించును సద్గోష్ఠి వలన కీర్తి పెరుగును, సంతృప్తి కలుగుతుంది. సద్గోష్ఠి వలన సర్వపాపములు సమసిపోవును.

21. ధనవంతు లైన బహు స
     జ్జనులైనను నీకు మిగుల సమ్మతులై యు
     న్నను సతి జనకుని గృహమం
     దున నుండుట తగదు కీర్తి తొలగు కుమారా!

ఓ కుమారా! అత్తవారెంత అధికులైననూ, సంపన్నులైనను, సజ్జనులైననూ, నీ పట్ల మిక్కిలి మక్కువ జూపుతున్నను, భార్యను పుట్టినింట యుంచుట మంచిది కాదు. అట్లు చేసినచో కీర్తి నశించును.

22. సభలోపల నవ్విన యెడ
     సభవా ర్నిరసింతు రెట్టి జనుని న్నెరి నీ
     కభయం బొసంగె నేనియు
     బ్రభు కరుణను నమ్మి గర్వపడకు కుమారా!

ఓ కుమారా! సభలలొ నవ్వరాదు. సభలో నవ్విన వారెంతటివారైననూ వారిని చిన్నచూపు చూచెదరు. నీ తెలివిని మెచ్చుకొని నిన్ను రక్షించిన రాజుదయను నమ్ముకొని గర్వపడరాదు.

23. పెరవారలుండ ఫలముల 
     నరయంగా వారికిడక యాతడె మెసవన్
     సరిగాదు విసపు మేతకు
     సరియౌనని తలపు మానసమున కుమారా!  

ఓ కుమారా! ఇతరులు ఉన్న సమయములో ఒక్కడవే పండ్లు ఫలములు తినరాదు. వారికి పెట్టకుండా తినుట మంచి పద్ధతి కాదు. నీ ఎదుట ఉన్నవారికి పెట్టకుండా తినుట వలన నీవు తిన్నది విషముతో సమానముగునని తలంచుము.

24. మును స్నానము సేయక చం
     దన మలదుట యనుచితం;
   బుదకయుంత వస్త్రం
     బును విదలించుట కూడదు
     మనమున నివి తెలిసి మనుము మహిని కుమారా!

ఓ కుమారా! ముందుగా స్నానం చేసిన పిదప శరీరమునకు గంధమును పూసుకోవాలి. స్నానము చేయకుండ గంధము పూసుకొనుట మంచిది కాదు. నీళ్ళతో కూడిన బట్టను విదిల్చుట కూడ తగని పని. దానివలన దరిద్రము అంటుకొనును. ఈ విషయములను మనస్సుఅన్ందుంచుకొని ప్రవర్తించవలెను.

25. అవయవ హీనుని సౌంద
     ర్యవిహీను, దరిద్రు, విద్యరాని యతని సం
     స్తవనీయు, దేవు, శ్రుతులన్
     భువి నిందింప దగదండ్రు బుధులు కుమారా!

ఓ కుమారా! వికలాంగులను, అందములేనివారిని, దరిద్రులను, విద్యలేనివారిని, గౌరవనీయులను, భగవంతుని, వేదములను, పండితులను, నిందింపరాదని విజ్ఞానులు చెప్పుచున్నారు. ఈ పనులను జేయరాదని అనుచున్నారు.

26. గరళము పెట్టెడు వాని 
     న్బరు జంప దలంచువాని బనులెల్ల బయ
     ల్పరచెడివానించ్ బరధన
     హరుని నృపతి చంపి పుణ్యుడగును కుమారా!

ఓ కుమారా! విషము పెట్టి చంపువారిని, ఇతరులు చంపజూతురు. హంతకులను, రహస్యముల బయటపెట్టేవారిని, దొంగలను, రాజు నిర్దయతో చంపవలెను. అట్లు చేయుటవలన రాజునకు పుణ్యగతి ప్రాప్తిల్లును. పేరు ప్రఖ్యాతులు వృద్ధి పొందును.

27. సత్తువగల యాతడు పై 
     నెత్తిన దుర్భలుండు తస్కరించు నతండున్ 
     విత్తము గోల్పడు నతడును
     జిత్తని పీడితుండు జింతజెందు కుమారా!

ఓ కుమారా! శక్తియున్న బలహీనునిపై దండెత్తిన ఆ బలహీనుడు దొంగలుపడి దోచుకున్న గృహము కలవాడైనట్లు ధనహీనుడగును. శక్తి లెక పీడింపబడతాడు. మనస్సు విచారముతో , నిత్యము బాధలఓ నుండును.

28. ఓరిమియె కలిగి యుండిన
     వారలగని ప్రజ్ఞలేనివారని యెదం
     నారయ సత్పురుషాళికి
     నోరిమియే భూషణంబు రోరి కుమారా!

ఓ కుమారా! మనిషికి ఓర్పు ప్రధానము. సహనము కలవారిని జూచి తెలివిలేనివారిగా జమకడతారు. కాని నిజానికి మనిషికి ఓర్పే భూషణము. ఓర్పువలన కార్యము సాధింపవచ్చును.

29. ఎటువంటి వర కులంబున 
     బటు తరముగ బుట్టెనేని పరగగ మును గ
     న్నటువంటి కర్మఫలముల
     కట కట భోగింప వలయు గాదె కుమారా!

ఓ కుమారా! ఎంతటి గొప్పవంశము పుట్టినను , మనిషి పూర్వజన్మలందు తను జేసిన కర్మఫలంబులను అనుభవింపక తప్పదు కదా! కావున ఈ సత్యము నెఱింగి మసలు కొనుము.

30. పెక్కు జనులు నిద్రింపగ
     నొక్కెం డయ్యెడను నిద్ర నొందక యున్నన్
      గ్రక్కున నుపద్రవంబగు
      నక్కర్మమునందు జొరకుమయ్య కుమారా!

ఓ కుమారా! ఎక్కువమంది నిద్రించుచున్న ప్రదేశమందు తానొక్కడునూ మేలుకొని యుండరాదు. అట్లు మెలకువగా యున్నచో కష్టములు కలుగును. ఒకవేళ నిద్ర రానట్లయిన, నిద్ర నటించుము.

31. ధనవంతుడె కులవంతుడు
     ధనవంతుడె సుందరుండు ధనవంతుండే
     ఘనవంతుడు బలవంతుడు
     ధనవంతుడె ధీరుఢనుచు దలతె? కుమారా!

ఓ కుమారా! ఈ లోకమందు ధనవంతుని అందరూ మంచివానిని గౌరవింతురు. ధనము కలవానిని లోకులు సుందరాంగుడని, గుణవంతుడని, గొప్పవాడని, బలవంతుడని, ధైర్యవంతుడని పలువిధములుగా పొగడుదురు. మనసునందీ విషయాన్నుంచుకొని ధనమును సంపాదింపుము.

32. విను ప్రాణ రక్షణమునన్
     ధనమంతయు మునిగిపోవు తై, పరిణయమం
     దున, గురుకార్యమున, వధూ 
     జన సంగమమునందు బొంక జనును కుమారా!

ఓ కుమారా! వినుము ప్రాణము కాపాడుకొను సమయమందుననూ, ఐశ్వర్యము నశించు సమయమందునను, వివాహ సమయములందుననూ, గొప్ప ప్రజోపకార్యము నెరవేర్చు సమయమందునను, స్త్రీలను సంగమించు సమయమందునను అసత్యము లాడవచ్చును.

33. దీనుండై నను శాత్రవు
     డైనన్ శరణనుచు వేడునపుడు ప్రియత న
     మ్మానవుని కోర్కె దీర్చిన
     వాని సుజనుడాండ్రుబుధులు వసుధ కుమారా!

ఓ కుమారా! దీనుండై శరణు గోరి వచ్చినవాడు శత్రువైననూ, ఆతని ప్రయోజనమును ప్రేమతో నెరవేర్చినచో అతనిని జూచి పండితులు సుజనుడని పొగడుదురు.

34. మిత్రుండు దనకు విశ్వా
     మిత్రము జేసినను గాని మేలనవచ్చును
     శాత్రవుడు ముద్దగొన్నను
     ధాత్రిం దన కదియె కీడు తలప కుమారా!

ఓ కుమారా! లోకమందు మిత్రుడు మనకు కీడు చేసిననూ, దానిని మేలు చేసినట్లుగానే భావింపవలెను. కాని శత్రువు మనయింట భోజనము చేసిననూ మనకు (కీడు) అపకారమే కలుగునని తెలియవలెను.

35. విత్తంబు విద్య కులము
     న్న్మత్తులకు మదంబొసంగు; మాన్యులకున్ స
     ద్వృత్తి నొసంగున్ వీనిన్
     జిత్తంబున నిడి మెలంగ జెలగు కుమారా!

ఓ కుమారా! ధనము, గొప్ప విజ్ఞానము, సద్వంశము, దుర్మార్గులకు గర్వమును ఇచ్చును. ఈ త్రిగుణములే సజ్జనులకు మంచిని కలుగ జేయును. వీనిని గుర్తుంచుకొని ప్రవర్తించుము.

36. ఋణ మధిక మొనర్చి సమ
     ర్పణ చేసిన తండ్రి విద్యరాని కొడుకు ల
     క్షణశాలి రాణి దుశ్చా
     రిణి యగు జననియును దల్ప రిపులు కుమారా!

ఓ కుమారా! కుమారులకు అప్పులను ఆస్థులుగా ఇచ్చిన తండ్రి, విద్యలేని కుమారుడు, అందమైన భార్య, చెడునడాత గల్గిన తల్లి ఆలోచించినచొ వీరందరూ శత్రువులే సుమా!

37. ఆజ్ఞ యొనర్చెడి వృత్తుల 
     లో జ్ఞానము గలిగి మెలగు లోకులు మెచ్చన్
     బ్రాజ్ఞతను గలిగి యున్నన్
     బ్రాజ్ఞులలొఁ బ్రాజ్ఞుఁడవుగ ప్రబలు కుమారా!

ఓ కుమారా! నిన్ను చేయమని ఆజ్ఞాపించిన పనులను తెలివిగా చేసి మెప్పు పొందుము. ఒక్క బుద్ధి నైపుణ్యమును ప్రదర్శించుటయే గాదు. తెలివైన వారిలో తెలివైన వానిగా పేరు తెచ్చుకొని అభివృద్ధి చెందుము.

38. వృద్ధజన సేవ చేసిన 
     బుద్ధి విశేషజ్ఞుఁ బూత చరితుండున్
     సద్ధర్మశాలియని బుధు 
     లిద్దరఁ బొగిడెదరు ప్రేమయెసగఁ కుమారా!

ఓ కుమారా! పెద్దపట్ల గౌరవము ప్రదర్శించుము. పెద్దలను గౌరవించినచొ వారి దివ్యమైన ఆశీస్సులు పొందుటయే గాక బుద్ధిమంతుడు, ధర్మాత్ముడు, మంచివాడని మెచ్చుకుంటూ ప్రేమతో పొగడుదురు.

39. సతతముఁ బ్రాతః కాలో
     చితవిధులను జరుపు మరసి శీఘ్రముగ నహః
     పతి పూర్వ పర్వతాగ్రా
     గతుడగుటకు మున్నె వెరవు గల్గి కుమారా!

ఓ కుమారా! ప్రతిరోజు సూర్యోదయాత్పూర్వమే మేల్కొనుము. ఉదయమందు చేయవలసిన పనులను తెలుసుకొని ఆ పనులను సూర్యుడు ఉదయించకముందే శ్రద్ధతో చేయుము.

40. పోషకుని మతముఁ గనుం గొని
     భూషింపక గాని ముదము బొందరు మఱియున్
     దోషముల నెంచు చుండును
     దోషివయిన మిగులఁ గీడు దోచుఁ గుమారా!

41. నరవరుడు నమ్మి తను నౌ
     కరిలో నుంచునెడ వాని కార్యములందున్
     సరిగా మెలంగ నేర్చిన
     పురుషుడు లోకమునఁ గీర్తిఁ బొందుఁ గుమారా!

ఓ కుమారా! యజమాని నిన్ను నమ్మి ఒక పనిని అప్పగించినపుడు, ఆ పనులను శ్రద్ధతో చక్కగా చేయుము. అట్లు చేసినచో నీకు లోకమునందు మిక్కిలి కీర్తి సిద్ధించును.

42. ధరణి నాయకు రాణియు
     గురు రాణియు నన్న రాణి కులకాంతను గ
     న్న రమణి దనుగన్నదియును
     ధరనేవురు తల్లులనుచుఁ దలుపు కుమారా!

ఓ కుమారా! భూమియందు ప్రతి ఒక్కరికినీ అయిదుగురు తల్లులుందురు. కన్నతల్లి, యజమాని భార్య,గురుపత్ని, అన్నభార్య(వదిన) భార్య తల్లి (అత్త). ఈ ఐదుగురు గూడా తల్లులనియే భావింపుము.

43. ఆచార్యున కెదిరింపకు
     బ్రోచిన దొర నిందసేయఁ బోకుము కార్యా
     లోచనము లొందఁ జేయకు
     మాచారము విడవఁ బోకుమయ్య ! కుమారా!

ఓ కుమారా! గురువును ధిక్కరించకు, నిన్ను పోషించు యజమానిని నిందింపరాదు. చెయుపనియందు శ్రద్ధ వహింపుము. పెద్దలు నడచిన పద్ధతిని విడువరాదు.

44. నగం గూడదు పరసతిఁ గని
     తన మాతృ సమనమెన్నదగు; నెవ్వరితోన్ఁ
     బగ గూడ, దొరల నిందిం
     పగఁగూడదు, గనుము వృద్ధ పధము కుమారా!

ఓ కుమారా! ఇతరుల భార్యలను చూసి నవ్వరాదు. వారిని కన్నతల్లితో సమానముగా జూడవలయును. ఎవ్వరితోను విరోధము పెట్టుకొనరాదు. ఇతరులను దూషింపరాదు. పెద్దలు ఈ పద్ధతినే అనుసరించిరని తెలియుము.

45. చేయకుము కాని కార్యము
     పాయకుము మఱిన్ శుభం బవని భోజనమున్
     జేయకుము రిపు గృహంబున 
     గూయకు మొరుమనసు నొచ్చుకూత కుమారా!

ఓ కుమారా! చేయకూడని చెడ్డపనులను చేయకుము. శుభకార్యములను విడువరాదు. శతృ గృహములయందు భోజనము చేయరాదు. ఇతరులమనస్సులను బాధించు మాటలు మాట్లడరాదు.

ఓ కుమారా!సిరి సంపదలకు నిలయమైన లక్ష్మీదేవి మనసును ఆకర్షించినవాడును, ఐశ్వర్య భోగభాగ్యములను దయతో ఇచ్చు స్వభావము కలవాడును, నాభియందు పద్మము కలవాడును, అయిన విష్ణుమూర్తి, సంపదలనిచ్చే శ్రీ హరిని ప్రార్ధించుచున్నాను.

46. పిన్నల పెద్దల యెడఁ గడు
     మన్ననచే మలగు సుజన మార్గంబుల నీ
     వెన్నికొని తిరుగుచుండిన
     నన్ని యెడల నెన్న బడదువన్న కుమారా!

ఓ కుమారా! పిన్నపెద్దల పట్ల కడు గౌరవముతో మెలగుము. నీవు మంచిపద్ధతుల యెన్నుకొని ప్రవర్తించినట్లయితే అన్నింటా నీకు శుభమే కలిగి మంచి పేరు ప్రఖ్యాతులను బడయగలవు.

47. బూటకపు వర్తనము గని
     జూటరి వీడనుచుఁ దప్పఁ జూతురుగా! యా
     బాటను విడి సత్యము మది 
     బాటించి నటించు వాడె నరుడు కుమారా!

ఓ కుమారా! అసత్యమైన బూటకపు నడవడికను మానుకొనుము. దానివలన నీవు అబద్ధములాడువాడని నిన్ను తప్పుగా చూస్తారు. ఆ చెడుమార్గమును వీడి సత్యమును బాటించి మనిషిగా మసలుకొనుము. నీవు సత్యమార్గమున ప్రయాణించినచో నిన్ను లోకులు సత్యవర్తనుడని పొగడుతారు.

48. లోకులు తనుఁ గొనియాడ వి
     వేకి యదియు నిందగాక విననొల్లడు సు
     శ్లోకుల చరితం బిట్టిది
     చేకొనవలె నట్టి నడక చిన్ని కుమారా!

ఓ కుమారా! పండితులు పొగడ్తలకు పొంగిపోరు. ప్రజలు నిందించినపుడెట్లు మనము విననట్లుందుమో పొగడునప్పుడు తెలివికలవాడు పొగడ్తలను వినరు. ఇదియే సుజ్జనుల పద్ధతి. దీనిని గ్రహించి నీవు కూడా మంచి నడత అలవరచుకొనుము.

49. వగవకు గడచిన దానికి
     పొగడకు దుర్మతుల నెపుడు; పొసగని పనికై
     యొగి దీనత నొందకుమీ
     తగ దైవగతిం బొసంగు ధరను కుమారా!

ఓ కుమారా! జరిగిపోయినదానికి విచారించకు. దుర్మార్గులను ఎప్పుడునూ పొగడ రాదు. చేయలేని పనికి చింతింపరాదు. ఈ భూమియందు పనులన్నియు భగవంతుని నిర్ణయము ప్రకారమే జరుగునని తెలుసుకొనుము. తగని పనులను చేయకుము.

50. బరులెవ్వరేని దనతో 
   బరిభాషించినను మేలు పలుక వలయు నా
   దరము గల చోటఁ గీడు
   న్గరము నొనర్పంగరాదు గదర కుమారా!

ఓ కుమారా! ఇతరులతో మాట్లాడునపుడు మంచినే పలుకవలయును. నిన్నాదరించిన వారికి కీడు తలపెట్టకు. ఈ సన్మార్గములను తెలుసుకుని నడుచుకొనుము.

 

కుమార శతకం 51వ పద్యం నుండి

Wikisource నుండి

ఇక్కడికి గెంతు: పేజీకి సంబంధించిన లింకులు, అన్వేషణ

కుమార శతకము

శ్రీ పక్కి వేంకట నరశింహ కవీంద్ర

కుమార శతకము

51. సిరి చేర్చు బంధువుల నా
    సిరియే శుభముల నొసంగు చెలువుల గూర్చున్
    సిరియే గుణవంతుండని
    ధరలొ బొగడించునంచు దలపు కుమారా!

ఓ కుమారా! ’ధనం మూలమిధం జగత్ ’ అన్నారు పెద్దలు. మనిషికి ధనమే ముఖ్యమైనది. సంపదలు కలిగినపుడు బంధువులు తమంత తామే వచ్చి చేరుదురు. శుభములన్నియు సిరితో బాటే వచ్చును. స్నేహితులు మనదగ్గర డబ్బున్నంతవరకూ మనచుట్టూ తిరుగుతారు. ధనమువలన సుగుణములతోను, కీర్తి ప్రఖ్యాతులతోను చూడబడతాము. కావున ధనము సంపాదించుట నేర్చుకొనుము.

52. తనదు కులాంగన యాలో 
    చనమున మంత్రియును భుక్తి సమయంబున దా
    జననియు రతిలో రంభా
    వనజేక్షణ యయినఁ బుణ్యవశము కుమారా! 

ఓ కుమారా! లోకమందు పురుషునకు అనుకూలవతియైన భార్య కావలయును. ఆలోచించు సమయమునందు మంత్రివలెను, భోజన సమయమునందు తల్లివలెను, రతి సమయమునందు రంభవలెను,సేవలు చేయు భార్య పొందుట మిక్కిలి అదృష్టమనబడును. అట్టి భార్య లభించడం పూర్వజన్మ ఫలము.

53. అల దేవగృహము కడప యి
    రుల గోవాటముల యందు ద్రోవలలో ర
    చ్చల కొట్టములను నొప్పదు
    మల మూత్ర విసర్జనంబు మహిని కుమారా!

ఓ కుమారా! దేవాలయముల వద్దను, గడపముందటను, గోశాలయందును, రహదారులయందును, నలుగురు కూర్చుండు స్థలముల వద్దను, పశువులు కొట్టములందును, మలమూత్రములను విసర్జించుట ఈ భూమిపై తగదని తెలుసుకొమ్ము.

54. పాపపు బని మది దలపకు 
    చేపట్టిన వారి విడువ జేయకు కీడున్
    లోపల దలపకు, క్రూరుల
    ప్రాపును మది నమ్మబోకు, రహిని కుమారా!

ఓ కుమారా! మనస్సునందు పాపపు పనులను తలంపకు. భార్యపుత్రులను విడిచిపెట్టరాదు. కాపాడుదునన్న వారిని వదలివేయకుము. మనసునందెవ్వరికి కీడు తలంపవద్దు. దుర్మార్గులను మనస్సునందెక్కువగా నమ్మవలదు. ఈ పద్ధతులను తెలుసుకొని మెలగుము.

55. జగడంబులాడు చోటను
    మగువలు వసియించుచోట మదగజము దరిన్
    బగతుండు తిరుగుచోటన్
    మగుడి చనగవలయుఁ జలము మాని కుమారా!

ఓ కుమారా! పొట్లాటలు జరుగు ప్రదేశమందును, స్త్రీలు నివసించు ప్రదేశములందును, మదించిన ఏనుగులున్న స్థానమందును, శత్రువు దిరుగు ప్రదేశములందునూ, నిలువరాదు. అటువంటి ప్రదేశములలో నివసించరాదు. శీఘ్రమే వదలిపోవలెను.

56. తిరుగకు దుర్మార్గులతో
    నరుగకు గహనాంతర స్థలాదుల కొంటన్
    జరుగకు శత్రుల మోల
    న్మరువకు మేల్ హితులయెడల మదిని కుమారా!

ఓ కుమారా! దుర్మార్గులతో కలసి తిరుగకు. ఒంటరిగా కీకారణ్య ప్రాంతములకు పోరాదు. ఎప్పుడూ శత్రువుల పక్షము వహింపకు. నీ మంచిని కోరువారినెపుడూ మరువకు. వారికి మంచిని కలుగజేయుము.

57. తరలాక్షుల యెడనెన్నడు
    బర్హాసాలాపములను పచరింపకుమీ
    బరికించి నిరీక్షించిన 
    నురు దోషంబనుచు దలపుచుండు కుమారా!

ఓ కుమారా! స్త్రీల పట్ల పరిహాసములెన్నడునూ చేయకు. వారిని పరిశీలనగా చూచుట, వారికొరకు నిరీక్షించుటా మిక్కిలి దోషములని ఎరుంగుము.

58. కాయమున నాటు శరములు
    పాయంబున దీయవచ్చు బహునిష్ఠురతన్
    గూయ మదినాటు మాటలు
    పాయవుగా యెపుడు నెగడు పరచు కుమారా!

ఓ కుమారా! శరీరమునకు నాటిన బాణమును ఉపాయముతో తీయవచ్చు. కాని మనసున నాటిన మాటలు మానసిక వ్యధను కలుగజేయును. అటువంటి కఠిన మాటలను వెనక్కు తీసుకొనుట కష్టం. అవి మనస్సును బాధించును.

59. పెనుకోపము గర్వము ను
    బ్బును జపలము దురభిమానము నిర్వ్యాపారం
    బునుఁ జొరవు నునికియును న
    ల్పుని గుణము లటంచు దెలివిబొందు కుమారా!

ఓ కుమారా! మిక్కిలి కోపము, గర్వము, మానసిక చాంచల్యము, పొంగిపోవుట, గర్వపడుట, పనిలేకుండుట, చురుకుదనములేకుండుట, మొదలగునవి అల్పుని గుణములని తెలుసుకొనుము. ఈ గుణములను నీ దరి జేరనీయకుము.

60. విత్తము గూర్చిన మనుజుం
    డుత్తమ దానంబు భోగమొందని యెడ భూ 
    భృత్త స్కర శిఖి గతము వి
    వృత్తికంబగును నట్టి పదవి కుమారా!

ఓ కుమారా! మనిషి ధనమును ఎక్కువగా కూడ బెట్టవలెను. అట్లు ఐశ్వర్యవంతుడైనవాడు దానము జేయుచు, భోగములను అనుభవింపవలెను. తాను దినక , తనవారికి పెట్టక కూడబెట్టిన ధనము చివరకు రాజులపాలో, దొంగలపాలో, అగ్నిపాలో కాక తప్పదు. అటువంటి స్థితిని బొందకుము.

61. జారులతో  జోరులతో
    గ్రూరులతో నెపుడు పొత్తు గోరక మది స
    త్ఫూరుష పదాంబు జాతా
    ధారుడవై బ్రతుకు కీర్తి తనరు కుమారా!

ఓ కుమారా! విటులతోనూ, దొంగలతోనూ, క్రూరులతోనూ కలసి స్నేహము చేయకుము. నిత్యము సజ్జనుల పాదపద్మములను మనసునందు నిలుపుకొని మనుగడ సాగించుము.

62. జ్ఞానుల చరితము వీనుల
    నానుచు సత్పురుష గోష్టి ననఘంబనుచున్
    బూనుము : ధర్మపధంబును
    దా నెరిగినయంత మరువదగదు కుమారా!

ఓ కుమారా! జ్ఞానుల చరిత్రలను వినుటయును, సజ్జనుల సభలలో పాల్గొనుట వలననూ, పాపములు నశించునని తెలియుము. కావున నీ శక్తి సామర్ధ్యములున్నంతవరకూ ధర్మమును వీడక ఈ భూమియందు నడచుకొనుము.

63. తన పంక్తి యందు బాంధవ
    జనము లొక విధంబుగా మెసమ్గుచు నుండం
    గను దా సద్రసముల మెస
    గిన విషభోజన సమంబు క్షితిని కుమారా!

ఓ కుమారా! తన పంక్తియందు కూర్చున్న బంధువులొక విధంబున తినుచుండగా తాను మధుర పదార్థములను, షడ్రసోపేతముగా భుజించుట కూడదు. తనట్లు వేరు విధమున భుజించినచో అది విషముతో సమానమగునని తెలియుము.

64. పరజనులు కట్టి విడిచిన 
    వర చేలములైన గట్ట వలదు వలువలన్
    నెరి మాయు మడాత మార్చుచు
    ధరియించుటా యొప్పదండ్రు ధరను కుమారా!

ఓ కుమారా! ఇతరులు కట్టి విడిచిన వస్త్రములెంత విలువగలవియైననూ, ధరింపరాదు. అట్లే ఎంత విలువగలిగిన వస్త్రములనైననూ నలిగిన మడతలు కనబడునట్లు కట్టరాదు. అట్లు చేయుట ఈ భూమియందు కూడని పని.

65. లోకమున సర్వజనులకు
    నా కాలుడు ప్రాణహారియై యుండగ శో 
    భాకృత కార్యముల వడిం
    బ్రాకటాముగ జేయకుండరాదు కుమారా!

ఓ కుమారా! లోకమునందు సర్వజనులకు హరించు యముడున్నాడని తెలుసుకొని చేయదగిన శుభకార్యముల నన్నింటిని ప్రసిద్ధముగా శీఘ్రముగా వెంటనే చేయుము. ఆలస్యము చేసినచొ పనియగుట కష్టము. అనగా ప్రాణం పోకడ వాన రాకడ ఎవరికీ తెలియనట్లే ఈ గాలిబుడగవంటి జీవితం ఎంత కాలం ఉంటుందో ఎవరికీ తెలియదు కావున దీపముండగానే యింటిని చక్కబెట్టుకొనుమన్నట్లు మహిలో మనం జీవించియున్నపుడే మంచి పనులు చేయుమని అర్ధం.

66. ప్రజ్ఞావంతుని చెతను
    ప్రజ్ఞాహీనునకు గడమ వాటిల్లు నిలన్
    బ్రాజ్ఞత గల్గి నటించిన 
    దత్‍జ్ఞు న్నుతియింతురదియు ధనము కుమారా!

ఓ కుమారా! ఈ భూమియందు తెలివైన‍ వారి వలన తెలివి లేనివారికి కష్టములు కలుగును తెలివిగలిగి నటించిన వాని జీవితమును జూసి జనులెల్లరునూ పొగడుదురు. అదియే మానవునికి ధనము.

67. గృహ దాహకునిం బరదా
    రహరుం బంధుహిత కార్య రహితుని దుష్టో
    త్సాహపరుని జంపి నరపతి
    యిహ పరముల యందు కీర్తి నెసగు కుమారా!

ఓ కుమారా! ఇండ్లను తగులబెట్టువానిని, ఇతరుల భార్యలను హరించువారిని, బంధువులు, హితులు మొదలగు వారి పనులను చేయక చెడగొట్టువానిని, చెడుపనులను చేయుట యందుత్సాహము కలవారిని రాజు సంహరించి ఇహపరలోక కీర్తిని పొందుతాడు.

68. జనియించుట పొలియుటకే
    పెను సుఖమొందుటది కష్ట విధినొందుటకే
    విను హెచ్చుట తగ్గుటకే
    యని మనమున నమ్మవలయునయ్య కుమారా!

ఓ కుమారా! మానవులు పుట్టుట గిట్టుట కొరకే ! మిక్కిలి సుఖములనుభవించుట కష్టములు పొందుటకొరకే. పెరుగుట విరుగుట కొరకేయని భావింపుము. పెద్దలు చెప్పిన ఈ సూక్తిని మరువకుము.

69. కులభామల విడువకు వెలి
    పొలతుల వీక్షించి మోహమును బొరలకుమీ
    ఖలు డందు రెట్టివారలు
    గులహీనుడు పుట్టెననుట కొఱలు కుమారా!

ఓ కుమారా! ఎన్నడునూ నీ భార్యను విడువకుము. పరస్త్రీల వ్యామోహములో పడకుము. అట్లు చేసినచో నిన్ను దుష్టుడందురు. కులహీనుడు జన్మించెననుమాట నీ పట్ల యదార్ధమై నిలిచి యుండును.

70. పాపంబులందు నెక్కుడు
    పాపము సుమీ! ధరిత్రిపై క్రోధగుణం
    బే పారు, లోభమును, విని
    యే పురుషుల బెడద గూడ దిలను కుమారా!

ఓ కుమారా! ఎక్కువైన కోపము, లోభము అనే గుణములు పాపములన్నింటిలోనూ మిక్కిలి పాపములు. అందుచే ఎవరికీ బాధ కలుగకుండునట్లు మసలుకొనుము.

71. ధర నొక్క బుద్ధిహీనున్
    దిరముగ రోటనిడి దంచేనేనియు,  బెలుచం
    దురు, యగును గాని యతనికి
    సరసత్వము గలుగదండ్రు సతము కుమారా!

ఓ కుమార! బుద్ధిలేనివానిని రోటిలో దంచిననూ బుద్ధిరాదు. వాని బుద్ధిహీనత ఎక్కువ అగును. చతురత మాత్రం వానికి ఎన్నిటికి కలుగదు.

72. పుడమిని దుష్టత గల యా
    తడు లంచంబులు బట్ట దలుచుచు మిడియౌ
    నడవడి విడి యందరి వెం
    బడి ద్రిప్పికొనుచును గీడు వరుప కుమారా!  

ఈ కుమారా! ఈ ఇలలో చెడ్డబుద్ధిగలవారు, గర్వముతో లంచములను పుచ్చుకొనదలంతురు. తమతో అవసరం కల్గిన మనుష్యులకు, కష్టములను కలిగించు స్వభావముతో తమవెంట పలుమార్లు త్రిప్పించుకొందురు.

73. సదమల మతితోఁ బెద్దల
    మదికింపుగ మెలగు, నింద మానుము పరులన్
    మృదు మార్గములను వదలకు 
    విదితంబుగ దాన: గీర్తి వెలయుఁ గుమారా!

ఓ కుమారా! పెద్దలు సంతోషించునట్ల్లు నిర్మలమైన మనస్సుతో మెలగుము. ఇతరులను నిందించుట మానవలెను. మంచిపద్ధతులను విడిచిపెట్టకు. ఈ విధముగ నడుచుకొన్నచో మంచిపేరు వచ్చును.

74. పుట్టినది మొదలు పర సతి
    బట్టగఁ జూచుటయు నింద పద్ధతి యను చు
    న్నట్టి పురుషుండు పుడమిం
    బుట్టిన జనతతుఅలఁ  గీర్తిబొందుఁ గుమారా!

ఓ కుమారా! పుట్టినప్పటినుండి ఇతరుల భార్యలను చెరపట్టవలెనని చూచుటవలన నిందల పాలగును. అనుభవమును మనస్సునందుంచుకొని మెలగవలెను. అట్టివాడు ప్రజలచేత గీర్తింపబడును.

75. ధరణిని పరోపకారా
    చరణ వ్రతనిష్ట నెపుడు సలుపుము నీకా
    తెర గుపవాసాది వ్రత 
    వరకర్మము కంటె మేలు వచ్చు కుమారా!

ఓ కుమారా! ఈ భూమి, యందెల్లప్పుడును ఇతరులకు సహాయము చేయుచుండుము. నియమ, నిష్టలతో వ్రతములకు చేయుము. వ్రతములు చేయుట వలన వచ్చు ఫలము కన్ననూ, ఇతరులకు మేలు చేయుటవలన కలుగు ఫలితమే గొప్పదని తెలుసుకొనుము.

76. విను లోకంబున ధర్మం
    బనగఁ గులాచారమట్ల నరసి నడువఁ దా
    గను మాయుః కీర్తుల నిహ
    మునఁ బరమునఁ బొందు సౌఖ్యములను గుమారా!

ఓ కుమారా! లోకమందు కులాచారమును తెలుసుకొని మసలుటయే ధర్మమనబడును. దీనివలన కీర్తిప్రతిష్టలు, ఆయుష్యు, ఇహపరసౌఖ్యములు కలుగును. ఈ విషయమును గమనించి నడుచుకొనుము.

77. సరి వారి లోన నేర్పున
    దిరిగెడి వారలకు గాక తెరువాటులలో 
    సరయుచు మెలగెడి వారికి
    పరు వేటికి గీడె యనుభవంబు కుమారా!

ఓ కుమారా! నీ తోటివారలతో మెలగునపుడు మంచి తెలివితేటలతో మెలగవలెను. సజ్జనుల సాంగత్యము చేయుము. అట్లుగాక దుష్టుల, దొంగల స్నేహము చేయువారికి గౌరవముండదు. చివరకు ఆపదయే సంప్రాప్తించును.

78. మనుజుడు సభ్యుడు దానై
    కనియున్న యదార్థమెల్ల కానిన యట్లా
    మనుజుండు పలుకకున్నను
    ఘనమగు పాతకము నాడు గనును కుమారా!

ఓ కుమారా! ఉచితానుచితములు తెలుసుకొని మనిషి నడుచుకొనవలెను. తను తెలుసుకొన్న సత్యమును నిర్భయముగా చెప్పగలిగి యుండాలి. చూచిన దానిని చూడనట్లుగా పలుకరాదు. అట్లు చేసిన మిక్కిలి పాపములు అంటును.

79. అంగీకార రహితమగు
    సంగతికిం బోవరాదు సామాన్యుల తో
    డం గడు జగడమునకు జన
    వెంగలితనమంద్రు జనులు వినుము కుమారా!

ఓ కుమారా! అంగీకారముకాని విషయముల జోలికి వెళ్ళకుము. సామాన్యులతో పోట్లాడకుము. అట్లు చేసిన జనులు నిన్ను అవివేకియందురు. ఈ విషయమును గ్రహించి మసలు కొనుము.

80. ధీరుడు తనదగు సంపద
    జారిన యెడ జింత నొందజాలక దా ల
    క్శ్మీరమణుని వర చరణం
    భోరుహములు గొలిచి ముక్తిబొందు కుమారా!

ఓ కుమారా! ధైర్యవంతుడు తన సంపదలు పోయిననూ విచారింపడు. నిబ్బరముతో ఉంటాడు. లక్ష్మీరమణుడైన శ్రీమహావిష్ణువుయొక్క పాదపద్మములను సేవించుచూ మోక్షప్రాప్తిని పొందుతాడు.

81. ధరణీజాతము లే యే
    తరి నెట్లట్లను ఫలించుఁ దగనటు పూర్వా
    చరణ ఫలంబు ననుభవము
    గరమను భవనీయమగును గాదె కుమారా!

ఓ కుమారా! ఈ ధరణిపై ఏయే ఋతువులందు ఏయే విధములుగా వృక్షములు ఫలించునో ఆయావిధముగానే మానవులు తమ పూర్వజన్మములందు చేసిన పాపపుణ్యములఫలములు ఈ జన్మమునందు అనుభవింతురు సుమా!

82. ఘనులు విని సమ్మతింపని
    పనులకు జొతబడక పొగడు పనులను జొరు; మెం
    డును బొంకబోక కడ స
    జ్జనములతో గలసి మెలగు జగతి కుమారా!

ఓ కుమారా! పెద్దలు వలదన్న చెడుపనులను చేయకుము. వారల మెప్పు పొందునట్లు మంచిపనులను చేయుము. అసత్యములు పలుకరాదు. పలుకుటకు వెళ్ళరాదు.మంచివారితో స్నేహము చేసి మంచి అనిపించుకొనుము..

83. రోషావేశము జనులకు 
    దోషము తలపోయ విపుల దుఃఖకరము నౌ
    రోషము విడిచిన యెడ సం
    తోషింతురు బుధులు హితము దోప కుమారా!

ఓ కుమారా! ఆలోచించి చూడగా కోపావేశములు మనుజులకు ఎక్కువ పాపమును అంటగట్టును దుఃఖములకు మూలమవియే. అట్టి గుణములను త్యజించిన వారిని పండితులు పొగిడి మెచ్చుకొందురు.

84. గుణవంతుని సంగతి ని
    ర్గుణులకు గుణములు ఘటించు కుసుమాది సమ
    ర్పణమున వస్త్రాదిక మా
    క్షణమున పరిమళము నొందు కరణి కుమారా!

ఓ కుమారా! పువ్వులు,అత్తరులు మొదలగు వానిచే వస్త్రాదులు గుభాళించునట్లు గుణవంతులతొ కూడిన గుణహీనులకు గూడ గౌరవ మర్యాదలు అబ్బును.

85. మును మనుజుడు జన్మాంతర 
    మున చేసిన పుణ్య పాపములు పుడమిని వా
    నిని బొందక విడువవు దే
    వుని నిందింపకుము కీడు వొడుమ కుమారా!

ఓ కుమారా! పూర్వ జన్మములందు మానవుడు చేసిన పుణ్యపాపములవలన ఈ జన్మములో కష్టసుఖాలనేవి సంభవించును. ఆ పుణ్యపాపముల ఫలమును పొందక విడువవు. నీ కష్టములకు కారణము భగవంతుడని దూషింపకుము భగవంతుని అన్యాయముగా నిందించినచో భంగపడుదువు సుమా!

86. అల సరసాన్నంబుల బరి 
    మళము గలుగు వస్తువులను మహితల యానం
    బుల నాసనముల సుబ్బకు
    కలుగుం జను కాలవశముగాను కుమారా!

ఓ కుమారా! ఈ భూమి యందు అన్నపానాదులు, పరిమళద్రవ్యాలు, వాహనములు, ఆసనములు మున్నగునవి కాలముననుసరించి కలుగుచుండును. అ సౌకర్యములను జూచి పొంగిపోకుము. నీ రాత బాగుండదని కాలమున అన్నియు నీ నుండి దూరమగును.

87. మనుజులు తన సౌఖ్యము కొర
    కును సంరక్షణము నవని గోరుదు రొగి నే
    జన పాలుఁడు సంరక్షిం
    పను దగియును బ్రోవ డతడే పాపి కుమారా!

ఓ కుమారా! ఈ భూమిపై మనుజులు సుఖములు గోరి రక్షణ ఏర్పాటు చేసుకొందురు. రక్షింపగలిగిన సామర్ధ్యము ఉండియు రక్షింపనివాడు పాపాత్ముడే.

88. మండలపతి దండార్హుల
    దండింపక యుండరాదు ధారుణి నాత డ
    ఖండల సమానుడైనను
    మెండగు పాపంబు నొంది మెలగు కుమారా!

ఓ కుమారా! ప్రభువు నిందితులను శిక్షింపవలెను. వారిని దండించకుండా విడిచిపెట్టరాదు. నిందితులను దండింపని ప్రభువు ఇంద్రునితో సమానుడైననూ మిక్కిలి పాపమును మూట గట్టుకొనును.

89. కత్తిని చేతం బట్టుచు
    మొత్త దలచి వచ్చువాని ముఖ్యముగా మే
    ల్వత్తించిన నదె ప్ర్రాయ
    శ్చిత్తమతని జంపదగదు చిన్ని కుమారా!

ఓ కుమారా! కత్తిని చేత ధరించి చంపుతానని వస్తున్న వానిని ఎదిరించకుండా వానికి కావలసిన ప్రయోజనములను కలుగజేసినచో అదే అతనికి ప్రాయశ్చితమునిచ్చి మంచివానిగా జేయును. అట్టి వానిని చంపరాదు. పొసగమేలు చేసి పొమ్మనుటే ఉత్తమమైనది.

90. పురుషుం డొనర్పని పనికి 
    నరయగ దైవం బదెట్టు లనుకూలించున్
    సరణిగ విత్తక యున్నను
    వరిపండునె ధరణిలోన వరలి కుమారా!

ఓ కుమారా! భూమి యమ్దు సరిగా విత్తనము నాటాకున్నచో వరిపైరు ఏ విధముగా మంచిఫలితాలను ఇవ్వదో అట్లే మనిషి తన ప్రయత్నము తాను చేయకున్నచో ఆ పనికి భగవంతుడు ఏ విధంగా అనుకూలించును? (అనుకూలించడని భావము.)

91. చము రింకిపోయినను దీ
    పము శామియించిన విధంబు పౌరుష విహీ
    నమె యగును; దైవ మనుకూ
    లము గాకుండినను భూతలమున కుమారా!

ఓ కుమారా! చమురు ఇంకిపోయినపుడు దీపమెట్లు కరమంగా క్షీణించునో అట్లే భగవంతుడు అనుకూలింఫనపుడు మానవుని పరాక్రమము గూడా అట్లే క్షీణించి పోవును.

92. ఘన బీజపు సాయము లే
    కను భూములు నిష్ప్రయోజకంబైన విధం
    బున దైవము తోడిలఁ గా
    కనె పౌరుష కర్మఫలము గలదె కుమారా!

ఓ కుమారా! భూమియందు గొప్పవైన విత్తనములు నాటకపోయినట్లయిన ఆ భూమి నిష్ప్రయోజనమగును. అట్లే భగవంతుని సహాయము లేనిదే పురుషుని పనులు నెరవేరవని భావము. కావున భూమి పండి సత్ఫలితాలను ఇవ్వాలంటే మంచి విత్తనములు ఎట్లు అవసరమో అట్లే మన పనులు నెరవేరాలంటే భగవంతుని సాయం కూడా కావాలి.

93. ధర నే వస్తువులైనన్
    దరగుటకై వృద్ధినొందు దగ బొడవెదుగున్
    విరుగుటకై పాయుటకై
    దరిజేరును వీని మదిని దలతె కుమారా!

ఓ కుమారా! పెరుగుట విరుగుట కొరకే. భూమియందు ఏ వస్తువులైననూ తగ్గుటాకే పెరుగుదలను పొందును. మిక్కిలి పొడవు పెరిగితే విరుగును కదా! దగ్గరకు చేరుట దూరమగుటకేనని తెలియుము. మనసునందు ఈ విషయములను గుర్తించుకొని మెలగుము.

94. మధురంబుల గొననొల్లడు
    బుధజను డేకతమ దారిబోనొల్లడు నీ
    విధ మెఱిగి నీవును మనో 
    రధ సిద్ధుడా వగుచు మెలగరాదె కుమారా!

ఓ కుమారా! పండితులు తీపిపదార్థములను ఒంటరిగా తినరు. ఒంటరిగా ప్రయాణించరు. ఇందలి సూక్షములను గ్రహించి మసలు కొనుము.

95. చపలాత్ముడవని లోపల 
    నపాత్ర జనులకును దాన మందిచ్చుటా హీ
    నపు గుక్క నోటి లోపల
    నిపుణత నెయిపోసినట్లు నెగడు కుమారా!

ఓ కుమారా! ఈ భూమియందు చంచల స్వభావులైనవారు అయోగ్యులైన ప్రజలకు దానము చేయుట నీచమైన కుక్కనోట్లో నేతిని పోసిన విధముగా నగును. యోగ్యాయోగ్యతలను తెలిసి పాత్రాపాత్రదానము చేయవలెను దానిని బట్టే ప్రయోజనములు కలుగును.

96. యోగ్యుల నరయుగలేక య
    యోగ్యులకున్ దానమొసగుచుండుటా యిది స
    ద్భోగ్యసతిన్ షండునకున్
    భాగము గని పెండ్లి చేయు పగిది కుమారా!

ఓ కుమారా! యుక్తవయసుగల వధువును తాంబూలముతో సహా నపుంసకునికిచ్చి వివాహం జేసినచో అది నిష్ప్రయోజనమ్గును. అట్లే యోగ్యులను తెలియక అయోగ్యులకు దానమొసంగినచొ నవయవ్వన సుందరాంగిని నపుంసకునికిచ్చి వివాహం చేసిన చందముతో నుండును.

97. మును గల్గి ధర్మమును జే
    యునతడు పేద పడెనేని యున్నంతకు దో
    చిన భంగి నర్ధులకును ని
    చ్చునతడె బహు పుణ్య పురుషుండు కుమారా!

ఓ కుమారా! తనకు సంపద కలిగినపుడు ధర్మకార్యములను ఎక్కువగా చేయవలెను. లేనపుడు కనీసము యాచకులకైననూ దానము చేయవలెను. అట్లు మసలువానినే పుణ్యపురుషుడందురు.

98. కడు మెల్లన నిడు నుత్తర
    మడచును గోపమును దీక్ష్మ మరయగ దాన
    ప్పుడు నుడివెడు నుత్తర మది
    వడి గోపము బెంచు నరయ వసుధ కుమారా!

ఓ కుమారా! ఆలోచించి చూసినచో ఈ భూమియందు ఎదుటివారికోపము అణచవలెనన్నచో మిక్కిలి శాంతముతో సమాధానమీయవలెను. మనము కూడా కోపగించినచో ఎదుటివాని కోపము తీవ్రమగునే కాని తగ్గదు.

99. పని బూని జనులు సంతస
    మునఁ దాలిమి సత్యశౌచములను బ్రవర్తిం
    చిన యశము నొందుచుందురు
    గనుగొను మిదె దొడ్డ నడకఁ గాగ కుమారా!

ఓ కుమారా! ప్రజలు, తాము చేయు పనులను సత్యమార్గము, సంతోషముతో చిత్తశుద్ధితో ఓర్పు కలిగి చేయవలెను. అట్లు చేసినచో లోకమున కీర్తిని పొందుదురు. ఇదియే మంచిమార్గమని తెలుసుకొనుము.

100. తన సత్కర్మాచరణం
     బున భాగ్యము వేగవృద్ధి బొందు జగత్ప్ర్రా
     ణుని వర సాహాయ్యముచే
     ననలం బెంతైన బెరుగునయ్య కుమారా!

ఓ కుమారా! అగ్నివృద్ధి పొందాలంటే వాయువు ఎట్లు అవసరమగునో మంచిపనులు చేయుటవలన సంపదలు కూడా అట్లే అభివృద్ధి చెందును.

కుమార శతకము

శ్రీ పక్కి వేంకట నరశింహ కవీంద్ర

కుమార శతకము

శతకములు

శతకము

శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకము | వేమన శతకము | సుమతీ శతకము | దాశరథీ శతకము | భాస్కర శతకము | భర్తృహరి శతకములు | నారాయణ శతకము | కృష్ణ శతకము | ఆంధ్ర నాయక శతకము | నరసింహ శతకము | రామలింగేశ శతకము | వృషాధిప శతకము | మారుతి శతకము | దేవకీనందన శతకము | గువ్వలచెన్న శతకము | కుమార శతకము | కుమారీ శతకము | వేంకటేశ శతకము | సూర్య శతకము | సర్వేశ్వర శతకము | శ్రీ (అలమేలుమంగా) వేంకటేశ్వర శతకము | ధూర్తమానవా శతకము | కుప్పుసామి శతకము | శతకము

"http://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%B0_%E0%B0%B6%E0%B0%A4%E0%B0%95%E0%B0%82_51%E0%B0%B5_%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%82_%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%BF" నుండి వెలికితీశారు

వర్గం: శతకములు

వ్యక్తిగత పనిముట్లు

• లోనికి ప్రవేశించండి / ఖాతాని సృష్టించుకోండి

నేంస్పేసులు

• పేజీ
• చర్చ

వైవిధ్యాలు

పేజీ లింకులు

• చదువు
• సవరించు
• చరిత్రని చూడండి

చర్యలు

అన్వేషణ

మార్గదర్శకం

• మొదటి పేజీ
• సముదాయ పందిరి
• రచ్చబండ
• ఇటీవలి మార్పులు
• యాధృచ్ఛిక పేజీ
• సహాయం
• విరాళములు

ముద్రించండి/ఎగుమతి చేయండి

• ఓ పుస్తకాన్ని సృష్టించండి
• PDF క్రింద దిగుమతి చేసుకోండి
• ముద్రించుకోదగ్గ కూర్పు

పరికరాలపెట్టె

• ఇక్కడికి లంకెలున్న పుటలు
• సంబంధిత మార్పులు
• ప్రత్యేక పేజీలు
• శాశ్వత లింకు
• ఈ వ్యాసాన్ని ఉదహరించండి

• ఈ పేజీకి 14:26, 4 నవంబరు 2007న చివరి మార్పు జరిగినది.
• పాఠ్యం క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్/షేర్-అలైక్ లైసెన్సు క్రింద లభ్యం; అదనపు షరతులు వర్తించవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు వాడుక నియమాలను చూడండి.

• గోప్యతా విధానం
• Wikisource గురించి
• అస్వీకారములు

• 
• 

గువ్వలచెన్న శతకము–Guvvalachenna Shatakam

గువ్వలచెన్న శతకము

శతకము గురించి

క. శ్రీ పార్థసారధీ! నేఁ బాపాత్ముఁడ నీదు పాలఁ బడినాఁడ ననుం
  గాపాడు మనుచు నాంతర కోపాదు లడంచి వేడు గువ్వలచెన్నా!                                  ।। 1 ।।

క. నరజన్మ మెత్తినందున సరసిజనాభు నెదలోన స్మరియించుచుఁ ద
   చ్చరణములు మఱవకుండిన గురుఫలమగు జన్మమునకు గువ్వలచెన్నా!                    ।। 2 ।।

క. ఎంతటి విద్యల నేర్చిన సంతసముగ వస్తుతతులు సంపాదింపన్
   జింతించి చూడ నన్నియు గొంతుకఁ దడుపుకొను కొఱకె గువ్వలచెన్నా!                         ।। 3 ।।

క. సారాసారము లెఱుఁగని బేరజులకు బుద్ధిఁ జెప్పఁ బెద్దల వశమా
   నీరెంత పోసి పెంచినఁ గూరగునా నేల వేము గువ్వలచెన్నా!                                      ।। 4 ।।

క. అడుగునకు మడుఁగు లిడుచును జిడిముడి పాటింత లేంక చెప్పిన పనులున్
   వడిఁజేసి నంత మాత్రాన కొడుకగునా లంజకొడుగు గువ్వలచెన్నా!                               ।। 5 ।।

క. ఈవియ్యని పద పద్యము గోవా చదివించు కొనఁగఁ గుంభిని మీఁదన్
   ఈవిచ్చిన పద పద్యము గోవా మఱిఁ జదువుకొనఁగ గువ్వలచెన్నా!                             ।। 6 ।।

క. ఇరుగు పొరుగువా రందఱుఁ గర మబ్బుర పడుచు నవ్వఁగా వేషములన్
   మఱి మఱి మార్చిన దొరలకు గురువగునా బ్రాహ్మణుండు గువ్వలచెన్నా!                      ।। 7 ।।

క. అనుభవము లేని విభవము లను భావ్యయ కానీయాలు నార్యాను మతిన్
   గనని స్వభావము ధర్మముఁ గొనని సిరియు వ్యర్థ మెన్న గువ్వలచెన్నా!                      ।। 8 ।।

క. పదుగురికి హితవు సంపత్ప్రదమును శాస్త్రోక్తమైన పద్ధతి నడువన్
   జెదరదు సిరి హరిభక్తయుఁ గుదురునుగద మదిని నెన్న గువ్వలచెన్నా!                       ।। 9 ।।

క. వెలకాంత లెందఱైననుఁ గులకాంతకు సాటిరారు కువలయమందున్
   బలువిద్య లెన్ని నేర్చినఁ గులవిద్యకు సాటిరావు గువ్వలచెన్నా!                                ।। 10 ।।

క. కలకొలఁది ధర్మముండినఁ గలిగిన సిరి కదలకుండుఁ గాసారమునన్
   గలజలము మడువులేమిని గొలగొల గట్టు తెగిపోదె? గువ్వలచెన్నా!                             ।। 11 ।।

క. తెలిసియుఁ దెలియనివానికిఁ దెలుపంగలఁడే? మహోపదేశికుడైనన్
   బలుకంబాఱనిగాయము గొలుపంగలఁడెవడు మడ? గువ్వలచెన్నా!                             ।। 12 ।।

క. చెలియలి భాగ్యము రాజ్యంబుల నేలుచు జనుల ద్వేషమునఁ జూచుచుఁ గ
   న్నుల మత్తతఁ గొన్నాతఁడు కొలనికి గాపున్న వాఁడు గువ్వలచెన్నా!                           ।। 13 ।।

క. అపరిమిత వాహనాదిక మపూర్వముగనున్న యల్పుఁడధికుండగునా?
   విపులాంబరవాద్యంబులఁ గుపతియగునె గంగిరెద్దు? గువ్వలచెన్నా!                             ।। 14 ।।

క. పందిరి మందిరమగునా? వందిజనంబాప్తమిత్రవర్గం బగునా?
   తుందిలుఁడు సుఖముఁగనునా? గొంది నృపతిమార్గమగున? గువ్వలచెన్నా!                   ।। 15 ।।

క. మిత్రుని విపత్తునందుఁ గళత్రమును దరిద్రదశను భ్రాతలగుణమున్
   బాత్రాది విభక్తంబున గోత్రను గనుగొనఁగవలయు గువ్వలచెన్నా!                                ।। 16 ।।

క. అంగీలు పచ్చడంబులు సంగతిఁగొనుశాలుజోడు సరిగంచుల మేల్
   రంగగు దుప్పటు లన్నియు గొంగళి సరిపోలవన్న! గువ్వలచెన్నా!                              ।। 17 ।।

క. స్వాంతప్రవృత్తిఁ గార్యా నంతరమున మిత్రలక్షణంబు మద్యోహో
   గాంతరమున బంధుత్వముఁ గొంతైనంతటన చూడు గువ్వలచెన్నా!                             ।। 18 ।।

క. పురుషుండు తటస్థించిన తరుణమునం దరుణిగుణముఁ దరుణిదనంతన్
   దొరికినఁ బురుషుని గుణమును గురుబుద్ధీ! తెలియవలయు గువ్వలచెన్నా!                   ।। 19 ।।

క. కలిమిఁగల నాడె మనుజుఁడు విలసనమగు కీర్తిచేత వెలయఁగ వలెరా!
   గలిమెంత యెల్లకాలము కులగిరులా కదలకుండ? గువ్వలచెన్నా!                               ।। 20 ।।

క. బుడ్డకు వెండ్రుకలున్నన్ గడ్డము కానట్లు కార్యకరణుల సభలన్
   దొడ్డుగఁ జూతురె? తలపై గుడ్డలు బుట్టంత లున్న? గువ్వలచెన్నా!                                ।। 21 ।।

క. వనజకులులును శూద్రులు ననియెడి భేదంబు లేక యందఱు నొకరీ
   తిని గొని యాచారాదుల గుణముల సరి నుందుమంద్రు గువ్వలచెన్నా!                        ।। 22 ।।

క. కలుఁద్రావి నంజుడుం దిను ఖలుసుతుఁడు వకీలె యైన ఘనమర్యాదల్
   తెలియవు బ్రాహ్మణుఁడైనను కుపాంసనుఁ డనఁగఁదగును గువ్వలచెన్నా!                     ।। 23 ।।

క. వారిది వారిది ధనమొక కారణమున వచ్చిపడఁగఁ గన్నులుగన కె
   వ్వారినిఁ దిరస్కరించును గోరెఁడు ధర్మంబు లేక గువ్వలచెన్నా!                                 ।। 24 ।।

క. ఇలుఁగలఁడె? పరివ్రాజకుఁ డెలమింగొనునెట్లు వేశ్య? యీనివిటునెడన్
   గులగాంత విత్తమడుగునె?  కొలఁదిఁ గలదె ఱంకులాడి గువ్వలచెన్నా!                          ।। 25 ।।

క. ధన మతిగఁ గల్గి యున్నను దనయులుఁ దనయులును గల్గి తనరుచునున్నన్
   ఘనలోభియు నిఱుపేదయు గుణముల సరియగుదు రెన్న గువ్వలచెన్నా!                  ।। 26 ।।

క. చండాల కులుఁ డొసగిన తండులముల బ్రతికినట్టి ధాత్రీ శకులుల్
   నిండుతనం బెఱుఁగుదురే?  కొండికలఁ జరింత్రు గాక గువ్వలచెన్నా!                             ।। 27 ।।

క. సిరిఁగలిగినంత బంధూ త్కరములలో నెవరురారు ద్రవ్యాసూయా
   పరతాశాపరులయి పదుగురు చూచి హసింతు రంచు గువ్వలచెన్నా!                          ।। 28 ।।

క. సంపద గలిగిన మనుజుని కొంపకు బంధువులు కుప్పకుప్పలుగాఁగన్
   సొంపుగ వత్తురు పేదకుఁ గుంపటు లన నుంద్రువారె గువ్వలచెన్నా!                           ।। 29 ।।

క. నీచునకు ధనము గల్గిన వాచాలత గల్గి పరుషవాక్కు లఱచుచున్
   నీచ కృతి యగుచు మది సంకోచము లేకుండఁదిరుగు గువ్వలచెన్నా!                        ।। 30 ।।

క. అల్పునకు నెన్ని తెల్పినఁ బొల్పుగ నిల్వవవి పేడబొమ్మకు నెన్నో
   శిల్పపుఁ బనులొనరించినఁ గోల్పోక యలారుచున్నె గువ్వలచెన్నా!                           ।। 31 ।।

క. పిత్రాద్యైశ్వర్యముచేఁ బుత్రులుఁ బౌత్రులును ధర్మబుధ్ధిఁ జరింతుర్
   చిత్రగతి నడుమఁ గల్గిన గోత్రంజిత్రగతిఁ దిరుగు గువ్వలచెన్నా!                                   ।। 32 ।।

శతకములు

శతకము

శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకము | వేమన శతకము | సుమతీ శతకము | దాశరథీ శతకము | భాస్కర శతకము | భర్తృహరి శతకములు | నారాయణ శతకము | కృష్ణ శతకము | ఆంధ్ర నాయక శతకము | నరసింహ శతకము | రామలింగేశ శతకము | వృషాధిప శతకము | మారుతి శతకము | దేవకీనందన శతకము | గువ్వలచెన్న శతకము | కుమార శతకము | కుమారీ శతకము | వేంకటేశ శతకము | సూర్య శతకము | సర్వేశ్వర శతకము | శ్రీ (అలమేలుమంగా) వేంకటేశ్వర శతకము | ధూర్తమానవా శతకము | కుప్పుసామి శతకము | శతకము

"http://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B1%81%E0%B0%B5%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%B2%E0%B0%9A%E0%B1%86%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%A8_%E0%B0%B6%E0%B0%A4%E0%B0%95%E0%B0%AE%E0%B1%81" నుండి వెలికితీశారు

వర్గం: శతకములు

వ్యక్తిగత పనిముట్లు

• లోనికి ప్రవేశించండి / ఖాతాని సృష్టించుకోండి

నేంస్పేసులు

• పేజీ
• చర్చ

వైవిధ్యాలు

పేజీ లింకులు

• చదువు
• సవరించు
• చరిత్రని చూడండి

చర్యలు

అన్వేషణ

మార్గదర్శకం

• మొదటి పేజీ
• సముదాయ పందిరి
• రచ్చబండ
• ఇటీవలి మార్పులు
• యాధృచ్ఛిక పేజీ
• సహాయం
• విరాళములు

ముద్రించండి/ఎగుమతి చేయండి

• ఓ పుస్తకాన్ని సృష్టించండి
• PDF క్రింద దిగుమతి చేసుకోండి
• ముద్రించుకోదగ్గ కూర్పు

పరికరాలపెట్టె

• ఇక్కడికి లంకెలున్న పుటలు
• సంబంధిత మార్పులు
• ప్రత్యేక పేజీలు
• శాశ్వత లింకు
• ఈ వ్యాసాన్ని ఉదహరించండి

• ఈ పేజీకి 12:20, 9 డిసెంబరు 2008న చివరి మార్పు జరిగినది.
• పాఠ్యం క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్/షేర్-అలైక్ లైసెన్సు క్రింద లభ్యం; అదనపు షరతులు వర్తించవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు వాడుక నియమాలను చూడండి.

• గోప్యతా విధానం
• Wikisource గురించి
• అస్వీకారములు

• 
• 

కృష్ణ శతకము: Krishna Shatakam

కృష్ణ శతకము

Wikisource నుండి

ఇక్కడికి గెంతు: పేజీకి సంబంధించిన లింకులు, అన్వేషణ

కృష్ణ శతకం గురించి:

 ఆంధ్రదేశం లో కృష్ణ శతకం ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందింది. దీనిని నరసింహ కవి రచించాడు. 

శతకం:

శ్రీ రుక్మిణీశ కేశవ

నారద సంగీత లోల నగధర శౌరీ

ద్వారక నిలయ జనార్ధన

కారుణ్యము తోడ మమ్ము గావుము కృష్ణా||1||

నీవే తల్లివి దండ్రివి

నీవే నా తోడునీడ నీవే సఖుడౌ

నీవే గురుడవు దైవము

నీవే నా పతియు గతియు నిజముగ కృష్ణా||2||

నారాయణ పరమేశ్వర

ధారాధర నీలదేహ దానవ వైరీ

క్షీదాబ్ధిశయన యదుకుల

వీరా ననుగావు కరుణ వెలయగ కృష్ణా||3||

హరి యను రెండక్షరములు

హరియించును పాతకముల నంబుజనాభా

హరి నీ నామ మహాత్మ్యము

హరి హరి పొగడంగ వశమె హరి శ్రీకృష్ణా||4||

క్రూరాత్ముడజామీళుఁడు

నారాయణ యనుచు నాత్మనందను బిలువన్

ఏ రీతి నేలుకొంటివి

యేరీ నీసాటి వేల్పు లెందును కృష్ణా||5||

చిలుక నొక రమ఩ణి ముద్దులు

చిలుకను శ్రీరామయనుచు శ్రీపతి పేరుం

బిలిచిన మోక్షము నిచ్చితివి

వలరగ మిము దలఁచు జనులకరుదా కృష్ణా||6||

అకౄరవరద! మాధవ!

చక్రాయుధ! ఖడ్గపాణి! శార్జ్గ్ని! ముకుందా!

శక్రాది దివిజ సన్నుత!

శుక్రార్చిత! నన్ను గరుణ జూడుము కృష్ణా!||7||

నందుని ముద్దుల పట్టిని

మందరగిరిధరుని హరిని మాధవు విష్ణున్

సుందరరూపుని మునిగణ

వందితు నిను దలంతు భక్తవత్సల! కృష్ణా!||8||

ఓ కారుణ్య పయోనిధీ!

నా కాధారంబ వగుచు నయముగ బ్రోవన్

నాకేల ఇతర చింతలు

నాకాధిప వినుత! లోకనాయక కృష్ణా!||9||

వేదంబులు గననేరని

యాది పరబ్రహ్మమూర్తి యనఘ! మురారీ;

నా దిక్కు జూచి కావుము

నీ దిక్కే నమ్మినాను నిజముగ కృష్ణా!||10||

పదునాలుగు భువనంబులు

కుదురుగ నీ కుక్షి నిల్పుకుని నేర్పరివై

విదితంబుగ నా దేవకి

యుదరములో నెట్టు లొదిగి యుంటివి కృష్ణా! ||11||

అష్టమి రోహిణి ప్రొద్దున

నష్టమ గర్భమునఁ బుట్టి యా దేవకికిన్

దుష్టునిఁ గంసు వధింపవె

సృష్టి ప్రతిపాలనంబు సేయఁగ కృష్ణా! ||12||

అల్ల జగన్నాథుకు రే

పల్లియ క్రీడార్థ మయ్యెఁ బరమాత్మునకున్

గొల్ల సతి యా యశోదయుఁ

తల్లియునై చన్నుఁ గుడిపెఁ దనరగ కృష్ణా! ||13||

అందెలు గజెలు మ్రోయఁగఁ

జిందులు ద్రొక్కుచును వేడ్క చెలువారంగా

నందునిసతి యా గోపిక

ముందఱ నాడుదువు మిగుల ముఱియుచు కృష్ణా! ||14||

హరిచందనంబు మేనునఁ

గర మొప్పెడు హస్తములను గంకణరవముల్

ఉరమున రత్నము మెఱయఁగ

పరఁగితివో నీవు బాలప్రాయము కృష్ణా ||15||

పాణి తలంబున వెన్నయు

వేణీమూలంబునందు వెలయఁగఁ బింఛం

బాణీముత్యము ముక్కున

జాణువునై దాల్తు శేషశాయివి కృష్ణా! ||16||

మడుఁగుకుఁ జని కాళింగుని

పడగలపై భరతశాస్త్ర పద్ధతి వెలయం

గడు వేడుకతో నాడెడు

నడుగులు నే మదిని దాల్తు నచ్యుత! కృష్ణా! ||17||

బృందావనమున బ్రహ్మా

నందార్భకమూర్తి వేణు నాదము నీవున్

మందార మూలమున గో

విందా! పూరింతు వౌర! వేడుక కృష్ణా! ||18||

వారిజనేత్రలు యమునా

వారిని జలకంబు లాడ వచ్చిన నీవుం

జీరలు మ్రుచిలి తెచ్చితి

నేరుపురా యిదియు నీకు నీతియె కృష్ణా! ||19||

దేవేంద్రుఁ డలుకతోడను

వావిరిగా ఱాళ్లవాన వడిఁ గురియింపన్

గోవర్థనగిరి యెత్తితి

గోవుల గోపకులఁ గాచు కొరకై కృష్ణా! ||20||

అండజవాహన! విను బ్ర

హ్మాండంబుల బంతులట్ల యాడెడు నీవున్

గొండల నెత్తితి వందురు

కొండికపని గాక దొడ్డ కొండా! కృష్ణా! ||21||

అంసాలంబితకుండల!

కంసాంతక! నీవు ద్వారకాపురిలోనన్

సంసారిరీతి నుంటివి.

సంసాదిక వైరి! సత్ప్రశంసిత! కృష్ణా! ||22||

పదియాఱు వేల నూర్వురు

సుదతులు నెనమండ్రు నీకు సొంపుగ భార్యల్

విదితంబుగ బహురూపుల

వదలక భోగింతు వౌర! వసుధను కృష్ణా! ||23||

అంగన పసుపున దోవతి

కొంగున నటుకులను ముడిచి కొనివచ్చిన యా

సంగతి విని దయ నొసఁగితి

రంగుగ సంపదలు లోక రక్షక కృష్ణా! ||24||

హా వసుదేవకుమారక!

కావుము నా మానమనుచుఁ గామిని వేఁడన్

ఆ వనజాక్షికి నిచ్చితి

శ్రీవర! యక్షయ మటంచుఁ జీరలు కృష్ణా! ||25||

శుభ్ర మగు పాంచజన్యము

నభ్రంకషపగిది మ్రోవ నాహవ భూమిన్

విభ్రము లగు దనుజసుతా

గర్భంబులు పగులఁజేయు ఘనుఁడవు కృష్ణా! ||26||

జయమును విజయున కీయవె

హయముల ములుగోల మోపి యదలించి మహా

రయమున ఱొప్పవె తేరును

భయమున రిపుసేన విఱిగి పాఱగ! కృష్ణా! ||27||

దుర్జనులగు నృపసంఘము

నిర్జింపఁగ వలసి నీవు నిఖిలాధారా!

దుర్జనుల సంహరింపను

నర్జునునకుఁ బ్రేమ సారథైతివి కృష్ణా! ||28||

శక్రసుతుఁ గారుకొఱకై

చక్రముఁ జేఁబట్టి భీష్ముఁ జంపఁగఁ జను నీ

విక్రమ మేమని పొగడుదు

నక్రగ్రహ! సర్వలోక నాయక కృష్ణా! ||29||

దివిజేంద్రసుతునిఁ జంపియు

రవిసుతు రక్షించినావు రఘురాముఁడవై

దివిజేంద్ర సుతుని గాచియు

రవిసుతుఁ బరిమార్చి తౌర! రణమున కృష్ణా! ||30||

దూర్భర బాణము రాఁగా

గర్భములోనుండి యభవ! గావుమటన్నన్

నిర్భర కృప రక్షించితి

వర్భకు నభిమన్యుసుతుని నచ్యుత కృష్ణా! ||31||

గిరులందు మేరు వౌదువు

సురలందున నింద్రుఁడౌదు చుక్కలలోనన్

బరమాత్మ! చంద్రుఁడౌదువు,

నరులందున నృపతివౌదు నయముగ కృష్ణా! ||32||

చుక్కల నెన్నగ వచ్చును

గ్రక్కున భూ రేణువులను గణుతింపనగున్

జొక్కపు నీ గుణజాలము

నక్కజ మగు లెక్కబెట్ట నజునకు కృష్ణా! ||33||

కుక్షిని నఖిల జగంబులు

నిక్షేపముఁజేసి ప్రళయ నీరధి నడుమన్

రక్షక! వటపత్రముపై

దక్షతఁ బవళించినట్టి ధన్యుఁడ కృష్ణా! ||34||

విశ్వోత్పత్తికి బ్రహ్మవు

విశ్వము రక్షింపఁదలఁచి విష్ణుఁడ వనగా

విశ్వముఁ జెఱుపను హరుఁడవు

విశ్వాత్మక! నీవె యగుచు వెలయుదు కృష్ణా! ||35||

అగణిత వైభవ! కేశవ!

నగధర! వనమాలి! యాది నారాయణ! యో

భగవంతుఁడ! శ్రీమంతుఁడ!

జగదీశ్వర! శరణు శరణు శరణము కృష్ణా! ||36||

మగమీనమవై జలనిధిఁ

జగతుని సోమకుని జంపి పద్మభవునకున్

నిగమములు దెచ్చియిచ్చితి

సుగుణాకర! మమ్ముఁ గరుణఁ జూడుము! కృష్ణా! ||37||

అందఱు సురలును దనుజులు

పొందుగ క్షిరాబ్ధిఁ దరుప పొలుపున నీ వా

నందంబగు కూర్మమవై

మందరగిరి యెత్తితౌర! మాధవ కృష్ణా! ||38||

ఆదివరాహుఁడ వయి నీ

వా దనుజు హిరణ్య నేత్రు హతుఁ జేసి తగన్

మోదమున సురలు పొగడఁగ

మేదిని వడి గొడుగు నెత్తి మెరసితి కృష్ణా! ||39||

కెరలి యఱచేతఁ గంబము

నదురుగ వేయుటయు వెడలి యసురేశ్వరునిన్

ఉరమును జీరి వధించితి

నరహరి రూపావతార! నగధర కృష్ణా! ||40||

వడుగవువై మూడడుగుల

నడిగితివౌ బలిని బళిర యఖిల జగంబుల్

దొడిగితివి నీదు మేనున

గడుచిత్రము నీ చరిత్ర ఘనుఁడవు కృష్ణా! ||41||

ఇరువదొకమాఱు నృపతుల

శిరములు ఖండించితౌర! చేగొడ్డంటన్

ధరఁ గశ్యపునకు నిచ్చియు

బరఁగవె జమదగ్ని రామ భద్రుఁడ కృష్ణా! ||42||

దశకంఠుని బరిమార్చియు

గుశలముతో సీతఁదెచ్చి కొనియు నయోధ్యన్

విశదముగఁగీర్తినేలిన

దశరథ రామావతార! ధన్యుఁడ కృష్ణా! ||43||

ఘనులగు ధేనుకముష్టిక

దనుజులఁ జెండాడితౌర తగ భుజశక్తిఁ

అనఘాత్మ! రేవతీపతి

యనఁగా బలరామమూర్తి వైతివి కృష్ణా! ||44||

త్రిపురాసుర భార్యల నతి

నిపుణతతో వ్రతముచేత నిలిపితి కీర్తుల్

కృపగల రాజవు బళిరే

కపటపు బుద్ధావతార ఘనుఁడవు కృష్ణా! ||45||

వలపుల తేజీ నెక్కియు

నిలపై ధర్మంబు నిలువ హీనులఁ ద్రుంపన్

గలియుగము తుదిని వేడుక

కలికివి గానున్న లోక కర్తవు కృష్ణా! ||46||

వనజాక్ష! భక్తవత్సల

ఘనులగు త్రైమూర్తులందుఁ గరుణానిధివై

కన నీ సద్గుణజాలము

సనకాది మునీంద్రు లెన్నఁ జాలరు కృష్ణా! ||47||

అపరాథ సహస్రంబుల

నపరిమితములైన యఘము లనిశము నేనున్

గపటాత్ముఁడనై చేసితిఁ

జపలుని ననుఁగావు శేషశాయివి కృష్ణా! ||48||

నరపశువ మూడచిత్తుఁడ

దురితారంభుఁడను మిగుల దోషగుఁడను నీ

గుఱు తెఱుఁగ నెంతవాఁడను

హరి నీవే ప్రాపు దాపు నౌదువు కృష్ణా! ||49||

పరనారీ ముఖపద్మము

గురుతుఁగ గుచకుంభములను గొప్పును నడుమున్

అరయంగనె మోహింతురు

నిరతిని నిను భక్తిఁ గొల్వ నేరరు కృష్ణా! ||50||

పంచేంద్రియ మార్గంబుల

కొంచెపు బుద్ధినిఁ జరింతుకొన్ని దినంబుల్

ఇంచుక సజ్జన సంగతి

నెంచగ మిమ్మెఱిఁగినాఁడ నిప్పుడు కృష్ణా! ||51||

దుష్టుఁడ దురాచారుఁడ

దుష్ట చరిత్రుఁడను జాల దుర్బుద్ధిని నే

నిష్ట నినుఁ గొల్వనేరను

కష్టుఁడను ననుఁ గావు కావు కరుణను కృష్ణా! ||52||

కుంభీంద్ర వరద! కేశవ!

జంభాసుర వైరి దివిజ సన్నుత చరితా!

అంభోజనేత్ర! జలనిధి

గంభీరా? నన్నుగాఁవు కరుణను కృష్ణా! ||53||

దిక్కెవ్వరు ప్రహ్లాదుకు

దిక్కెవ్వరు పాండు సుతుల దీనుల కెపుడున్

దిక్కెవ్వరయ్యహల్యకు

దిక్కెవ్వరు నీవె నాకు దిక్కువు కృష్ణా! ||54||

హరి! నీవె దిక్కు నాకును

సిరితో నేతెంచే మకరి శిక్షించి దయన్

బరమేష్టి సురలు పొగడఁగఁ

గరిఁగాచినరీతి నన్నుఁ గావుము కృష్ణా! ||55||

పురుషోత్తమ! లక్ష్మీపతి!

సరసిజగర్భాదిమౌని సన్నుత చరితా!

మురభంజన! సురరంజన!

వరదుఁడ వగు నాకు భక్తవత్సల! కృష్ణా! |56||

క్రతువులు తీర్థాగమములు

వ్రతములు దానములు సేయవలెనా లక్ష్మీ

పతీ! మిముఁ దలచినవారికి

నతులిత పుణ్యములు గలుగుటరుదా? కృష్ణా! ||57||

స్తంభమున వెడలి దానవ

డింభకు రక్షించినట్టి ఠీవిని వెలయన్

అంభోజ నేత్ర! జలనిధి

గంభీరుఁడ! నన్నుఁగావు కరుణను కృష్ణా! ||58||

శతకోటిభాను తేజుఁడ!

యతులిత సద్గుణగణాఢ్య యంభుజనాభా!

రతినాథ జనక! లక్ష్మీ

సతిహిత! ననుగావు భక్తవత్సల కృష్ణా! ||59||

మందుఁడ నేదురితాత్ముఁడ

నిందల కొడిగట్టినట్టి నీచుని నన్నున్

సందేహింపక కావుము

నందుని వరపుత్ర! నిన్ను నమ్మితి కృష్ణా! ||60||

గజరాజ వరద! కేశవ!

త్రిజగత్కల్యాణమూర్తి! దేవమురారీ!

భుజగేంద్ర శయన! మాధవ

విజయాప్తుఁడ! నన్నుఁగావు వేడుక కృష్ణా! ||61||

గోపాల దొంగ మురహర

పాపాలను బాఱఁద్రోలు ప్రభుఁడవు నీవే

గోపాలమూర్తి! దయతో

నా పాలిటఁ గలిగి ప్రోవు నమ్మితి కృష్ణా! ||62||

దుర్వార చక్రధర కర!

శర్వాణీ ప్రముఖ వినుత! జగదాధారా!

నిర్వాణనాథ! మాధవ!

సర్వాత్మక! నన్ను గావు సరుగున కృష్ణా! ||63||

సుత్రామనుత! జనార్దన!

సత్రాజిత్తనయనాథ! సౌందర్యకళా

చిత్రావతార! దేవకి

పుత్రా! ననుఁగావు నీకుఁ బుణ్యము కృష్ణా! ||64||

బల మెవ్వఁడు కరిబ్రోవను

బల మెవ్వఁడు పాండుసుతుల భార్యను గావన్

బలమెవ్వఁడు రవిసుతునకు

బలమెవ్వఁడు నాకు నీవు బలమౌఁ కృష్ణా! ||65||

పరుసము సోఁకిన యినుమును

వరుసగ బంగారమైన వడుపున జిహ్వన్

హరి నీ నామము సోకిన

సురవందిత! నేను నటుల సులభుఁడ కృష్ణా! ||66||

ఒకసారి నీదు నామము

ప్రకటముగాఁ దలఁచువారి పాపప్ము లెల్లన్

వికలములై తొలఁగుటకును

సకలాత్మ యజామిళుండు సాక్షియె కృష్ణా! ||67||

హరి సర్వంబునన్ఁ గలఁడని

గరిమను దైత్యుండు పలుక గంబములోనన్

ఇరవొంద వెడలి చీల్పవె

శరణనఁ బ్రహ్లాదకుండు సాక్షియె కృష్ణా! ||68||

భద్రార్చిత పదపద్మ! సు

భద్రాగ్రజ! సర్వలోకపాలన! హరి! శ్రీ

భద్రాధిప! కేశవ! బల

భద్రానుజ! నన్నుఁబ్రోవు భయహర కృష్ణా! ||69||

ఎటువలెఁ గరిమొఱ వింటివి

యెటువలెఁ బ్రహ్లాదు కభయ మిచ్చితి కరుణన్

అటువలె నను రక్షింపుము

కటకట! నిను నమ్మినాఁడ గావుము కృష్ణా! ||70||

తటపట లేటికిఁ జేసెదు

కటకట పరమాత్మ నీవు ఘంటాకర్నున్

ఎటువలె నిపుణునిఁ జేసితి

నటువలె రక్షింపుమయ్య యచ్యుత కృష్ణా! ||71||

తురగాధ్వరంబు జేసిన

పురుషులకును వేఱె పదవి పుట్టుట యేమో

హరి! మిముఁ దలచిన వారికి

నరుదా కైవల్య పదవి యచ్యుత కృష్ణా! ||72||

ఓ భవనంధ విమోచన!

యో భరతా గ్రజ! మురారి! యోరఘు రామా!

యో భక్త కామధేనువ!

యో భవహర! నన్నుఁగావుమో హరి కృష్ణా! ||73||

ఏ తండ్రి కనక కశ్యపు

ఘాతకుఁడై యతని సుతుని గరుణను గాచెన్

బ్రీతి సురకోటి పొగడఁగ

నా తండ్రీ! నిన్ను నేను నమ్మితి కృష్ణా! ||74||

ఓ పుండరీకలోచన!

యో పురుషోత్తమ! ముకుంద! యో గోవిందా!

యో పురసంహార మిత్రుడ!

యో పుణ్యుఁడ! నన్నుఁ బ్రోవు మో హరికృష్ణా! ||75||

ఏ విభుఁడు ఘోర రణమున

రావణు వధియించి లంక రాజుగ నిలిపెన్

దీవించి యా విభీషణు,

నా విభు నేఁ దలఁతు మదిని నచ్యుత కృష్ణా! |76||

గ్రహభయదోషముఁ బొందదు

బహుపీడలు చేర వెఱచుఁ బాయును నఘముల్

ఇహపర ఫలదాయక విను,

తహతహలెక్కడివి నిన్నుఁ దలచిన కృష్ణా! ||77||

గంగ మొదలైన నదులను

మంగళముగఁ జేయునట్టి మజ్జనమునకున్

సంగతి గలిగిన ఫలములు

రంగుగ మిముఁ దలచుఁ సాటి రావుర కృష్ణా! ||78||

ఆ దండ కావనంబునఁ

గోదండముఁ దాల్చినట్టి కోమలమూర్తీ!

నాదండ కావరమ్మీ

వేదండముఁ గాచినట్టి వేల్పవు కృష్ణా! ||79|

చూపుము నీ రూపంబును

బాపవు దుష్కృతములెల్లఁ బంకజనాభా!

పాపుము నాకును దయతో

శ్రీపతి! నిను నమ్మునాఁడ సిద్ధము కృష్ణా! ||80||

నీ నామము భవహరణము

నీ నామము సర్వసౌఖ్య నివహకరంబున్

నీనామ మమృత పూర్ణము

నీ నామము నేఁ దలంతు నిత్యము కృష్ణా! ||81||

పరులను నడిగిన జనులకుఁ

గురుచ సుమీ ఇది యటంచు గు!రుతుగ నీవున్

గురుచ్ఁడవై వేడితి మును

ధ్రఁ బాదత్రయము బలిని దద్దయు కృష్ణా! ||82||

పాలను వెన్నయు మ్రుచ్చిలఁ

ఱోలను మీ తల్లి గట్ట రోషముతోడన్

లీలావినోదివైతివి

బాలుఁడవా బ్రహ్మఁగన్న ప్రభుఁడవు ఖృష్ణా! ||83||

రఘునాయక నీనామము

లఘుమతితోఁ దలఁపఁగలనె లక్ష్మీరమణా!

అఘములఁ బాపుము దయతో

రఘురాముఁడ వైన లోక రక్షక కృష్ణా! ||84||

అప్పా! యిత్తువు దయతో

నప్పాలను నతిరసంబు లనుభవశాలీ

అప్పా! ననుఁ గను్గొనవే

యప్పా! ననుఁ బ్రోవు వేంకటప్పా! కృష్ణా! ||85||

కొంచెపువాఁడని మదిలో

నుంచకుమీ వాసుదేవ! గోవింద! హరీ!

యంచితముగ నీ కరుణకుఁ

గొంచెము నధికంబు గలదె కొలతయు కృష్ణా! ||86||

వావిరి నీ భక్తులకున్

గావరమున నెగ్గు సేయు గర్వాంధులనున్

దేవ! వధించుట వింటివి

నీ వల్లను భాగ్యమయ్యె నిజముగ కృష్ణా! ||87||

అయ్యా! పంచేంద్రియములు

నుయ్యాలల నూచినట్టు లూచఁగ నేనున్

జయ్యన్ గలుచుఁచు నుంటిని

గుయ్యాలింపుము మహాత్మ గుఱుతుగ కృష్ణా! ||88||

కంటికి రెప్పవిధంబున

బంటుగదా యనుచు నన్నుఁ బాయక యెపుడున్

జంటయు నీవుండుట నే

కంటక మగు పాపములను గడచితి కృష్ణా! ||89||

యమునకు నిఁక నే వెఱువను

కమలాక్ష! జగన్నివాస! కామితఫలదా!

విమల మగు నీదు నామము

నమరఁగఁ దలఁచెను వేగ ననిశము కృష్ణా! ||90||

దండమయా! విశ్వంభర!

దండమయా! పుండరీక దళనేత్ర హరీ!

దండమయా! కరుణానిధి!

దండమయా! నీకు నెపుడు దండము కృష్ణా! ||91||

నారాయణ! లక్ష్మీపతి!

నారాయణ! వాసుదేవ! నందకుమారా!

నారాయణ! నిను నమ్మితి!

నారాయణ! నన్నుఁ బ్రోవు నగధర కృష్ణా! ||92||

తిరుమణి దురితవిదూరము

తిరుమణి సౌభాగ్యకరము త్రిజగములందున్

తిరుమణి పెట్టిన మనుజుఁడు

పరమ పవిత్రుండు భాగ్యవంతుంఁడు కృష్ణా! ||93||

శ్రీలక్ష్మీనారాయణ!

వాలాయము నిన్నుఁ దలఁతు వంద్యచరిత్రా!

ఏలుము నను నీ బంటుగఁ

జాలఁగ నిను నమ్మినాను సరసుఁడ కృష్ణా! ||94||

శ్రీధర! మాధవ! యచ్యుత!

భూధర! పురుహూత వినుత! పురుషోత్తమ! నీ

పాద యుగళంబు నెపుడు

మోదముతో నమ్మినాఁడ ముద్దుల కృష్ణా! ||95||

శిరమున రత్నకిరీటము

కరయుగమున శంఖచక్ర ఘనభూషణముల్

ఉరమున వజ్రపుఁ బతకము

సిరినాయక! యమరవినుత శ్రీహరి కృష్ణా! ||96||

అందెలఁ బాదము లందును

సుందరముగ నిల్పినావు సొంపమరంగా

సుందర! మునిజనసన్నుత!

నందుని వరపుత్ర! నిన్ను నమ్మితి కృష్ణా! ||97||

కందర్పకోటి సుందర!

మందరధర! భానుతేజ! మంజుల దేహా!

సుందర విగ్రహ! మునిగణ

వందిత, మిముఁ దలతు భక్తవత్సల కృష్ణా! ||98||

దుర్మతిని మిగుల దుష్టపుఁ

గల్మషములు జేసినట్టి కష్టుండ ననున్

నిర్మలునిఁ జేయవలె ని

ష్కర్ముఁడ నిను నమ్మినాను సతతము కృష్ణా! ||99||

అనుదినము కృష్ణశతకము

వినినఁ బఠించినను ముక్తి వేడుకఁ గలుగున్

ధనధాన్యము గోగణములు

తనయులు నభివృద్ధి బొందుఁ దద్దయ కృష్ణా! ||100||

భారద్వాజసగోత్రుఁడ

గారవమున గంగమాంబ కరుణాసుతుఁడన్

పేరు నృసింహ్వాయుఁడను

శ్రీరమయుత! నన్నుఁ గావు సృష్టిని కృష్ణా! ||101||

కృష్ణ శతకము

కృష్ణ శతకము

తెలియదు

శతకములు

శతకము

శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకము | వేమన శతకము | సుమతీ శతకము | దాశరథీ శతకము | భాస్కర శతకము | భర్తృహరి శతకములు | నారాయణ శతకము | కృష్ణ శతకము | ఆంధ్ర నాయక శతకము | నరసింహ శతకము | రామలింగేశ శతకము | వృషాధిప శతకము | మారుతి శతకము | దేవకీనందన శతకము | గువ్వలచెన్న శతకము | కుమార శతకము | కుమారీ శతకము | వేంకటేశ శతకము | సూర్య శతకము | సర్వేశ్వర శతకము | శ్రీ (అలమేలుమంగా) వేంకటేశ్వర శతకము | ధూర్తమానవా శతకము | కుప్పుసామి శతకము | శతకము

"http://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%83%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%A3_%E0%B0%B6%E0%B0%A4%E0%B0%95%E0%B0%AE%E0%B1%81_-_%E0%B0%B0%E0%B1%86%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B5%E0%B0%AD%E0%B0%BE%E0%B0%97%E0%B0%82" నుండి వెలికితీశారు

వర్గం: శతకములు

వ్యక్తిగత పనిముట్లు

• లోనికి ప్రవేశించండి / ఖాతాని సృష్టించుకోండి

నేంస్పేసులు

• పేజీ
• చర్చ

వైవిధ్యాలు

పేజీ లింకులు

• చదువు
• సవరించు
• చరిత్రని చూడండి

చర్యలు

అన్వేషణ

మార్గదర్శకం

• మొదటి పేజీ
• సముదాయ పందిరి
• రచ్చబండ
• ఇటీవలి మార్పులు
• యాధృచ్ఛిక పేజీ
• సహాయం
• విరాళములు

ముద్రించండి/ఎగుమతి చేయండి

• ఓ పుస్తకాన్ని సృష్టించండి
• PDF క్రింద దిగుమతి చేసుకోండి
• ముద్రించుకోదగ్గ కూర్పు

పరికరాలపెట్టె

• ఇక్కడికి లంకెలున్న పుటలు
• సంబంధిత మార్పులు
• ప్రత్యేక పేజీలు
• శాశ్వత లింకు
• ఈ వ్యాసాన్ని ఉదహరించండి

• ఈ పేజీకి 12:35, 15 ఏప్రిల్ 2008న చివరి మార్పు జరిగినది.
• పాఠ్యం క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్/షేర్-అలైక్ లైసెన్సు క్రింద లభ్యం; అదనపు షరతులు వర్తించవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు వాడుక నియమాలను చూడండి.

• గోప్యతా విధానం
• Wikisource గురించి
• అస్వీకారములు

• 
•